Мосолмандарҙың Аркамдың өйөндә йыйылыуы

Мосолмандарҙың Аркамдың өйөндә йыйылыуы

Пәйғәмбәрлек осоро башланыуға бишенсе йыл китә. Тәүге мосолмандарҙы йәберләү, эҙәрлекләү көндән-көн көсәйә. Айырыуса ҡорайыштарҙың ҡолдарына һәм ярлыларға ауыр була. Шуға күрә Аллаһ Рәсүле ﷺ уларға ислам ҡабул итеүҙәрен белдермәҫкә ҡуша һәм улар менән йәшерен осраша башлай.

 

Осрашыу өсөн Мәккәләге абруйлы һәм хөрмәтле кешеләрҙең береһе булған Арҡам ибне Әбүләрҡам әл-Мәхзүмиҙең өйөн һайлай. Арҡамдың өйө кеше күҙенән алыҫта − Мәккәнең көнсығыш яғында, Сафа ҡалҡыулығы артында, Ҡәғбә күренеп торған ерҙә − урынлашҡан була.

Арҡамдың өйөндә тәүге мосолмандар үҙҙәрен мөшриктәрҙән яҡлаулы һиҙгән. Аллаһ Рәсүле ﷺ мосолмандарға ислам тураһында тыныс һәм иркенләп һөйләй алған. Һөйөклө Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ ҡарамағы һәм рухи тәрбиәһе аҫтында мосолмандар араһында туғандарса мөнәсәбәт урынлаша. Кешеләр, ҡорайыштарҙан йәшеренеп, Арҡамдың өйөнә киләләр һәм ислам ҡабул итәләр.

Пәйғәмбәребеҙ ﷺ Изге Ҡөрьән аяттарын уҡый һәм аңлата. Сәхәбәләр Пәйғәмбәр ﷺ менән йыш һәм оҙаҡ итеп бергә була алғандарына ҡыуаналар, уны йотлоғоп тыңлайҙар. Аллаһ Илсеһенең ауыҙынан сыҡҡан һәр бер һүҙҙе мосолмандар ятлап ала.

Пәйғәмбәр ﷺ үҙе был ваҡытта кешеләрҙе асыҡтан-асыҡ исламға саҡырыуын дауам итә һәм мәжүсиҙәрҙең күҙ алдында Ҡәғбә янында намаҙ уҡый.

Бер ваҡыт Пәйғәмбәребеҙ ﷺ Ҡәғбә эргәһендә намаҙ ҡыла. Яҡында торған мөшриктәрҙән берәү: «Кемегеҙ, Мөхәммәд ергә эйелгәндә, уның арҡаһына малдың эс-ҡарынын ырғыта ала?» − тип һорай. Араларынан иң әшәкеһе − Ғүҡбә ибне Әбүмүғайт: «Мин!» − ти. Ул дөйә эсәктәрен алып килә. Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ сәждәгә киткәнен көтөп тора ла, ҡорайыштарҙың күҙ алдында Аллаһ Рәсүленең ﷺ арҡаһына малдың эсәктәрен һала. Мөшриктәр хахылдашып көлә. Ә Пәйғәмбәр ﷺ башын күтәрмәй, сәждәлә ҡала. Шул арала йүгереп килеп еткән Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ ҡыҙы Фатима атаһының арҡаһынан эсәктәрҙе алып ташлай.

Намаҙҙан һуң Аллаһ Рәсүле ﷺ, ҡулдарын күтәреп: «Йә Аллаһ, ҡорайыштарға яза бир!» − тип өс тапҡыр ҡабатлай. Шунан Пәйғәмбәр ﷺ исемләп һанап сыға: «Йә Аллаһ, Әбделджәһилгә, Ғүтбә ибне Рабияға, Шәйбә ибне Рабияға, Вәлид ибне Ғүтбәгә, Өмәй ибне Хәләфкә һәм Ғүҡбә ибне Әбүмүғайтҡа яза бир». Был доға мөшриктәргә бик ныҡ тәьҫир итә.

Аҙаҡ Пәйғәмбәребеҙ ﷺ сәхәбәһе Абдуллаһ ибне Мәсғүд: «Ул көндө Пәйғәмбәребеҙ ﷺ кемдәрҙең исемен атаған, бөтәһе лә Бәҙер һуғышында үлтерелде. Мин уларҙың ҡоҙоҡ эсенә ырғытылған мәйеттәрен үҙем күрҙем», − тип һөйләй.

 

 

 

Магомед Гамзаевтың «Мөхәммәд Пәйғәмбәр» китабынан

2026-03-01 (Рамаҙан, 1447 йыл.) №3.


Мәзин олатай

Беҙ бала саҡта ауылыбыҙ менән уны, Мәзин олатайыбыҙ, тип кенә йөрөттөк. Ғәлимйән Абдулла улы 1881 йылда Йылайыр районының Аралбай ауылында мулла ғаиләһендә тыуған. Атаһы Абдулла Аблаевтың өс улы: Ғәлимйән, Ахунйән, Хәкимйән һәм Кинйәбикә исемле ҡыҙы була. Уландары ла, аталарына оҡшап, дин юлын яҡын...


Ғаилә һәм йолалар − халыҡ мәҡәл-әйтемдәрендә

Мәҡәл-әйтем – афористик, йәғни, тәьҫирле, тасуирлы, мәғәнәле телмәр ижад төрө. Мәҡәл-әйтемдәр халыҡтың борон-борондан килгән тормош тәжрибәһен, әхлаҡи ҡараштарын хикмәтле һүҙ ярҙамында күрһәтә, шулай уҡ өгөт-нәсихәт, кәңәш биреү, аҡыл өйрәтеү вазифаһын башҡара. Шуға күрә лә мәҡәл-әйтемдәр...


Иремде юғалттым

Ауыр хәлгә дусар булдым – ҡапыл ғына ҡәҙерле иремде юғалттым. Беҙ 30 йылдан ашыу бергә йәшәнек, бер-беребеҙҙе аңлап, пландар төҙөнөк. Барлыҡ хыялдар бер мәлдә өҙөлдө. Артабан нисек йәшәргә икәнен аңламайым.   Р., Колпино ҡалаһы   Дин белгесе яуабы Был донъяға килгән һәр кеше Аллаһу Тәғәлә...


Нимә ул оялсанлыҡ?

Исламдағы «хая» (оялсанлыҡ) тигән төшөнсә бер ҡасан да кешене насарлыҡҡа этәрмәҫ. Дин ғалимдары әйтеүенсә, хая – ул Аллаһу Тәғәлә алдында йәки кешеләр алдында ғәйеп эш ҡылып ҡуйыуҙан ҡурҡыу сәбәпле, күңелдә тыуған баҫалҡылыҡ, тыйнаҡлыҡ. Был күркәм, юғары әхлаҡи сифат кешенең күңел...


Пәйғәмбәрҙең ﷺ Таифҡа барыуы

Әбүталип менән Хәҙисәнең үлеменән һуң ﷺ Аллаһ Рәсүленә ﷺ ҡорайыштарҙың ҡыҫымы көсәйә. Шуға күрә Пәйғәмбәр ﷺ Мәккәнән йыраҡ булмаған, әсәһе яғынан туғандары йәшәгән Таиф ҡалаһына барырға ҡарар итә. Ул Таиф халҡынан ҡорайыштарҙан яҡлау һәм ислам таратыуҙа ярҙам һорарға уйлай.   Һәм Пәйғәмбәр ﷺ...