Яҡташтарға мәрхәмәтле ҡараш

Яҡташтарға мәрхәмәтле ҡараш

Күптән түгел Ҡыйғы районы Йүкәлекүл ауылында «Ихлас” мәхәлләһе – йола һәм ғөрөф –ғәҙәттәр йорто асылды.

Мәсет халыҡты берләштереп, күңелде тыныслыҡҡа, йөрәкте илаһилыҡҡа солғап торған урын. Йылдар буйына намаҙға әйҙәгән аҙан тауышынан, күмәкләшеп фарыз ғәмәл үтәүҙән, Ҡөрьән аяттарын тыңлауҙан мәхрүм төбәктәр шыҡһыҙ. унда көн күреүҙең ырыҫы ла, нуры ла юҡ һымаҡ. Бөтә мосолмандар өсөн мәсет – иң ҡәҙерле урын. Ҡыйғы районы Йүкәлекүл ауылында ла ғибәҙәт йортон әллә ҡасан уҡ һалып сығырҙар ине, тик 8 йылға һуҙылған төҙөлөштө йомғаҡлар өсөн ҡайһы бер мәсьәләләр хәл ителеп бөтмәгән әле. 2020 йылдың март айынан йома намаҙын йәмәғәт менән уҡырға, ауылдың имам-хатибы Артур хәҙрәт Ғилмановтың вәғәзен тыңларға теләүсе мосолмандар «Ихлас» мәхәлләһендә йәғни йолалар һәм ғөрөф-ғәҙәттәр йортонда йыйыла. Мәхәллә хужалары – күршелә генә йәшәгән Разия Ғәбделхаҡ ҡыҙы һәм Шамил Хаматғәле улы Шәриповтар.

«Беҙҙең йорт янындағы еребеҙ әҙ, картуф ултыртырға урын юҡ, шуға ла ошо ташландыҡ ерҙе (ярым емерек өйө лә бар ине) һатып алырға булдыҡ, – тип һөйләй башланы Разия ханым. – Уны кесерткәндән таҙартып, йәшелсә сәстек. Шунан башыбыҙға шундай уй килде: ни өсөн был өй буш тора әле, ниңә уны яңыртмаҫҡа? Ауылға халыҡ ҡайтып тора. Ата-әсәһенең ҡәберен тәрбиәләргә ҡайтҡан ҡай берәүҙәрҙең ауылда ҡунып китергә урыны юҡ: атай нигеҙе һаҡланмаған, туғандары ла ҡалмаған. Тыуған ерҙең һауаһын һулап китеү үҙе бер ғүмер бит”. Йәнтөйәген һағынып, яҡындарының ҡәберҙәрен тәрбиәләргә ҡайтҡан яҡташтары хәҙер мәхәлләлә ҡунып китә ала. Теләге булһа, ошо йортта мәрхүмдәр рухына аят уҡытырға мөмкин, табын әҙерләү өсөн бында бөтә уңайлыҡтар ҙа бар.

Ишек шаҡып ингән һәр береһе өсөн йөрәктәре асыҡ, мөғәмәләһе ихлас хужаларҙың. «Килгән һәр бер кешегә бар күңелдән ҡыуанабыҙ, – тип йылмайҙы Шамил Хаматғәле улы. – Беҙгә төндә лә килеп инергә мөмкин.» Шәриповтар оҙаҡ йылдар Себер тарафтарында эшләп, Ырымбурҙа, Өфөлә лә йәшәп ала. Әммә Йүкәлекүл ауылында тыуып үҫкән Разияны йәмле Әй буйҙары һәр ваҡыт үҙенә тартып тора, төшөнә инеп йөҙәтә. Иптәше Шамил Хаматғәле улы, сығышы менән Федоровка районы Әтәс ауылынан, хәләленең теләгенә ҡаршы килмәй һәм Разияның яҡташтары бәхетенә Йүкәлекүлдә төпләнәләр. «Мәсет бик ауыр һалына әле, ҙур рәхмәт ошо төҙөлөштө башлап ебәргән ауылдашыбыҙ Искәндәр Йыһаншинға, – тип дауам итте һүҙен Разия Ғәбделхаҡ ҡыҙы. – Быйыл мөһим эшебеҙҙең осона сығып, мәсет асып, ауылыбыҙҙы аҙан тауышына күмергә ине, Алаһ бойорһа!»

Әлегә бөтә дини йолалар «Ихлас» мәхәлләһендә үтә: донъяға тыуған сабыйҙарға исем ҡушыла, йома намаҙын уҡыйҙар, вәғәз һөйләйҙәр. Шамил Шәриповтың һүҙҙәренә ҡарағанда, яҡын киләсәктә ислам дәрестәрен биреү ҙә күҙҙаллана. Йүкәлекүл ауылы ағинәйе Зәтиә Мостафа ҡыҙы Мирхәйҙәрова ла мәхәллә асыуға ҡыуанып бөтә алмай. «Разия һәм Шамил кеүек йәштәребеҙ күп булһын ине. Ауылды гөрләтеп йәшәйһе килә.» Ауылдаштарының тормошон дин, Ҡөрьән һүҙе менән нурландырырға ынтылып, күршеләренә, яҡындарына ихласлыҡтың гүзәл өлгөһөн күрһәтеп йәшәгән күркәм ғаиләне Раббыбыҙ ҙурлаһын, сауабын бирһен! Иман нуры балҡып, тыуған төйәгебеҙҙә һәр ваҡыт мәрхәмәт һәм тыныслыҡ булһын, ин шәә Аллаһ!

СВЕТЛАНА ӘБСӘЛӘМОВА

2026-05-01 (Зөлҡағиҙә, 1447 йыл.) №5.


Цифрлы аҡылһыҙлыҡ

Хәҙерге заман технологиялары һәм социаль селтәрҙәр үҫеше менән быға тиклем булмаған яңы психик ауырыуҙар килеп сыҡты. Әле ун биш йыл элек был психик ауырыу тураһында бер кем дә белмәне. Һүҙем – цифрлы аҡылһыҙлыҡ тураһында. Интернетҡа, телефонға, социаль селтәргә бәйле булғанға уны шулай...


«Тура юлға күндер, эй Раббым!..»

Яҙҙың иң матур бер ҡояшлы көнөндә Башҡортостаныбыҙҙың үҙәгендә урынлашҡан Сәйетбаба ауылына юлға сыҡтыҡ. Юлдаштарым менән һүҙебеҙ берегеп, көндөң, тәбиғәттең матурлығына һоҡланып, ауылға барып еткәнде һиҙмәй ҙә ҡалғанбыҙ.   Ауылға кергәс тә һул яҡта урынлашҡан Әбйәлил ишан Ҡанһөйәр улының...


Шайтан яҙмалары

Ғәйеп – үҙегеҙҙә! Бөгөн мин бер ҡыҙыҡ әйбер эшләнем! Көлкөнән шартлай яҙҙым! Һа-һа-һа! Мин, ысынлап та, көлкөнән саҡ шартламаным, шул тиклем генә ҡыҙыҡ булды. Һа-һа-һа! Шулай итеп, Рамазан менән бәйле тарихҡа күсәйек. Ул кер йыуыу машинаһы һатып алырға уйлағайны, мин уға быны эшләргә ирек...


Хиджама – онотолоп барған сөннәт

«Хиджама» һүҙе ғәрәп телендәге «әл-хаджм» тамырынан килеп сыҡҡан, ул «һеңдереү», «һурып алыу» кеүек мәғәнәгә эйә. «Әл-хиджама» иһә “ҡан сығарыу”ҙы аңлатҡан төшөнсә. Халыҡ медицинаһындағы был ысул элек-электән бик күп...


ДОҒАЛЫ ЙОРТ

Ғәрәфәт көнөндә әйтелә торған доға Аллаһ Илсеһенең ﷺ былай тип әйткәне риүәйәт ителә: «Доғаларҙың иң яҡшыһы – Ғәрәфәт көнөндәгеһе. Мин, йәнә минән алда үткән пәйғәмбәрҙәр әйткән һүҙҙәрҙең иң яҡшыһы: «Ләә иләәһә илләл-лааһу үәхдәһүү ләә шәриикә ләһ, ләһүл-мүлкү үә ләһүл-хәмдү үә...