Сит бала түгел

Сит бала түгел

Ҡатыным беренсе иренән булған балаһына минән аҡса һорай. Мин бер нисә тапҡыр уға кейем алырға, мәктәпкә әҙерләнергә ярҙам иттем, ләкин, шәриғәт буйынса, мин уны тулыһынса тәьмин итергә тейешменме?

 

Б., Стәрлетамаҡ ҡалаһы.

 

Дин белгесе яуабы

Ҡатынығыҙҙың беренсе никахтан булған балаһына һеҙ ярҙам итергә бурыслы түгелһегеҙ. Әммә ул бала һеҙгә бөтөнләй сит бала булмай. Һеҙ ҡатынға өйләнгәндән һуң уның балалары һеҙгә мәхрәмдәр булып һанала. Ә туғанлыҡ бәйләнештәрен һаҡлау – имандың иң мөһим ҡанундарының береһе.

Әбү Һурайра еткергән риүәйәттә Пәйғәмбәребеҙ ﷺ әйткән: «Аллаһҡа һәм Ҡиәмәт көнөнә ышанған кеше туғанлыҡ мөнәсәбәттәрен һаҡлаһын» (Әл-Бохари, Мөслим). Был һүҙҙәр һеҙҙең туғандарығыҙға ғына ҡағылмай, ә никах аша һеҙгә яҡын булған кешеләр ҙә туған булып һанала.

Икенсе яҡтан, һеҙ ҡатынығыҙға, ул баланы тәрбиәләүҙә ярҙам итеп, уларҙың үҙ-ара мөнәсәбәттәрен нығытырға булышлыҡ итәһегеҙ. Был үҙ сиратында, уның һеҙгә ихлас рәхмәт белдереүенә һәм Аллаһтан ҙур сауап алыуығыҙға килтерер.

Әгәр ҙә ул бала етем булып, атаһы яғынан хәстәрләүсе юҡ икән, бындай балаға ярҙам итеү Аллаһ Илсеһе ﷺ янында Ожмахта булыу өсөн бер сәбәп. Пәйғәмбәребеҙ ﷺ әйткән: «Мин һәм етемде тәрбиәләгән кеше Ожмахта бер-беребеҙгә ошо ике бармаҡ кеүек бик яҡын буласаҡбыҙ», – тип урта һәм һуҡ бармаҡтарын күрһәткән (Әл-Бохари).

Башҡаларға ярҙам итеп, мохтаж-дарҙы ҡайғыртып, һеҙ бер ҡасан да юғалтыу кисермәйәсәкһегеҙ. Киреһенсә, Аллаһу Тәғәлә һеҙҙең мөлкәтегеҙгә бәрәкәт бирәсәк һәм был һеҙгә, балаларығыҙға был донъ-яла ла һәм әхирәттә лә Уның ﷻ мәрхәмәте аша кире ҡайтасаҡ.

 

Психолог яуабы

Был һорауығыҙға яуап биргәндә, иң мөһиме, һеҙҙең был хәлгә нисек ҡарауығыҙҙы асыҡлау. Был хәлде һеҙ ғәҙелһеҙлек итеп ҡабул итәһегеҙме? Һеҙҙән атаһы булған баланы ҡарау өсөн аҡса һорау дөрөҫ түгел, тип иҫәпләйһегеҙме? Йәки башҡа сәбәптәр бармы? Һеҙҙең ярҙамығыҙҙы үҙ мәнфәғәттәре өсөн генә ҡулланыумы, әллә улар, ысынлап та, ярҙамға мохтажмы? Был бик мөһим һорауҙар, сөнки улар һеҙҙең ҡатынығыҙға ҡарата ниндәй хистәр кисереүегеҙҙе билдәләй.

Нисек кенә булмаһын, был хәл ҡатынығыҙҙың элекке ире менән мөнәсәбәттәренә бәйле. Әгәр ул, атай булараҡ, баланы ҡарауҙа ҡатнашмай икән, был, бер яҡтан, уның яуапһыҙлығын, икенсе яҡтан, элекке ҡатынына ҡарата шәхси мөнәсәбәтен күрһәтә. Йәғни, айырылышыу шарттарына ҡарап ярҙам итмәү тураһында аңлы рәүештә ҡарар ҡабул итеү хаҡында һүҙ бара. Шул уҡ ваҡытта, үҙ балаһына ярҙам итеүҙән баш тартыуы уның ниндәй кеше булыуын да күрһәтә.

Был фекерҙәр бары тик ҡатынығыҙҙың ниәттәрен аңлау өсөн генә кәрәк. Сөнки бында ҡатынығыҙҙың үҙенең мәсьәләләре менән яңғыҙ ҡалғаны һиҙелә. Был осраҡта ул, әлбиттә, уға терәк булған, үҙе ышанған кешегә ярҙам һорап мөрөжәғәт итәсәк.

Был осраҡта иң мөһим күрһәткес – уның һеҙҙең менән ниндәй мөғәмәләлә булыуы. Ҡатынығыҙ, үҙен яҡшы яҡтан күрһәтеп, улының тормошонда ҡатнашыуығыҙ өсөн һеҙгә рәхмәт белдерәме, юҡмы? Күрәһең, һорауығыҙҙың төп сәбәбе ошо. Үрҙә телгә алынған мәсьәләләрҙе асыҡлағас ҡына был һорауҙарға аныҡ яуап алырға мөмкин.

 

Һорауҙарға дин белгесе Адиль Ибраһимов һәм психолог Алиасхаб Мурзаев һәм яуап бирҙе.

Ләйсән Бәхтиева әҙерләне

 

Ҡәҙерле дин ҡәрҙәштәр! Һеҙҙең иғтибарға яңы рубрика тәҡдим итәбеҙ. Үҙегеҙҙе борсоған һорауҙарҙы түбәндәге электрон адресҡа ебәрә алаһығыҙ: assalambash876@gmail.com.

Бәйләнеш өсөн телефон: 89613620937

2026-05-01 (Зөлҡағиҙә, 1447 йыл.) №5.


Өләсәйем нәсихәттәре

Ғаиләлә татыулыҡ, именлек булһын өсөн Улың (ҡыҙың) менән килен (кейәү) араһына ата-әсә ҡыҫылмаһын. Кеше алдында иреңдең бәҫен төшөрмә, бигерәк тә балалар алдында уны кәмһетеп, мыҫҡыл итмә. Һин яманларһың да оноторһоң, ә башҡалар онотмай һәм, ирең алдында үҙеңдең дә абруйың төшәсәк. «Иптәшем...


Күркәм холоҡ – ярты бәхет

Үткәндәргә һис үпкә юҡ, Үткәндәр сыныҡтырҙы. Сымырылыҡҡа өйрәтте Бер илаҡ ҡына ҡыҙҙы.   Ҡанда булмағас ҡатылыҡ, Яһиллыҡ та бер тамсы, Гел үҙемә эләгеп торҙо Арҡа һыҙырыр ҡамсы... Күркәм холоҡ – ярты бәхет, Йәшәү өндәүем – ошо. Кеше күң(е)лен ҡалдырмағас, Иңемдә –...


Әбүзәр Ғифари ислам ҡабул итә

Әбүзәр Янбу ерҙәрендә йәшәүсе Ғифар ҡәбиләһенән була. Ғифарҙар тирә-яҡҡа даны таралған кеше талаусылар була. Улар хатта хәрәм айҙарында ла юлсыларҙы баҫып алып талар булған. Ырыуҙаштарының ошондай ҡырағай ғәҙәтен Әбүзәр ҡабул итә алмай һәм ул ғаиләһе менән сит яҡтарға күсеп китергә мәжбүр...


«Тура юлға күндер, эй Раббым!..»

Яҙҙың иң матур бер ҡояшлы көнөндә Башҡортостаныбыҙҙың үҙәгендә урынлашҡан Сәйетбаба ауылына юлға сыҡтыҡ. Юлдаштарым менән һүҙебеҙ берегеп, көндөң, тәбиғәттең матурлығына һоҡланып, ауылға барып еткәнде һиҙмәй ҙә ҡалғанбыҙ.   Ауылға кергәс тә һул яҡта урынлашҡан Әбйәлил ишан Ҡанһөйәр улының...


Стәрлебаш мәҙрәсәһе

Стәрлебаш – элек-электән үҙенең мәҙрәсәләре менән дан тотҡан. Архив материалдары буйынса, Стәрлебашта тәүге мәҙрәсә 1720 йылда асыла. Уға Дәүләт Думаһы ағзаһы Мөхәмәтшакир Туҡаев нигеҙ һала.   Мәҙрәсәлә көслө дин әһелдәре белем бирә. Әммә мәҙрәсә Ниғмәтулла Биктимер улы Туҡаев (1772-1844 й.) һәм...