Өфө нурлы мәсеттәре менән!

Беренсе йәмиғ мәсете

Баш ҡаланың тарихи үҙәгендә, Туҡай урамында урынлашҡан Өфөнөң беренсе йәмиғ мәсете Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд салләллаһу ғәләйһи үә сәлләмдең нәҫеле, олуғ шәйех Абдулҡадир Джилани исемен йөрөтә.

Был тарих һәм архитектура ҡомартҡыһы 1830 йылда Ырымбур мосолмандары диниә назараты мөфтөйө Ғәбдесәләм Ғәбдрәхимов тәҡдиме менән 2-се гильдия сауҙәгәре Мөьмин Хоҙайсәйетов индергән иғәнәгә төҙөлә. Классицизм стилендә таштан һалынған ике ҡатлы, бер манаралы Аллаһ йорто 1920 йылдарҙа Рәсәй мәсеттәре араһында баш мәсет һанала. Мәсет эргәһендә «Ғосмания» мәҙрәсәһе һәм ике синыфлы рус-башҡорт училищеһы эшләй.

Беренсе йәмиғ мәсете үҙ эсенә күп тарих һыйҙырған. Бында оҙаҡ йылдар Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ сәс һәм һаҡал бөртөктәре, халҡыбыҙҙың тарихын сағылдырған төрлө яҙма ҡомартҡылар һаҡлана. Үҙәк диниә назараты мөфтөйө, күренекле дин ғалимы Ризаитдин Фәхретдинов та үҙенең киң билдәле «Аҫар» китабы өҫтөндә ошонда хеҙмәт түккән. СССР-ҙың Европа өлөшө һәм Себер мосолмандарының диниә идаралығы мөфтөйө, Нәҡшбәндиә тәриҡәте шәйехе Ғабдрахман Рәсүлевтың Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында мосолмандарҙы фашист илбаҫарҙарына ҡаршы көрәштә берҙәмлеккә өндәгән мөрәжәғәте лә ошонда яҙылған. «Труд» гәзитендә баҫылып сыҡҡан был мөрәжәғәт, Советтар Союзының мосолмандар йәшәгән бар төбәктәрендә лә мобилизация эштәрен яйға һалырға ярҙам итә. Ҡатын-ҡыҙҙар тарафынан фронтҡа оҙатыр өсөн кейем-һалым, фронт кәрәк-яҡтары туплана. Ғабдрахман Рәсүлев үҙе танк колоннаһы өсөн 50000 аҡса күсерә. Башҡортостандың төрлө райондарынан йыйылған көслө диндарҙар менән Аллаһтан еңеүҙе яҡынайтыуын һорап тәһәжүд намаҙҙарын үткәрә.

1960-1992 йылдарҙа Беренсе йәмиғ мәсете Өфөлә эшләп килгән берҙән-бер иман йорто була.

Бөгөн баш ҡалабыҙҙа ике тиҫтәнән ашыу Аллаһ йорто булыуға ҡарамаҫтан Абдулҡадир Джилани исемендәге Беренсе йәмиғ мәсетенән кеше өҙөлмәй. Берәүҙәр намаҙға йә ғилем алырға ашыға, икенселәр никах теркәй, яңы тыуған балаһына исем ҡуштыра, өсөнсөләр Аллаһ ризалығы өсөн күренекле дин әһеле, Нәҡшбәндиә тәриҡәте шейхы Ғабдрахман Рәсүлев ҡәберенә зыярат ҡыла, кемдәрҙер экскурсия маҡсаты менән юллана.

Сал тарихлы иман йорто изге ниәт менән килгән һәр кешегә йән тыныслығы табырға ярҙам итә, күңелдәрҙе нурлап, яҡтылыҡҡа әйҙәй.

2026-05-01 (Зөлҡағиҙә, 1447 йыл.) №5.

Улына нәсихәттәр биргәндән һуң, Дауыт михрабына китә. Бер ваҡыт уның янында таныш булмаған берәү пәйҙә була. «Кем һиңә бында инергә рөхсәт итте?» − ти Дауыт. Тегеһе: «Батшалар янына инер өсөн миңә рөхсәт кәрәкмәй», − ти ҡәтғи итеп. Яуабы буйынса бының Ғазраил икәнен аңлаған пәйғәмбәр: «Минең хәлде...

Әбүзәр Янбу ерҙәрендә йәшәүсе Ғифар ҡәбиләһенән була. Ғифарҙар тирә-яҡҡа даны таралған кеше талаусылар була. Улар хатта хәрәм айҙарында ла юлсыларҙы баҫып алып талар булған. Ырыуҙаштарының ошондай ҡырағай ғәҙәтен Әбүзәр ҡабул итә алмай һәм ул ғаиләһе менән сит яҡтарға күсеп китергә мәжбүр...

Ҡамыр өсөн: 100 мл һыу 1 йомортҡа 1 аш ҡалағы көнбағыш майы семтем тоҙ он Эслек өсөн: 500-600 г фарш 250 г ҡабаҡ 2 һуған 2-3 бәрәңге тоҙ, борос, тәмләткестәр 60 г һары май әҙерәк көнбағыш майы укроп, петрушка Әҙерләү: Ҡамыр өсөн йомортҡаны, йылы һыуҙы, семтем тоҙҙо,...

Йәш сәйәхәтсе аҡыл эйәһендә туҡталған. Ул хужаның бар мөлкәте бер бәләкәй генә бүлмә, китаптар өйөлгән өҫтәл, ятып йоҡларға һике икәнен генә белеп шаҡ ҡатҡан. Йәш кеше: «Остазым, ә ҡайҙа һеҙҙең йорт йыһаздары?» – тип һораған аптырап. – Ә ҡайҙа һинеке? – тигән...

Рубрикабыҙҙың бөгөнгө ҡунағы – бар ғүмерен йәш быуынды уҡытыу-тәрбиәләү эшенә бағышлаған уҡытыусы, филология фәндәре кандидаты, хаҡлы ялға сыҡҡас, Илеш районы Дөмәй ауылы мәсетендә 16 йыл дини ғилем биргән Зәмзәмиә Әхиәр ҡыҙы Ҡазыханова. – Йылдың иң шатлыҡлы байрамдарының...

Өфө нурлы мәсеттәре менән!