Ана вә бала – тәрбијәдә сәһләнкарлыг

Ана вә бала – тәрбијәдә сәһләнкарлыг

Ана вә бала – тәрбијәдә сәһләнкарлыг

Әксәријјәтимиз өвлад арзулајыр вә Аллаһ-Тәала бизә белә истәнилән нәсил верәндә севинирик. Биз һәр ушағын дүнјаја ҝәлмәсини бајрам кими гејд едир, Аллаһын ﷻ бизә ҝөндәрдији һәдијјәјә ҝөрә Она ﷻ шүкр едир вә ушаға өз мүлкијјәтимиз кими мүнасибәт бәсләмәјә башлајырыг.

Елә јашајырыг ки, санки өвладлар шәхси малымыздыр, унудараг ки, онлар бизә һәмишәлик әнам дејил, әманәт кими етибар едилиб ки, онларын горунмасы үчүн биздән сорушаҹаглар. Өһдәмизә гојулмуш валидејнлик борҹумузу неҹә јеринә јетирмәјимиз һаггында биздән мүтләг сорушаҹаглар. Лакин валидејн олмаг ләззәти вә бу балаҹа варлыгларын ҹаны ҹанымыздан, ганы ганымыздан олмасы тез-тез башымызы ҝиҹәлләндирир вә сәһләнкарлыға ҝәтириб чыхарыр. Неҹә ки өвлад бөјүтмәк, нәсил јетишдирмәклә бағлы сонсуз мәишәт гајғылары, - вурнухма, гәрарсызлыг, тәлаш - онларын архасында ән башлыҹа шеј итир.

Сизә аталыг вә аналыға бурахылан вахты нәјә сәрф етдијинизә диггәт верин. Онун чох һиссәси көрпәләрә мәишәт гајғыларына ҝедир: једиртмәјә, ҝејиндирмәјә, ҝәздирмәјә. Бәзи һиссәси онларла меһрибан әјләнҹәјә, ојнамаға ҝедир ки, бундан һәм сиз, һәм дә онлар чох хошһал олурлар. Галан вахт исә онлара лазыми вәрдишләр өјрәтмәјә ҝедир: данышмаг, ҝәзмәк, охумаг, јазы, рәсм. Әслиндә валидејнләр өз өвладларынын инкишафы илә о гәдәр дә чох мәшғул олмурлар – мәктәб вә ушаг бағчаларынын ишчиләри дејирләр ки, ушагларын әксәријјәти тәһсил мүәссисәләринә инкишафда ҝериликлә дахил олурлар. Лакин инди бөјүк шәһәрләрдә ушагларын илкин инкишафы фәал сурәтдә дәбә дүшүр вә кимин ушағынын даһа тез данышмагда (ајаг ачмагда, охумаға башламагда) бир-биринә үсүтүн ҝәлмәсинә чалышараг, ана вә аталар өзләринин һејсијјәтли мәгсәдләринә чатмаг үчүн чох ҹәһд ҝөстәрирләр.

Анҹаг ки, илкин мәнәви-дини инкишаф, чох тәәссүфләр олсун ки, һәлә дә дәбдә дејил. Мүсәлман-валидејнләрин чохлу сајы иҹбари инкишафын бу ән ваҹиб һиссәсини “сонраја” гојурлар. Бу “сонра” орада, ҝәләҹәкдәдир, ушаг мәдрәсәјә ҝедәндә ја да фәрзләрин иҹрасы онун үчүн зәрури оланда, үмумијјәтлә... ҝәләҹәкдә. Белә валидејнләрдән ән фәаллары ушаглара “Аллаһу Әкбәр” демәји, јемәкдән габаг “Бисмилләһ” сөјләмәји вә ја салам вермәји өјрәдирләр ки, кичик балаларынын буну неҹә мараглы етдијини гоһум вә танышлара ҝөстәрсинләр, вә бунунла һәр шеј гуртарыр.

Уҹа Јарадан бизи бу адамҹығаза валидејн сечәрәк өһдәмизә Аллаһ дини јолунда онун мәнәви бәләдчи вәзифәсини гојур. Һәм дә неҹә ки јердә илк аддымларыны, диндә дә илк аддымларыны о, рәһбәрлијимиз алтында атмалыдыр. Ушаг психологларынын бир чоху дејир ки, әсаслар көрпәјә алты јаша гәдәр гојулур, сонра исә гојуланлар ҹүҹәрир. Әҝәр сиз балаҹа вүҹуда Аллаһа ﷻ севҝи вә она инам гојмасаныз – сонра нә ҹүҹәрәҹәкдир? Ҝүҹ вә вахты әсирҝәмәјәрәк тохум сәпмәк лазымдыр. Дини вәзифәләрин иҹрасы зәрури олан јашдан сиз өз өвладларынызы онлары јеринә јетирмәјә мәҹбур олаҹагсыныз. Әҝәр сиз көрпәнизә Аллаһа севҝи гојмусунузса – фәрзләри јеринә јетирмәк онун үчүн ағыр зәһмәт олмаз.

давамы вар

2026-09-01 (Рабиул аввал 1448 г.) №9.


Һaҹы Зeјнaлaбиддин Тaғыјeв — Əмəлə чeврилəн aли имaн вə мaaрифчилик ирси

Ислaм əxлaгы инсaндaн јaлныз фəрди ибaдəтлəрлə кифaјəтлəнмəји дeјил, һəм дə ҹəмијјəтин рифaһы, зəифлəрин мүдaфиəси вə eлмин јaјылмaсы үчүн вaр-дөвлəтини, зaмaныны вə eнeржисини сəрф eтмəји тəлəб eдир. Aзəрбaјҹaн xaлгынын мəнəви вə мəдəни тaриxиндə өз xeјријјəчилији, дəрин узaгҝөрəнлији вə ҝeниш...


Nəcib Peyğəmbərimiz Muhəmmədin ﷺ bəzi üstünlükləri

(Davamı. Başlanğıcı əvvəlki nönrəmizdə). Kafirlər Darun-Nədvədə toplaşıb onu öldürmək barədə əlbir olduqları zaman Allah ona həmin gecə evində gecələməməyi əmr etdi. (Darun-Nədvə — Qüreyşin mühüm məsələləri müzakirə etmək və qərarlar qəbul etmək...


Ислaмдa вaлјутa мүбaдилəси

(Давaмы. Бaшлaнғыҹы əввəлки нөмрəмиздə)   Мəблəғин бир һиссəсини нaғд өдəјиб гaлaныны сoнрaјa сaxлaмaглa гызыл aлмaг oлaрмы?   Суријaнын əл-Бaб вилaјəтинин мүфтиси Əһмəд Шəриф əн-Нəəссəн билдирир ки, Имaм Мүслим Убaдa ибн əс-Сaмитдəн Пeјғəмбəрин ﷺ бeлə бујурдуғуну рəвaјəт eдир:...


Tövbə edirik və yenidən günah işləyirik…

Tövbə haqqında   Hər bir müsəlman ölümə layiq şəkildə hazırlaşmalı, mümkün qədər çox saleh əməl etməli, pis əməllərdən uzaqlaşmalı və bütün şərtlərinə riayət etməklə daim səmimi tövbə etməlidir.   Tövbənin...


Рəбиүл-Əввəл aјы – бəшəријјəтин xилaсы

(Давaмы. Бaшлaнғыҹы əввəлки нөмрəмиздə)   Пeјғəмбəри тəрифлəмəк јaxшы ишдир, aммa биз бундaн дəрс aлмaсaг, aлим aтaсы oлaн, өзү исə oxујуб-јaзa билмəјəн oғулa бəнзəрик. Бeлə oғул aтaсынын aлим oлдуғуну дeјəрəк oну нə гəдəр тəрифлəсə дə, билик əлдə eдиб aтaсынын aрдынҹa ҝeдəнə гəдəр oxумaғы...