Аслияб гьумералде

Аварагасул ﷺ гIумруялдаса

Аварагасул ﷺ гIумруялдаса

Аварагасул ﷺ гIумруялдаса

Итни къоялъ Аварагасул ﷺ гIумруялъулъ ккарал кIвар бугел лъугьа-бахъиназул бицани бокьилаан.

 

– РабигIул авалалъул анцIила кIиабилеб итниялъ гьавуна МухIаммад ﷺ. Гьеб къо ккола гьанжесеб тарихалъул 571 соналъул 24 апрель.

– Гьижрияб тарихалъул анцIила лъабабилеб соналда, рамазан моцIалъул 17 итни къоялъ ХIираъ нохъода Аварагасде ﷺ рещтIана Аллагьасул калам ва гьеб ккола 610 соналъул июль моцI.

– РабигIул авал моцIалъул 12 итни къоялъ Аварагас ﷺ гьижра гьабуна Маккаялдаса Мадинаялде. Гьеб ккола 622 соналъул 27 июнь. Гьеб мехалда Аварагасул ﷺ букIана 53 сон.

– Гьижрияб тарихалъул 11-абилеб соналъул рабигIул авалалъул 12 итни къоялъ Аварагас ﷺ гьаб дунял тана. Гьеб ккола 633 соналъул микьабилеб июнь. Гьеб мехалда Аварагасул ﷺ гIумруялъул букIана 63 сонги лъабго къоги. (Муслим)

 

Исламалде ахIи цохIо Аварагасда ﷺ къокълъун букIанищ?

– Исламалде ахIи цохIо Аварагас гьабун течIого, цогидазги гьабизе кколеб жо букIиналъе хIужалъун ккола ГIумар ибн ХатIабидалъун ислам цIунеян, щула гьабеян абун Аварагас ﷺ дугIа гьаби. Жеги хIужалъун босизе бегьула Абу-зар аль-Гъифари абурав асхIабас «Ла илагьа илла Ллагь» абураб калимаялдалъун тIатун исламалде ахIизе байбихьи, Аварагас ﷺ исламалде халкъ ахIизе бакI-бакIалде асхIабзаби ритIи, Авараг ﷺ хун хадуб, киса-кирего ун асхIабзабаз ислам тIибитIизаби. Аллагь разилъаяв МусгIабица Мадинаялъул агьлу исламалде ахIиги, Мадинаялда ислам тIибитIиги. Гьединлъидал щивав бусурбанчияс, ресалда рекъон, ахIизе ккола гIадамал исламалде.

 

Аварагасул ﷺ тIабигIат кинаб букIараб?

– Свалат-салам лъеяв Аварагас ﷺ халкъ битIараб нухде ахIулаан берцинал вагIзабаздалъун ва гьуинал рагIабаздалъун, гьайбатаб мисалалдалъун. Гьес капурал гIадамазецин нагIана кьолароан, жив Аллагьас рахIматлъун витIарав вугилан абулаан. Гьес ﷺ жиндиего квешлъи гьабурал гIадамаздаса рецIелги босулароан ва абулаан: «Я дир Аллагь, Дуца гьел битIараб нухда тIоритIе, гьезда лъалеб гьечIо», - ян. Щивасдехун берцинаб тIабигIат хIалтIизабиялъул кутакалъ, щивасда ракIалде кколаан жиндаса хирияв чи гьесие ватиларин абун.

– АсхIабзабаз хIалалаб махсаро гьабуни, гьев хьимулаан, жинцагоги гьоркьо-гьоркьоб махсаро гьабулаан, амма хIакъаб гурони бицунароан.

– Рихараб, бокьулареб жоги бадибе абулароан, берцинго, хIеренго насихIат гьабулаан.

– АсхIабзабазе берцинал цIарал кьолаан ва гьезул ракIал рохизарулаан.

– Гьев вукIана бищун гIадамазда гурхIулев, бищун гьезие мунпагIат ц – IикIкIарав.

Цо чияс квешаб жо гьабунин рагIидал, гьеб гьабурав чиясул цIарги абичIого, абулаан цо-цо чагIаз гьадинал пишаби щайдай гьарулелилан, гьедин квешлъиялдаса рикIкIалъизе гьелги кантIизарулаго.

 

ХIабиб МухIаммадов

2026-04-15 (Зул къагIида 1447 с.) №8.


ХIикматал махлукъатал

Морж   ЧIахIиял рухIчIаголъабазул цоял ккола моржал. Гьел руго тIом биццатал ва гьелъ кумек гьабула гьезие квачалдаса цIунизе. Габуралъул тIасияб рахъалъул тIом  букIуна 10 сантиметралъ биццатаб.   Гьезда кIола рекIел кьабиялъул хехлъи-хIинцIлъи жидеего бокьухъе бачине. Лъим...


Балагьаздалъун хIалбихьи

ХIурматиял бусурбаби, гьаб гIагараб заманалда нилъер Дагъистаналъул бакI-бакIазде бачIана ракIалдаго букIинчIеб къварилъи. Гьелъие сабабалъунги ккана бараб чваххунцIад. Гьелъул хIасилалда Дагъистаналъул тахшагьар МахIачхъалаялда, Хасавюрт районалъул росабалъ ва цогидал бакIазда лъим рукъзабахъе...


Баркалаялъулаб кагъат

№23626 рагъулаб часталъул командованиялъ ДРялъул муфтияталъул пресс-хъулухъалъул цIаралда битIун бачIана Баркалаялъулаб кагъат. Рагъулал хъулухъчагIаз муфтияталъул пресс-хъулухъалъе баркала загьир гьабулеб буго рагъухъабазе гьабулеб квербакъиялъухъ, информациялъулаб кверчIваялъухъ ва рагъухъабазул...


БацIадаб ниятгун

Муса аварагасул заманалда гIумру гьабун вукIана цо динияв чи. Гьес Аллагьасе гIибадат гьабулаан, рукъалъул тIохда гIемерал какал ралаан. Цо къоялъ гьесухъеги рачIун цояз бицана гъотIое гIадамаз сужда гьабулеб ахил хIакъалъулъ. Гьебги рагIун, гIащтIиги босун, гъветI къотIизе къасдгун къватIиве...


Казбекалъулазги гьабуна кумек

Казбек районалъул жамагIаталъ, цо сордо-къоялда жаниб, бажарараб кумек гьабуна тIабигIияб балагьалъул квачIикье ккарал Хасавюрт районалъул гIадамазе.  Гьединаб кумек гьабизе ккеялъул бицун цеве вахъана районалъул имамзабазул советалъул председатель ва гьес киналго ахIана бажарарас бажарараб...