Аслияб гьумералде

ТIаса лъугьине бокьулаан

ТIаса лъугьине бокьулаан

ТIаса лъугьине бокьулаан

Хириясе ﷺ цIакъ бокьулаан гIузру бачинеги гIадамазда тIаса лъугьинеги.

 

Цо ягьудиялъ загьру жубараб гIиялъажоялъул гьан бачIана гьесие. Аллагьас гьеб гьан гьесда кIалъазабуна жинда гъорлъ загьру бугин абун. Гьей гIадан асхIабзабаз гьесухъе ячун ячIиндал, Аварагас ﷺ гьелда гьикъана щай дуца загьру жубан букIарабин абун. Гьелъ абуна: «Дие дур хIал бихьизе бокьун букIана. Нагагь мун Авараг ватани гьелъ дуе зарал гьабиларо, ва амма гьерсал рицунев чи ватани нижги дудаса эркенлъила», - ян. Аварагас ﷺ абуна: «Дуе дун чIвазе Аллагьас рес кьоларо», - ян ва гьейги йиччан тана.

Цо рагъулъги, асхIабзаби тохлъараб заманги балагьун, цояв гьесда аскIов вахъун чIана хвалченги борхун, гьанже мун лъица дидаса цIунилевиланги абун. Хирияс ﷺ абуна Аллагьас цIунулилан. Цинги гьесул кодоса хвалчен бортана, свалат-салам лъеяв Аллагьасул Расулас гьеб хвалченги кодоб ккун абуна, гьанже мун лъица цIунилевин. Гьес абуна, жинда тIаса лъугьаян. Хирияс ﷺ абуна шагьадат битIеян. Гьес абуна шагьадат битIиларин, дуде дандеги вахъинарин, мунгун цадахъги чIеларин. Хирияс ﷺ гьев виччан тана. Цинги жиндирго къавмалъухъе щведал, дов чияс абуна: «Дун нужехъе гIадамазул бищун лъикIав чиясда аскIоса вачIана», - ян (Бухари).

Гьес ﷺ жиндирго нафсалъе гIоло лъидасаго рецIел босичIо. Гьес ﷺ абулаан: «Дунял-ахираталъул бищун тIадегIанаб, берцинаб тIабигIаталдаса ккола, дуе зулму гьабурасдаса мун тIаса лъугьин», - абун.

 

Къурайшияздаса кин тIаса лъугьарав?

ГIемерал соназ къурайшияз Аварагасеги ﷺ гьесул асхIабзабазеги бажарараб квешлъиги заралги гьабуна. Макка бахъун хадуб свалат-салам лъеяв Аллагьасул Расулас ﷺ, КагIбаялъул нуцIида аскIов вахъунги чIун, вагIза гьабуна. Цин Аллагьасе рецц гьабуна, хадуб чи чIварав чиясе букIунеб хIукмуялъул бицана, цинги чIухIи квешаб жо букIиналъул, умумуздалъун чIухIизе бегьунгутIиялъул, киналго цо Адамил лъимал рукIиналъул, Адамги ракьудаса вижарав вукIиналъул бицана, гьелда хурхун бачIараб хирияб Къуръаналъул аят цIалана, цинги абуна: «Я къурайшиял, я Маккаялъул агьлу, дица нужее щиб гьабилилан нужеда ракIалде кколеб?» Гьез абуна: «Дуца нижее лъикIаб гьабула, мун нижер къадру-къимат бугев вацасул васги ккола», - ян. Аллагьасул Расулас ﷺ абуна: «Нуж дица тархъан гьаруна, нуж ине бегьула», - ян.

Жеги Хирияс ﷺ абунилан: «Дица нужеда абула Юсуф аварагас жиндирго вацазда абураб жо: «Нужеда жакъа дица гIайиб чIваларо. Нуж а, нуж тархъан гьаруна», - ян.

 

ХIабиб МухIаммадов

2026-04-15 (Зул къагIида 1447 с.) №8.


Нилъехъ балагьун кьола къимат

Нилъер диналда ритIухълъи ккола цIакъ къимат бугел тIабигIатаздасан. Гьеб ккола инсанасе къимат кьолел жалазул бищун кIвар бугездасанги.   Гьеб ритIухълъиялъ жанире рачуна Аллагьасе ﷻ гIибадат гьабиялъулъ бацIцIалъи гIадал, цинги шаргIиял тIадкъаял тIубай гIадал, Аллагьасдехун бугеб...


Аварагас ﷺ течIеб как

Тагьажуд ккола боголил какдаса хадуб рогьалил как ахIизегIан балеб суннатаб как. Гьеб цIакъ кIвар бугеб какги буго. Гьеб базе бихьизабун буго рогьалил как базегӀан. КигӀан заманалъ кьижаниги, ворчӀун хадуб ва рогьиналде бараб как ккола тагьажуд.   Нагагьлъун, сапаралъ вугев чияс маркӀачӀул...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Свакан вукIуна...   Дун росасе ана цо жигарав чиясе. Ниж рукIана бищунго лъикIал рос-лъадилъун. Гьес рагIи кьун букIана цадахъ гIемераб заман базе, цадахъ сапар бухьине, тира-сверизе. Амма гьанже дир ракI буссунеб буго. Гьев кидаго свакан вукIуна. Сундулго интерес гьечIо гьесие. Дир цониги...


Бахиллъиялъул зарал

БетIергьан Аллагьас щивав чи вижула гIицIавлъун. Гьединго гьесулъ букIунаро щибго къуват, кинабгIаги магIишаталъул бетIергьанлъунги вахъун вачIунаро гьев дунялалде. Гьедин дунялалде лъугьарав чиясе Аллагьас кьола рикIкIун хIалкIоларелгIан гIемерал нигIматал. ТIад ретIине ретIелги, чорхое къуватги,...


«ЦIидасан пикру гьабе…»