Аслияб гьумералде

ТIаса лъугьине бокьулаан

ТIаса лъугьине бокьулаан

ТIаса лъугьине бокьулаан

Хириясе ﷺ цIакъ бокьулаан гIузру бачинеги гIадамазда тIаса лъугьинеги.

 

Цо ягьудиялъ загьру жубараб гIиялъажоялъул гьан бачIана гьесие. Аллагьас гьеб гьан гьесда кIалъазабуна жинда гъорлъ загьру бугин абун. Гьей гIадан асхIабзабаз гьесухъе ячун ячIиндал, Аварагас ﷺ гьелда гьикъана щай дуца загьру жубан букIарабин абун. Гьелъ абуна: «Дие дур хIал бихьизе бокьун букIана. Нагагь мун Авараг ватани гьелъ дуе зарал гьабиларо, ва амма гьерсал рицунев чи ватани нижги дудаса эркенлъила», - ян. Аварагас ﷺ абуна: «Дуе дун чIвазе Аллагьас рес кьоларо», - ян ва гьейги йиччан тана.

Цо рагъулъги, асхIабзаби тохлъараб заманги балагьун, цояв гьесда аскIов вахъун чIана хвалченги борхун, гьанже мун лъица дидаса цIунилевиланги абун. Хирияс ﷺ абуна Аллагьас цIунулилан. Цинги гьесул кодоса хвалчен бортана, свалат-салам лъеяв Аллагьасул Расулас гьеб хвалченги кодоб ккун абуна, гьанже мун лъица цIунилевин. Гьес абуна, жинда тIаса лъугьаян. Хирияс ﷺ абуна шагьадат битIеян. Гьес абуна шагьадат битIиларин, дуде дандеги вахъинарин, мунгун цадахъги чIеларин. Хирияс ﷺ гьев виччан тана. Цинги жиндирго къавмалъухъе щведал, дов чияс абуна: «Дун нужехъе гIадамазул бищун лъикIав чиясда аскIоса вачIана», - ян (Бухари).

Гьес ﷺ жиндирго нафсалъе гIоло лъидасаго рецIел босичIо. Гьес ﷺ абулаан: «Дунял-ахираталъул бищун тIадегIанаб, берцинаб тIабигIаталдаса ккола, дуе зулму гьабурасдаса мун тIаса лъугьин», - абун.

 

Къурайшияздаса кин тIаса лъугьарав?

ГIемерал соназ къурайшияз Аварагасеги ﷺ гьесул асхIабзабазеги бажарараб квешлъиги заралги гьабуна. Макка бахъун хадуб свалат-салам лъеяв Аллагьасул Расулас ﷺ, КагIбаялъул нуцIида аскIов вахъунги чIун, вагIза гьабуна. Цин Аллагьасе рецц гьабуна, хадуб чи чIварав чиясе букIунеб хIукмуялъул бицана, цинги чIухIи квешаб жо букIиналъул, умумуздалъун чIухIизе бегьунгутIиялъул, киналго цо Адамил лъимал рукIиналъул, Адамги ракьудаса вижарав вукIиналъул бицана, гьелда хурхун бачIараб хирияб Къуръаналъул аят цIалана, цинги абуна: «Я къурайшиял, я Маккаялъул агьлу, дица нужее щиб гьабилилан нужеда ракIалде кколеб?» Гьез абуна: «Дуца нижее лъикIаб гьабула, мун нижер къадру-къимат бугев вацасул васги ккола», - ян. Аллагьасул Расулас ﷺ абуна: «Нуж дица тархъан гьаруна, нуж ине бегьула», - ян.

Жеги Хирияс ﷺ абунилан: «Дица нужеда абула Юсуф аварагас жиндирго вацазда абураб жо: «Нужеда жакъа дица гIайиб чIваларо. Нуж а, нуж тархъан гьаруна», - ян.

 

ХIабиб МухIаммадов

2026-08-15 (РабигIул аввал 1448 с.) №16.


Какда хадуб зикру ва дугIа

ТIадегIанав Аллагьасде гIагарлъиялъе бищун кIудиял нухазул цояб ккола зикру - Аллагь рехсей. Гьелъ муъминчиясул ракI чIаго гьабула, такъва щула гьабула, БетIергьанасулгун бухьен цIунизе кумек гьабула. Аллагьасул Аварагас ﷺ бусурбабазда малъана зикруялъул батIи-батIиял формаби ва бихьизабуна Аллагь...


ГIаламалъего рахIмат

Дунял бижаралдаса нахъе ТIадегIанав Аллагьас ﷻ цониги инсан вижичIо, хирияв МухIаммад аварагасул ﷺ гIадин халкъалъ жиндир гIумру рагIа-ракьанде щун лъазеги гьабурав, халкъалда гьоркьоб гьеб тIибитIизеги гьабурав. Хирияв Авараг ﷺ ТIадегIанав Аллагьас ﷻ, халкъалдаго тIаса вищарав вуго. АсхIабазабаз...


Суал-жаваб

Муцин абураб улитка гъорлъ бугеб косметика чIужугIаданалъ хIалтIизабизе бегьулищ? ШаргIалда рекъон муцин буго бацIцIадаб жо, ай улиткаялъ жиндаса къватIибе бачIинабулеб лъамалъи. Гьединлъидал, гьелъул гьабураб косметология хIалтIизабизе бегьула, какда цебе чуризеги кколаро. Росасе инчIей...


ЩайтIан хIалакъ гьабулеб

Аллагьасул ﷻ цIаралдалъун щибаб жо байбихьи буго гIамалалъулъ икъбал ккеялъе аслу.  Къиматаб рагӀи цӀалула лъикӀаб жо гьабилалде цебе. «Бисмиллагь» бахъи рекъараб буго кваналалде, кьижилалде, ретӀел ретӀиналде, Къуръан цӀализе, какичури гьабизе, диниял тӀахьал цӀали гIадал ишал...


Хьул къотIуге

ГIемер чиясул гIумруялда жаниб бачIуна цо заман, жинцаго гьабураб гъалатIалъул яги мунагьалъул захIмалъи бичIчIулеб. ГIайиб ва тамихIалдаса хIинкъи къуватаб букIине бегьула, гьелъ хьул къотIиялде рачинеги бегьула. Амма нилъер диналъ тавбуялъул каваби кидаго рагьараллъун руго. Аллагьас ﷻ нилъер...