Аслияб гьумералде

Нилъехъ балагьун кьола къимат

Нилъехъ балагьун кьола къимат

Нилъер диналда ритIухълъи ккола цIакъ къимат бугел тIабигIатаздасан. Гьеб ккола инсанасе къимат кьолел жалазул бищун кIвар бугездасанги.

 

Гьеб ритIухълъиялъ жанире рачуна Аллагьасе ﷻ гIибадат гьабиялъулъ бацIцIалъи гIадал, цинги шаргIиял тIадкъаял тIубай гIадал, Аллагьасдехун бугеб игIтикъадалъулъ бацIцIалъи гIадал ва гьел гурел цогидалги лъикIал тIабигIатал.

Щива чиясдехун букIине ккола ракIбацIцIалъиги ритIухълъиги. ГIадамазда гьоркьоб ритIухълъи бугебгIан мехалъ гьезда гьоркьоб цоцаздехун божилъиги букIана, цоцаздасан гIелмуги босула, цинги даран-базаралъулъги цоцада мугъчIвай гьабула. Амма гIадамазда гьоркьоб гьереси тIибитIидал цоцаздехун бугеб божилъи лъугIула, дагIба ва питна цIикIкIуна.

Чанго соналъ цебе, мажгиталъул имамлъун вукIарав чи Лондоналде гочуна. Автобусалда рекIун унаго, рекIадухъ гIарац кьедал, тIадбуссун кьолелъул гьесие водителас 20 пенсалъ (Англиялъул гIарац) цIикIкIун кьола. Имамасда ракIалде ккола гьеб гIарац жиндир гурин ва нахъбуссун кьуни лъикI букIинин абун. Хадубги напсалъ ракIалде ккезабула гьеб цIакъго мукъсанаб жо бугин ва гьеб нахъбуссинабичIониги лъицаниги ургъел гьабизе батиларин. Гьединлъидал Аллагьасул ﷻ сайгъат хIисабалда гьеб гIарац диего телинги ракIалде ккола. Гьав рещтIине кколеб бакIалда автобус лъалхъидал, имамас дагьалъ лъалхъизеги лъалхъун, гьеб 20 пенс шоферасухъе нахъбуссинабула ва абула: «Гьаб гIарац дихъе цIикIкIун кьун буго. ГIайиб гьабуге, гIарац нахъе босе», - ян.

ГIарацги нахъе босун, гьимизеги гьимун, шоферас абула: «Гьаб районалъул цIияв имам гурищ мун? Цо чанго моцI буго дир нужер мажгиталде какал разе вачIине бокьун. Гьаб гIарацин абуни дица ургъунго кьун букIана цIикIкIун, дур хIал бихьизелъун», - ян.

Имам гIажаиблъун хутIула. Автобусалдаса рещтIиндал, бохдуздаса рухI лъугIун тIуртIудизе лъугьана ва цебе батараб хIободаги ваччун, пашманго абула: «Я, дир Аллагь ﷻ, 20 пенсалъухъ ислам бичизехъин букIана дица», - ян.

ГIакълу бугев чиясе вагIзалъун гьаб лъугьа-бахъин гIезе ккола. Нилъеда лъазе ккола нилъер гIамал-хасияталдалъун чанги чи битIарав нухде вачIине рес букIин. Гьединлъидал нилъ, ай бусурбаби рукIине ккола капуразе мисаллъун. Кидаго ритIухъаллъунги ракIбацIцIадаллъунги рукIине цIакъ жигар бахъизе ккола. Нилъер рукIа-рахъиналъухъ балагьун цогIаги чияс ислам босани, гьеб гьечIищ унго-унгояб талихI? Гьаб дунялги, гьелда жаниб бугебщинаб жоялдасаги лъикIаб гьечIищ цо капурав чи исламалде вачIин. Амма кIочене бегьуларо нилъер квешаб гIамалалъухъги балагьун исламалдехун занну, ай балагьи цонигиясул квешлъани гьелъул нилъееги кIудияб мунагь букIин.

 

Карим МухIаммадов

2026-08-15 (РабигIул аввал 1448 с.) №16.


Къуръаналда рехсараб пихъ

Инжир ккола бищунго машгьурал пихъазул цояб, хирияб Къуръаналда рехсон Аллагьас тIадегIан гьабураб. ТIадегIанав Аллагьас абуна (магIна): «Тин (инжир) ва зайтун абулеб жиб кIиялъулъго баракат бугеб, жиндаса инсанасе квание ва дару-сабабалъе мунпагIат босулеб пихъалдалъун гьедулев вуго...


ЩайтIан хIалакъ гьабулеб

Аллагьасул ﷻ цIаралдалъун щибаб жо байбихьи буго гIамалалъулъ икъбал ккеялъе аслу.  Къиматаб рагӀи цӀалула лъикӀаб жо гьабилалде цебе. «Бисмиллагь» бахъи рекъараб буго кваналалде, кьижилалде, ретӀел ретӀиналде, Къуръан цӀализе, какичури гьабизе, диниял тӀахьал цӀали гIадал ишал...


Хириясул ﷺ насаб

Щивав чиясда тIадаб буго хирияв аварагасул ﷺ инсул ва эбелалъул наслуялъул рахъалъан гьабураб насабалъул сияхI лъазе.   Аварагасул ﷺ инсул рахъалдасан насаб ГIабдуллагь. Аварагасул ﷺ эмен вукIана къурайшиязул мисал босизе бегьулев инсан. Гьев вукIана ГIабдулмутIалибил анцIабилеб лъимер....


Ахирисеб сапар

Хвел ккола щивав чиясда цебе бугеб, тIаса унареб хIакъикъат. ТIадегIанав Аллагьас абуна (магIна): «Кинабго напсалъ хвел чIамизе буго», - ян. (Сура «Алу-ГIимран», аят 185)   Гьединлъидал исламалъ бусурбабазда малъула хвалде хIадурлъи гьабизе гуребги, дунял тун унев чиясда аскIоб кин рукIине...


Аллагьасул ﷻ разилъи кин щолеб?

Нилъ рижун рати гIададисеб жо гуро. Пикру гьабуни, нилъеда гьеб бичIчIила, щайгурелъул, пикру гьабиялъ нилъ рачуна лъикIаб нияталде, битIараб нухде. Пикру гьаби исламалда беццараб ишги буго. Къуръаналда Аллагьас ﷻ абичIищ нилъ рижанин Гьесие гIибадат гьабизелъун.   Аллагьас ﷻ малъухъе...