Аслияб гьумералде

ГIакъилал цIунцIраби

ГIакъилал цIунцIраби

ГIакъилал цIунцIраби

Сулайман аварагасул заманалда ккун буго кутакаб ракъдаллъи. Гьедин заман байдал гьев ун вуго цIад гьаризе, жиндирго къавмги бачун, авлахъалде.

 

Сулайман авараг вукIана киналниги хIайваназул мацI бичIчIулевлъун. Авлахъалдасан унаго, Сулайманида бихьун буго цо цIунцIра, кIиго хIетIеялда бахъунги чIун, цересел зодореги рорхун, БетIергьанасда гьарулеб: «Я ТIадегIанав Аллагь ﷻ, ниж, ай цIунцIраби руго дур махлукъатазул бищун гIисиназдасан, нижеда гIумру гьабизе кIоларо Дур ﷻ баркат-рахIмат тIаде бачIунеб гьечIони. Бегьулеб батани, кье нижее кваназе жо ва гIадамазул мунагьаздалъун нижее тамихIги гьабуге», - ян. Гьелъул  гьари рагIидал Сулайманица халкъалдехун вуссун абула: «Рилълъа нахъе, нилъее гIей гьабила гьаб цIунцIраялъ гьабураб дугIаялъ», - ян. Гьедин гьелги уна ва хадуб лъикIал цIадалги рала.

ЦIунцIраби ккола Аллагьасул ﷻ махлукъатазул гIезегIанго цIодорал жал. Хинал къоял рачIиндал гьез хIаракат бахъула квачарал, цIадал ралел, жал къватIире рахъун бажаруларел къоял рачIиналде нахърател гьабизе. Гьедин данде гьабураб нахърателалда гьоркьоб тIорщел ялъуни цоги ракьулъ букIиналдалъун цIилъизе, бижун бачIине рес бугеб гьез кескал гьарун гIисин гьабула. Жеги гьез жидерго буголъи хвечIого букIинелъун, зама-заманалдаса хIеккун бугищали халгьабун, бакъвазабун, гьогьомизабула.

Гьезул ракьулъ картIал рукIунел руго кутакалда мухIканго гьарурал, цIадал раниги лъим жанибе лъугьунаредухъ. Цогиял рухIчIаголъабазде дандеккун гьезда кIолеб буго жидерго черхалъул цIайиялдасаги кIиго нухалъ цIикIкIараб борхизе. Къокъаялъулъ ругезул ургъел гьабиги букIунеб буго гьезулъ, кидаго гьел цоцазулгун хурхен гьабун хIалтIула. Цо цIунцIраялда кибалиго тIагIам батани, гьелъ цогиязда лъазабулеб буго ва цадахъ кьер гьабун унел руго гьеб бугеб бакIалде. Гьелъ бихьизабулеб буго гьезулъ бугеб гъунки, цоцазул тIалаб-агъаз ва цоцазе хIажаталъе рахъунчIей.

Сулайман аварагасул гьезулгун ккарабги рехсезин. Цо нухалъ гьев жиназул, инсазул, хIанчIазул аскаргун унаго щун вуго цIунцIрабазул расалъиялде. Гьел рачIунел ругеблъи бихьун буго цIунцIрабазул бищун чIахIиязул цоялда. ЛъачIого гьез чIинтIизе гурин абун, гьелъ буюрухъ кьун буго цIунцIрабазе, картIазухъе лъугьун рахчеян. Гьелъул гьеб буюрухъ рагIун буго Сулайман аварагасда ва гьимун вуго гьев. Цинги жиндирго аскаралдаги абун буго дагьаб заманалъ лъалхъейилан абун. 

Гьел киналго жанире лъугьун хадуб Сулайманица гьезул кIудиясда абун буго: «Кин дир къавмалъ нужее зарал гьабулеб, дуда лъаларищ дун Аллагьасул ﷻ авараг вукIин ва киданиги дица ритIухъаб гуреб гьабулареблъи?» - ян. ЦIунцIрабазул цебехъаналъ абула: «Я Аллагьасул ﷻ авараг, дица гьездехун гьабураб букIана нужеца гьезие зарал гьабиялдаса хIинкъун гуреб, нужер кIодолъиги, нужехъ бугеб бечелъиги бихьун, гьез БетIергьанасе ﷻ гьабулеб тIадегIанлъиги Гьев ﷻ рехсейги гьезда кIочон тун, гьел къосун ккелин хIинкъун», - ин.

Гьаб лъугьа-бахъиналдасанги бихьулеб буго кигIан гьитIинабги Аллагьасул ﷻ махлукъат жинда рекъараб гIакълуги кьун, цIуниялдалъун гIумру гьабизе битIараб букIин, жеги бихьулеб буго гьитIинаб цIунцIраялъеги БетIергьанасулъ ﷻ бугеб тIадегIанлъиялъул бичIчIи кьун бугеблъи. ГIадамал абуни, бищун хира гьарун, бищун гIакълуяллъун ругониги, тIадаблъун гьабурабги букIине кколедухъ тIубазабун бажаруларел руго.

 

АхIмад Къурбанов

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.


ХIикматал махлукъатал

ГIанкъра, ичIкIал   ГIанкъра ккола унго-унги гIажаибаб рухIчIаголъи, цадахъго хIинкъиги хIикмалъиги бижизабулеб. Хъанхърабазул классалде гъорлъе унеб букIаниги, гьелъул хасаб сипаталъ гьеб кин букIаниги батIа гьабула хъанхърабаздаса ва цогидалги гьелда релъарал...


Халкъалъе рухса

Аллагьас ﷻ, Жиндирго рахIма-талдалъун, сапаралъ унел бусурбабазе ахIвал-хIал бигьа гьабуна. Гьединлъидал, сапаралъ унев чиясе изну кьола цо-цо бигьалъабаздаса пайда босизе. Гьел бигьалъабазда гъорлъ руго ункъо ракагIаталъул какал кIигоялде къокъ гьари, гьединго кIиго как цоцаде тIаде...


Риидалил курсал байбихьана

ХIурматиял бусурбаби. Гьале исанаги байбихьана нилъер гьитIичазе Дагъистаналъул киналго мажгитазда риидалил курсал. Дицаго рикIкIуна лъималазул эбел-инсуе гьеб кIудияб талихIлъун. Балагьеха гьанже, щивав эбел-эмен жиде-жидер лъимергун рокъор хIалтIизе ккун рукIаралани кигIан захIмат...


Бакъ: гьудулищ, тушманищ?

Хъизамалъул, рукъалъул ургъалабазул цӀураб заманалда руччабазда кӀочон тола жидерго тIалаб-агъаз гьабизе. Нилъер берцинлъиги сахлъиги ккола ТӀадегӀанав Аллагьасул сайгъат ва гьел цӀунизеги ккола.   Нилъер гӀумруялда жаниб кӀудияб бакӀ ккола бакъул нуралъ. Гьелъ кумек гьабула черхалъе, лугбал...


Рогьалил суннат

Рогьалил как жамагIаталда бай ккола цIакъ хирияб гIибадат. Нилъеда лъала гьениб «Магьдина» цIалулеблъи. Гьелде кIвар кьечIогоги тола цо-цояз. КIиабилеб ракагIаталъул рукугIалдаса ворхидал, гьелъул тасбихI-дугIа цIалун хадуб «Магьдина»...