Аслияб гьумералде

Гӏидалъул къоялъ хабалазде...

Гӏидалъул къоялъ хабалазде...

Гӏидалъул къоялъ хабалазде...

Дагъистаналда буго гIидалъул къоялъ хабалазде зиярат гьабулеб берцинаб гIадат. Амма цо-цо чагIи камуларо гьеб хирияб къоялъ хабаде зиярат гьабизе бегьуларин абулел.

 

Аварагас ﷺ абуна: «Дица нужее гьукъун букlана хабалазде зиярат гьабизе, гьанже нужеца гьенибе зиярат гьабе, хlакълъунго, гьелъ нужеда ахират ракlалде щвезабула», - ян. (Тирмизи, Муслим, Абу Давуд)

 ГӀидалъул къоялъ хабалазда зиярат гьабизе цӀакъго хирияб бугин хъвалеб буго «Танвирул Къулюбалда».

«ГӀидалъул къоялъ хабалазде зиярат гьабизе, хваразе салам кьезе, дугӀа гьабизе суннатаб буго, амма ибну Сириница, Ибрагьим НахгӀияс ва ШагӀбияс карагьатаб бугинги абуна (зиярат гьабизе)». («Аль-МавсугӀутул Фикъгьиятул Кувейтият» 31/118)

Ибну Сириница, Ибрагьим НахгӀияс ва ШагIбияс абуна мутӀлакъго хабаде зиярат гьабизе карагьатаб бугин абун, ай гIидалъул къоялъ гуребги цогидал къоязги зиярат гьабизе карагьатаб бугин. (Балагье «ТухӀфатул АхӀвазий» 1054 хӀадисалъул шархӀ, «ФатхӀул Барий», «Бабу зияратил къубур»)

 

 

 

ЦIумада районалъул Къеди росу

 

 

 

 

ГӀидалъул къоялъ Авараг ﷺ какде унев вукӀана цояб нухдасан ва тӀадвуссунаан цогидалдасан. Цинги имамзабазулъ хилаф ккана цо нухдасан ун цогидаб нухдасан тӀадвуссиналъул сабаб, хӀикмат баян гьабиялда бан. ПалхIасил, къогоялдасаги цIикIкIун сабаб, (хӀикмат) рехсана имамзабаз. Гьездасан ккола, Авараг ﷺ гӀидалъул къоялъ цо нухдасан ун цогидаб нухдасан тӀадвуссунев вукӀанила кӀиябго нухда ругел хабалазде зиярат гьабиялъе ва хваразе дугӀа гьабиялъе гӀоло. («ФатхӀул Барий», «Далилул ФалихӀин», «МанхӀатул Барий», «ТухӀфат», «Нигьаят»)

 Ибну ХӀажарица цо-цо рагӀаби (сабабал) загӀип гьаруна, амма гьеб рагӀи загӀип гьабичӀо. («ФатхӀул Барий» 2/473, «Аль-МавсугӀатул Фикъгьиятул Кувейтият» 31/117)

«Аль-Фатавал Гьиндияталда» буго: «Хабалазде зиярат гьабизе бищунго хирияб ункъо къо буго - итни, хамиз, рузман ва шамат. Гьединго хирияб буго Барааталъул сордоялъ, зулхӀижалъул тӀоцебесеб анцӀго къоялъ, кӀиябго гӀидалъул къоялъ, ГӀашура къоялъ ва бусурбабазул цогидалги гӀидазул къояз».

Анасидасан бицараб хIадисалда буго: «Щив чи вугониги хабалаздеги ун, гьениб сурату «Ясин» цIаларав, гьеб къоялъ хваразе гIазаб бигьа гьабула, хварал рикIкIун гьесие кириги хъвала», - ян (ТIабарани).

Аллагьас тавпикъ кьеги агьлу-суннаталъул чIахIиял имамзабазда нахърилълъине. Амин.

 

Мухтар МухIаммадов, ЦIумада район Къеди росу

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.


Нужее баяналъе

Къуръан щиб моцIалъ рещтIараб? – Рамазан моцIалъ. Муса аварагасул вазир щив вукIарав? – Гьарун (сура «ТIагьа», аят 29). Къуръаналъул магIна щиб? – «ЦIале» абураб. Бищун кьучIаб хIадисазул тIехь щиб? – Бухари. Къуръан абураб...


Мунапикъасул гIаламат

ТӀадегӀанав Аллагьас лагъзадериде амру гьабуна хасал къанунал цӀунеян.  Гьезда гьоркьоса, ай кӀвар бугел къануназдасан ккола къотIаби цIуни.   Нилъер диналъ щивав бусурбанчиясдаса тӀалаб гьабула кьураб рагIи кквей ва гьабураб къотIи тӀубай. Гьебги ккола Аллагьасукьа хӀинкъулев чиясул...


Аварагасул ﷺ мажгиталда моцIрол игIтикафалдасаги хирияб

ХIурматиял диналъул вацалгун яцал. Халкъалъул жамгIият гIуцIун буго БетIергьанас цоцазда бараблъун, ай цоцазе кумек гьабиялда хурхинабун.    Хирияб Къуръаналъул аяталда буго (магIна): «Муъминал бихьиналги руччабиги цоцазе кумекчагӀи ва гьудулзаби руго. Гьез битӀараб жоялдалъун...


Лъимал цIуниялъул къоялде

Халкъазда гьоркьосеб лъималазул къо кӀодо гьабун, Каспийск шагьаралда тӀобитӀана «ЦӀуниялда бугеб лъимерлъиялъул канлъи» абураб рахӀмуялъул хъизаналъулаб рекӀин. Гьеб кӀудияб ва унго-унголъунги ракӀ хинлъизабулеб тадбиралда гӀахьаллъана I500-ялдаса цӀикӀкӀун чи — лъимал ва гьезул эбел-эмен. Байрам...


Хиралъи тIадегIанав

МухIаммад авараг ﷺ ккола ТIадегIанав Аллагьас ﷻ тIаса вищарав ва бищунго Гьесие вокьулев авараг. Гьев ﷺ вуго Къиямасеб къоялъ инсанияталъулго сайид. Киналго аварагзабаз Къиямасеб къоялъ, хIатта кIудиял аварагзабазцин гьесухъе айилан абула. Гьев вуго Къиямасеб къоялъ киназего шафагIат гьабулев...