Аслияб гьумералде

Бусурбабазул гьумер

Бусурбабазул гьумер

РацIцIалъи цIуниялде нилъ ахIула диналъ гуребги, светияб гIелмуялъги. Гьединлъидал нилъеца сундулъго цIунизе ккола рацIцIалъи.  ГIибадатги гьабизе ккола черхги, какиеги чурун. 

 

Къуръаналда буго (магIна): «РацIцIалъи тIалаб гьабулел гIадамал Аллагьасе ﷻ рокьула», - ян (сурат «Ал-Бакъарат», аят 222). Цоги (магIна): «Лe, иман лъурал гIадамал! Нуж какде рахъунеб гIужалъ нужеца гьумерги, квералги чуре гIункIрукьалгун цадахъ, бутIрузда масхIуги гьабе, хIатIалги чуре, хIатIихинкIалгун цадахъ», - ян (сурат «Ал-Маидат», аят 6).

Гьебго аяталда буго (магIна): «Черхалда лъим ккедал, чурхдул чуре», - ян (сурат «Аль-Маидат», аят 6).

Бухариясги Муслимицаги бицараб хIадисалда буго: «Анкьида жаниб бетIерги черхги чуризе щивав бусурбанчиясда тIадаб буго», - абун.

Свалат-салам лъеяв Аллагьасул Расулас ﷺ амру гьабуна малъал къунцIеян, цаби рацIцIеян, ретIел бацIцIадго цIунеян, кIикъого къоялдаса кватIизе течIого щибаб нухалда къвалакьаги гIавраталдасаги рас бетIеян яги кIкIваян.

Муслимица бицараб хIадисалда буго: «РацIцIалъи – иманалъул бащалъи ккола», - абун.

Хирияс ﷺ абулаан: «Нужеца ретIел-хьит бацIцIе, гIадамазда гьоркьор paтIaрахъизе лъалеб куцалъ уздангоги рукIа», - абун. (Абу-Давуд)

Цоги хIадисалда буго: «Нужеца рагьу бацIцIад гьабе», - абун.

«Щибаб рузманкъоялъ данделъиялде унаго, берцинаб ретIелги peтIун, чурхдулги чурун, гьуинал махIалги гьарун а», - абунги лъазабулаан свалат-салам лъеяв хирияв Аварагас. Цаби тIогьиллъун, рас букIкI-букIкIун, хIурул цIун чи вихьидалги свалат-салам лъеяв МухIаммад аварагас гьесда абулаан рацIцIалъи гьабеян (Байгьакъи, Баззар).

«Какил кIул - рацIцIалъи ккола», - янги абулаан свалат-салам лъеяв Аллагьасул Расулас ﷺ. (Тирмизи)

Гьедин нилъ рачунел руго исламияб диналъ сундулъго рацIцIалъи цIуниялде. Амма жакъа нилъер хIал бихьарав чияс кидаго абиларо гьаб бакIалда бусурбаби гIумру гьабун ратилин абун.

Кинаб бакIалде аниги рахъ-рахъалде рехараб рищни-къул камураб бакI халлъулеб гьечIо. Гьайгьай гIайиб рехизе бакI нилъер бугелъул, щибха гьеб кколеб? Рищни-къул баччизе тараб хасаб идараха. Кинабго гIайибги, жиндир заманалда рищни баччичIолъиялъул, гьезда буго.

РачIаха нилъерго гIамалалъухъ балагьилин. ЧIобогояб къалиги тун нилъеца аскIобего рехон тола рощнол къвачIа. Цоги, рищни-къул батIа гьабун базе къалал лъун рукIана цо заманалда, ай цIер базе, пластик рехизе, чед-квеналъе хасаб букIана. Лъицаха гьеб цIунараб? Гьелъие гIайибияв щив ккарав?

Нилъеца цIакъ бицуна Россиялъул регионазда кутакаб рацIцIалъи бугин абун. Гьел регионазул гIадамаз кванараб конфеталъул яги мороженоялъул къвачIа, нилъеца гIадин, цебе ккаралъубе гIодобе рехуларо, хасаб къалиялъубе гурони. Гьеб батичIони, бугеб бакIалде щвезегIан кодобги ккун босула.

Япония гIадал улкабазда рацIцIалъи цIунун буго, рищни-къул нахъе рехулелъул, рокъобго батIа-батIа гьабун тадбир гьабиялъ. Нилъецайин абуни кинабго бугIула цо таргьинибе, цинги къалиялде цере щведал хьвагIун балагьизабураб гьеб, бихх-биххунги ун, гьеб бакIго цIезабула. Нилъее гьелъулги щибго къварилъи гьечIо.

Больницаялда вегун вукIун вуго цо унтарав, ай гIакълуялъе жагъаллъи бугев чи. ЖанахIалъусан (коридор) унаго, гIечги хъарсун, хъал гIодобе балеб букIун буго. Больницаялъул жавабиял гьесде семидал, жаваб гьабун буго, аб бацIцIине тарал хасал гIадамал руго гуриян. Гьеб бугоха гIакълу сверарав чиясул жаваб. Гьебго пикруялда гIакълу камилал гIадамал ругони, кинаб цIар лъелеб?

РацIцIалъи цIунизе щивас хIаракат бахъизе ккола. Бихьизабураб низам цIунизе ккола. Щибго гьечIеб бакIалде рощнол таргьа рехани, хадусезги гьенибего рехула ва гохI лъугьуна. Гьеб буго тарбия гьечIолъиялъул гIаламат.

Низам цIунизе ккола киназго. Гьеб иш гIицIго жавабиязде рехун тани, гIадлу лъугьунаро. РацIцIалъи буго нилъер гьумер.

Аллагьас кумек гьабеги кинабго лъикIабщиналъе. Амин!

 

хIамид МухIаммадов

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.


Аварагасул ﷺ мажгиталда моцIрол игIтикафалдасаги хирияб

ХIурматиял диналъул вацалгун яцал. Халкъалъул жамгIият гIуцIун буго БетIергьанас цоцазда бараблъун, ай цоцазе кумек гьабиялда хурхинабун.    Хирияб Къуръаналъул аяталда буго (магIна): «Муъминал бихьиналги руччабиги цоцазе кумекчагӀи ва гьудулзаби руго. Гьез битӀараб жоялдалъун...


Сундуего дару

Садакъа ккола бищун лъикIал гIамалазул цояб. Гьеб кьеялдалъун инсан ТIадегIанав Аллагьасде гIагарлъула ва дунялалдаги ахираталдаги кири щола. Аварагас ﷺ абуна: «Бащдаб чамасдакIалдалъунгIаги цIуне цIаялдаса», - ян. ЧамасдакIалъул гьитIинабго кесекалъ чи жужахIалъул цIаялдаса хвасар...


Министерствоялда дандчIвана

ДРялъул ЗахӀматалъул ва социалияб цебетӀеялъул министерствоялда тӀобитӀана гьеб идараялъул ва муфтияталъул вакилзабазул данделъи. Тадбир нухда бачана хасаб рагъулаб операциялъул гӀахьалчи ва МахӀачхъалаялъул Централияб мажгиталъул имам ГӀиса Салимсултановас. Гьес бицана иманалъул аслиял рахъазул...


Татар мацIалде буссинабуна

ДРялъул муфти, шайих АхӀмад-афандил «ЛъикӀал тIабигIатазул ах» абураб тӀехь буссинабуна татар мацIалде. Таржама гьабуна Апанаевская мажгиталъул имам, «Иман» басмаханаялъул директор, тарихиял гӀелмабазул кандидат Нияз-хӀазрат Сабировас. Татар мацӀалде буссинабураб тIехьалъул...


Хиралъи тIадегIанав

МухIаммад авараг ﷺ ккола ТIадегIанав Аллагьас ﷻ тIаса вищарав ва бищунго Гьесие вокьулев авараг. Гьев ﷺ вуго Къиямасеб къоялъ инсанияталъулго сайид. Киналго аварагзабаз Къиямасеб къоялъ, хIатта кIудиял аварагзабазцин гьесухъе айилан абула. Гьев вуго Къиямасеб къоялъ киназего шафагIат гьабулев...