Аслияб гьумералде

Аварагасул ﷺ ритIухълъи ва гIадлу

Аварагасул ﷺ ритIухълъи ва гIадлу

Аллагьасул расулас ﷺ гIадамазда гьоркьоб ра- щалъи кин цIунулеб букIараб?

Авараглъи кьезегIан цебе гьитIинаб къоялдасаго гьесул рекIелъ бессун букIана гIадлу ва ритIухълъи. Гьес ракIалде щвезабулаан жив гIолохъанго вугеб мехалъ къурайшияз гьабураб гIадлияб данделъи (ХIилфул-фузул) ва гьениб жиндирго гIахьаллъи ва абулаан гьеб гIахьаллъи жиндие бищун чIахIиял тайпаялъул лъикIал варанабаздасаги бокьанилан ва авараглъи кьун хадуб жив гьадинаб данделъиялде ахIани гьанжеги гьелде инаанилан абун. Авараглъи кьун хадуб илагьияб тарбияталъги гьесул гIадлу цIакъго-цIакъ камиллъизабуна, гьеб гIадлу гьесдаса тIолабго инсанияталдеги тIибитIана.

Гьес абулаан гIадамал, гьоркьоялъул гIучIал гIадин ращадал руго, гIадамал Адамидаса лъугьана, Адамги ракьудаса вижанилан. Гьес жиндир кваранаб кверлъун, хассав будунлъун ва хирияв асхIаблъун гьавуна чIегIерав лагълъун вукIарав Билал. Маккаялъул чIухIилъун бугеб КагIбаялде тIадеги вахинавун гьесда как ахIизабураб мехалъ къурайшиязул ханзаби хIайранлъун, риххун хутIана. Бадруялда асир гьарурал капурзабазухъа мухьги босун гьел асирлъиялдаса эркен гьарулел рукIана. Гьезда гьоркьов Аварагасул ﷺ инсул вац ГIаббасги вукIана.

Цо-цояз абулеб букIана инсул вац вугелъул гьев Аварагас ﷺ мухь босичIого виччан телилан. Свалат-салам лъеяв Аварагас, гьев жиндирги тIаде гIагаразулги хIакъ босун хадув гурони виччачIо, гьев ресалда вугев чи вукIиналъ. Амма чанги гIадамал, гIагарал гьечIониги, мискинал рукIиналъ щибниги босичIого риччанги тана.

Хирияс ﷺ абулаан: «Дир яс ПатIиматица цIогь гьабуни гьелъулги дица квер къотIун тамихI гьабила. Цересел гIадамал гьалаглъана гьезул къиматав чияс цIогь гьабуни гьев виччан толев вукIиналъ, мискинав, язихъав чияс цIогь гьабуни, гьесие букIине кколеб гIадлу гьабулеб букIиналъ» - абун. Унтун хадуб хвелалде цевеги гьес халкъалде цевеги вахъун абуна: «Дица цонигиясе гьабураб зарал батани, дидаса къисас босе», - ян.

Аллагьасул расулас ﷺ махсаро кин гьабулеб букIараб?

Аллагьасул расулас ﷺ асхIабзабазул ракIал лъикI гьаризе гьоркьо-гьоркьоб махсаро гьабулаан. Махсаро гьабуниги хIакъаб гурого абулароан, ва чи гIодовегIан гьавулеб махсароги гьабулароан. Цо херай гIаданалъ гьесда абуна: «Аллагьасде гьаре дун алжаналде йитIе», - ян абун. Гьес абуна херал гIадамал алжаналде унарилан. Гьей гIадан гIодизе лъугьана. Хирияс ﷺ гьелда абуна: «Алжаналде унеб къоялъ мун херго йикIунаро, гIолохъанго йикIуна», - ян. Цоги чIужугIадан ячIана гьесухъе мун дир росас ахIулев вугин абизе.

Хирияс ﷺ абуна: «Бералда жаниб хъахIлъи бугев чи гурищ дур рос?» - ян. Гьелъ абуна: «Гуро, дир росасул бералда жаниб хъахIлъи гьечIо», - абун. Цоги биценалъулъ буго гьей инеги ун росасул беразде якканилан. Хирияс ﷺ абураб хъахIлъиялдаса мурад букIана киналниги гIадатиял гIадамазул беразда букIунеб хъахIлъи. Цоги, херай чIужугIаданалъ абуна: «Я Аллагьасул Расул ﷺ, дун вараниялда рекIинае», - ян. Хирияс ﷺ абуна: «Нижеца мун вараниялъул тIинчIалда рекIинайизе йиго», - ян. Гьелъ абуна: «Вараниялъул тIинчIалъ дун кин яччулей», - абун. Хирияс ﷺ абуна: «Кинабниги варани вараниялъул тIинчI ккола», - ян.

ХIАБИБ МУХIАММАДОВ

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.


Муфтиясухъ гьоболлъухъ

Дагъистан Республикаялъул муфтияталда, муфти, шайих АхӀмад-афандияс къабул гьабуна Пачалихъияб Думаялъул регионалияб политикаялъул ва бакӀалъулаб нухмалъиялъул комитеталъул делегация. Гьеб делегация республикаялде бачӀун букIана бакӀалъулаб нухмалъиялъул къанунал гӀумруялде рахъинариялъул...


Сундуего дару

Садакъа ккола бищун лъикIал гIамалазул цояб. Гьеб кьеялдалъун инсан ТIадегIанав Аллагьасде гIагарлъула ва дунялалдаги ахираталдаги кири щола. Аварагас ﷺ абуна: «Бащдаб чамасдакIалдалъунгIаги цIуне цIаялдаса», - ян. ЧамасдакIалъул гьитIинабго кесекалъ чи жужахIалъул цIаялдаса хвасар...


Аварагасул ﷺ мажгиталда моцIрол игIтикафалдасаги хирияб

ХIурматиял диналъул вацалгун яцал. Халкъалъул жамгIият гIуцIун буго БетIергьанас цоцазда бараблъун, ай цоцазе кумек гьабиялда хурхинабун.    Хирияб Къуръаналъул аяталда буго (магIна): «Муъминал бихьиналги руччабиги цоцазе кумекчагӀи ва гьудулзаби руго. Гьез битӀараб жоялдалъун...


Риидалил курсал байбихьана

ХIурматиял бусурбаби. Гьале исанаги байбихьана нилъер гьитIичазе Дагъистаналъул киналго мажгитазда риидалил курсал. Дицаго рикIкIуна лъималазул эбел-инсуе гьеб кIудияб талихIлъун. Балагьеха гьанже, щивав эбел-эмен жиде-жидер лъимергун рокъор хIалтIизе ккун рукIаралани кигIан захIмат...


РухӀияб рахъ цебетӀезабулеб заман

Нилъер лъимал риидалилал каникулазухъ урхъун рукIуна хӀухьбахъи гьабизе, гьудулзабигун заман тIамизе, расандизе. Амма нилъеда лъала гьаб ва хадусеб гӀумруялъулъ унго-унгояб талихӀ ва бергьенлъи Аллагьасул ва Гьесул Расуласул ﷺ нухдасан иналъулъ букӀин. Гьединлъидал, хириял яцал, рачӀа нилъеца гьаб...