Аслияб гьумералде

КьунагIан цIикIкIунеб

КьунагIан цIикIкIунеб

ГIелмуялъул хиралъиялъул хIакъалъулъ Кумайл абулев асхIабасда, кверги ккун ГIали-асхIабас абун буго: «Ва Кумайл, гIелму боцIи-малалдаса лъикIаб буго, гIелмуялъ мун цIунула, боцIи-мал абуни дуца цIунизе ккола, гIелмуялъ хIукму къотIула, боцIи-мал жинда тIад хIукму къотIулеб буго, цогидазе кьеялдалъун бечелъи дагьлъула, гIелму абуни цIикIкIуна», - ян.

 

ГIелмуялъул хиралъаби

ТIоцебесеб: гIелму - аварагзабазул ирс буго, бечелъи - ханзабазул ирс буго.

КIиабилеб: бечелъи хун хадуб батIалъула, гIелму абуни хабалъе цадахъ лъугьуна.

Лъабабилеб: бечелъи капурасеги, лъикIасеги, квешасеги щола, пайдаяб гIелму абуни муъминчиясе гурони щоларо.

Ункъабилеб: гIалимчиясде хIажалъула ханзабиги хIакимзабиги ва гьел гурелги, бечедасде абуни мискинзаби гурони хIажалъуларо.

Щуабилеб: инсан тIадегIанлъула ва камилъула гIелму щвеялдалъун, щайгурелъул, жибго гIелму тIадегIанабги камилабги букIиналъе гIоло буго. Дунялалъул бечелъиялъ инсанасе щибго тIадегIанлъи ва камиллъи кьоларо, гьелъул гIаксалда, гьев бугелда бахиллъула ва бечелъиялде гIунтIизавула. Инсанасул гIелмуялде бугеб гIищкъу камиллъи ккола ва дунялалдехун (бечелъиялде) бугеб гIащикълъи мукъсанлъи ккола.

Анлъабилеб: бечелъиялъ инсан къосеналдеги чIухIиялдеги цIала, гIелмуялъин абуни дагьалда разилъиялдеги, чIухIи гьечIолъиялдеги цIала.

Анкьабилеб: гIелмуялъул бечелъи тIадегIанаб буго боцIи-малалъул бечелъиялдаса. Щайгурелъул, боцIи-мал тIагIине бегьула, гIелмияб бечелъиялъе киданиги тIагIунаро.

Микьабилеб: боцIи-малалъ инсан жиндиего лагълъи гьабизе тIамула, гIелмуялъин абуни Аллагьасе ﷻ лагълъи гьабиялде ахIула.

ИчIабилеб: гIелму бокьи ва гьеб тIалаб гьаби гIибадаталъул аслу буго. Бечелъийин абуни квешлъиялъул аслу буго.

АнцIабилеб: бечедасул къимат боцIи-мал буго, гьеб лъугIидал гьесул къиматги тIагIуна. ГIалимчиясул къимат гIелму буго, гьеб цIикIкIун гурони дагьлъуларо, гьесул къиматги кидаго букIуна.

 

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.


Риидалил курсал байбихьана

ХIурматиял бусурбаби. Гьале исанаги байбихьана нилъер гьитIичазе Дагъистаналъул киналго мажгитазда риидалил курсал. Дицаго рикIкIуна лъималазул эбел-инсуе гьеб кIудияб талихIлъун. Балагьеха гьанже, щивав эбел-эмен жиде-жидер лъимергун рокъор хIалтIизе ккун рукIаралани кигIан захIмат...


Эбел-инсул адаб – Аллагь разилъи

Нилъер диналъулъ эбел-инсул адаб гьабиялъ хасаб бакI ккола ва гьеб иманалда ва гIибадаталда хадубцун бачIунебги буго. Хирияб Къуръаналъги, МухIамад аварагасул ﷺ хIадисазги гьеб суал гIемер борхулеб буго.   Исламалда эбел-инсуца кколеб бакI ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абулеб буго...


Аварагасул ﷺ мажгиталда моцIрол игIтикафалдасаги хирияб

ХIурматиял диналъул вацалгун яцал. Халкъалъул жамгIият гIуцIун буго БетIергьанас цоцазда бараблъун, ай цоцазе кумек гьабиялда хурхинабун.    Хирияб Къуръаналъул аяталда буго (магIна): «Муъминал бихьиналги руччабиги цоцазе кумекчагӀи ва гьудулзаби руго. Гьез битӀараб жоялдалъун...


Караматалъул мисал

Халкъалда гьоркьор цIакъго кIвар цIикIкIарал ишаздасан ккола карамат бихьи. ХIатта цо-цоял камуларо, хIакъикъияв устарасда цевеги чIун, мун устар ватани дида карамат бихьизабеян нагIадала ккун чIолел. Гьеб буго хIакъикъияб къагIидаялда караматалъул магIна бичIчIунгутIи.   РабигIадул...


Аллагьас ﷻ кьола ризкъи

Имам Загьидияс бицана: «Цо нухалда дун, дие бугеб ризкъи Аллагьас ﷻ азалалдаго хъвараб бугинги абун, гьелъул хIалбихьизелъун гIалахалде валагьун къватIиве вахъана.   Авлахъалде щведал кIудияб мегIер бихьун, гьелде аскIове индал, гьениб батана нохъо. Жаниве лъугьун, бищун чIегIераб...