Аслияб гьумералде

Мунапикъ вугодай?

Мунапикъ вугодай?

ХIурматиял казият цIалулел! Ислам баккаралдаса нахъе камичIо бусурбабазда гьоркьор исламалъул цIаралда гъоркь рахчарал кIигьумерчагIигун мунапикъзаби. Аллагьасдехун бугеб рекIелчIеялда жаниб нифакъ бугев чи ахираталда бусурбабазул къокъаялда гъорлъцин вукIунаро. Нилъер гьаниб бугеб бицен гьединазул гуро бугеб.

 

Мунапикъзабазул цогидаб тайпа ккола рекIелъ цо букIун, кIалалда цогияб бугел гIадамал. Гьезда кIигьумерчагIийинги абула. Халкъалда гьоркьоб питнаги гьез бекьула. Щайгурелъул, кире аниги гьезда рекъезабулел рукIуна. Гьединал гIадамаздасан халкъалда гьоркьоб рагъ-кьалги ккола. Цояз абулеб цогидазухъе босун гьел хьвадулел рукIиналъул хIасилги ккола гьеб.

ХIасаница абун буго: «Нифакъалдс ккола мацIги ракIги цоцазе хилиплъи…», - ян. Бичасул аварагасул ﷺ хIадисалда буго: «ГIадамазда гьоркьов бищун квешав чи кIигьумерчи вуго. Гьазухъе цо гьумергун вачIунев, долцоязухъе цоги гьумергун вачIунев», - ян. (Бухари, Муслим)

Цо-цо гIадамал цIакъго божараллъун рукIуна жал кколарин гьел мунапикъзабиян абун. Мунапикълъиялдаса цIунарав чи цониги вукIунаро. Щивав чиясе рекъараб буго гьелдаса хIинкъун рукIине. Жинда Аллагь разилъаяв ХIузайфатица бицун буго: «Цо чияс дида абуна дун хIинкъун вугин мунапикълъун ватилин абун. Дица гьесда абуна, мун мунапикъ вукIаравани гьелдаса кидаго хIинкъизе вукIинчIо. Мунапикъ кидаго божаравлъун вукIуна жив гьев гурин абун», - ян.

ГIалимзабазул цо бутIаялъ абулеб буго: «Нифакъалде бищунго гIагарав чи ккола, жив гьелдаса вацIцIадав вугин жинда ккарав», - ян.

ХIузайфатица абун буго: «Аварагасул ﷺ заманалдаса гьанже мунапикъзаби гIемер руго. Доб мехалда гьел балъго рукIунаан, гьанжейин абуни гьез загьир гьабулеб буго жидерго къасдал», - ян.

Гьесго абуна, мунапикъзабазда рачIчIал рижулел рукIаралани ракьалда тIад хIетIе чIезе бакI щвелароанин абун.

Ибну ГIумарида рагIана цо чияс ХIажажида нахъасан хабар бицунеб.

– Дуда цеве ХIажаж вукIаравани абизе букIанищ дуца гьеб, - ян гьикъана гьесда. БукIинчIин жаваб кьуна гьев чияс.

Цинги Ибну ГIумарица абуна, Бичасул аварагасул ﷺ заманалда гьединаб иш нифакълъун рикIкIунаанин абун.

Гьаб заманалда нилъеда рагIани цогиясда нахъасан лъикIаб гуреб хабар бицунев чи, гьесдаги гьикъизе ккола гьединго. Гьесул жавабалда бараб букIинаха хадусеб жавабги. Бокьа-бокьараб мацIалъ бицун нилъ тIубаларо. Абун араб щибаб рагIул букIуна жиндирго асар. Гьединлъидалин бицунебги гьабулебги цого букIинабизе хIаракат бахъизе кколеб нилъеца. Аллагьас ﷻ кумек гьабеги киназего.

 

 

ГIабдуллагь МухIаммадов

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.


Риидалил курсал байбихьана

ХIурматиял бусурбаби. Гьале исанаги байбихьана нилъер гьитIичазе Дагъистаналъул киналго мажгитазда риидалил курсал. Дицаго рикIкIуна лъималазул эбел-инсуе гьеб кIудияб талихIлъун. Балагьеха гьанже, щивав эбел-эмен жиде-жидер лъимергун рокъор хIалтIизе ккун рукIаралани кигIан захIмат...


Нужее баяналъе

Къуръан щиб моцIалъ рещтIараб? – Рамазан моцIалъ. Муса аварагасул вазир щив вукIарав? – Гьарун (сура «ТIагьа», аят 29). Къуръаналъул магIна щиб? – «ЦIале» абураб. Бищун кьучIаб хIадисазул тIехь щиб? – Бухари. Къуръан абураб...


Суал-жаваб

Щал аварагзабазухъе Аллагьас ﷻ тIахьал рещтIарал? Аллагьас ﷻ аварагзабазухъе рещтIарал тIахьазул къадар 104-ялде бахуна, гьезда гьоркьоса 100-яб буго гурараб кагътил мисалалда (свиток) рещтIараб. ХутIараб 4-яб ккола тIехь. Гьезул щибаб букIана цебе рещтIараб ритIухъ гьабулеб ва жидехъе рещтIунеб...


ХIалалаб гьанал нигIматал

ДРялъул муфтияталда тӀоби-тӀана Дагъистаналъул Росдал магӀишаталъул ва кванил нигӀматазул министерствоялъул вакилзабазулгун данделъи. Гьениб бицана гIи-боцӀул къадар гӀемер гьабизе ккеялъул ва гьеб гӀезабиялъул рахъалъ цадахъаб хӀалтӀи гьабиялъул хIакъалъулъ, гьединго, базаразда хӀалалаб гьан...


Рогьалил суннат

Рогьалил как жамагIаталда бай ккола цIакъ хирияб гIибадат. Нилъеда лъала гьениб «Магьдина» цIалулеблъи. Гьелде кIвар кьечIогоги тола цо-цояз. КIиабилеб ракагIаталъул рукугIалдаса ворхидал, гьелъул тасбихI-дугIа цIалун хадуб «Магьдина»...