Аслияб гьумералде

Ракьалда Аллагьас бижараб тӀоцебесеб мегӀер

Ракьалда Аллагьас бижараб тӀоцебесеб мегӀер

Абу Къубайс ккола Маккаялъул бакьулъ, КагӀбаялдаса бакъбаккул рахъалда, Сафаялда аскӀоб бугеб гьитӀинабго мегӀер. Маккаялда бищунго машгьураб гьеб мегӀер ХӀарамалъул мажгиталде тIаде балагьун буго. Маккаялъул цогидал мугӀрузда дандеккун, гьелъул кӀодолъи дагьаб букӀаниги, бусурбабазе гьелъул кӀудияб тарихияб ва динияб кӀвар буго.

 

Гьеб мегӀералда лъун буго Абу Къубайс абулев чиясул цӀар. Гьес тӀоцебе байбихьана гьениб мина базе, гьелдаса нахъе гьесул цӀар рекIана мегIералдаги. Гьединго абула ЧӀегӀераб гамачӀги (гӀараб мацӀалда «къабаса») гьеб магӀардаса босун бугин, гьелдасан Абу Къубайс абун цӀар лъугьанин («къабаса» абураб глаголалдасан).

Жагьилияб заманалда гьеб мегӀералда Аль-Амин абун цӀар букIана. ЧӀегӀераб гамачӀги гьениб цӀунун букӀана КӀудияб тIупан тIеялдаса байбихьун Ибрагьим аварагас ва гьесул вас ИсмагӀилица тӀаде босун цӀияб КагӀба базегӀан.

Киназдаго лъалеб букӀахъе, КагӀба букӀана Ибрагьим аварагасул заманалдаса цебеги, амма НухӀ аварагасул заманалда ккараб тIупан тIеялъул мехалъ гьеб зодобе борхана. Амма ЧӀегӀераб гамачӀ бахчун букӀана Абу Къубайс мегӀералда жаниб.

Ибрагьим аварагас Аллагьасул амруялдалъун цӀидасан бана КагӀба. Гьеб бан лъугӀарабго Ибрагьимида лъана ЧӀегӀераб гамачӀ камун букӀин. Цинги Абу Къубайс магӀардасан гьесда гьаракь рагӀун буго: «Босе дихъа ЧӀегӀераб гамачӀ!» - ян ахIулеб.

Абу Къубайс рикӀкӀуна Ракьалда Аллагьас бижараб тӀоцебесеб мегӀерлъун. Ракьалда ругел цогидал киналго мугӀрулги гьеб магӀардасан лъугьана. ГIелмиял цIех-рехазул хIасилалда гӀалимзабаз чӀезабун буго киналго мугӀрузул кьалбал ракьалда гъоркье гъваридго унел рукӀин ва гьел киналго цоцазда рухьарал рукӀин.

ГӀиса ибн ХӀазим ан-Найсабуриясдасан бицун буго Ибрагьим ибн Адгьамгун цадахъ гьев Маккаялда вукӀанин ва гьес, Абу Къубайс мегӀералдехунги валагьун, абунин: «ХӀакъикъияб иман бугев муъминчияс доб мегӀералда абуни: «ТӀагӀа гьанисаян!», мегӀер тӀагӀинаан», - илан. Гьеб лахӀзаталда Абу Къубайс мегӀер багъаризе лъугьана, Ибрагьим ибн Адгьамица абуна: «ГӀодобе биччай, дица мун гуро абулеб букIараб», - ян. Гьелдаса хадуб мегӀер нахъеги багъаричӀого чIана.

(Абу НугӀайм, «ХӀиятал-авлия»)

 

ГIабдуллагь МухIаммадов

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.


ХIикматал махлукъатал

ГIанкъра, ичIкIал   ГIанкъра ккола унго-унги гIажаибаб рухIчIаголъи, цадахъго хIинкъиги хIикмалъиги бижизабулеб. Хъанхърабазул классалде гъорлъе унеб букIаниги, гьелъул хасаб сипаталъ гьеб кин букIаниги батIа гьабула хъанхърабаздаса ва цогидалги гьелда релъарал...


Риидалил курсал байбихьана

ХIурматиял бусурбаби. Гьале исанаги байбихьана нилъер гьитIичазе Дагъистаналъул киналго мажгитазда риидалил курсал. Дицаго рикIкIуна лъималазул эбел-инсуе гьеб кIудияб талихIлъун. Балагьеха гьанже, щивав эбел-эмен жиде-жидер лъимергун рокъор хIалтIизе ккун рукIаралани кигIан захIмат...


Аварагасул ﷺ гIамал-хасият

ТавазугI-хIели абураб сипат буго чиясулъ ругел тIабигIатазул хирияб ва тIадегIанаб. Гьеб тIабигIаталъе баян гьабулаго хIакъикъиял, Аллагь ﷻ лъаялде рахарал гIалимзабаз хъвалеб буго, гьеб бугин: «Лагъасда жиндирго напсалъе щибго къадру-къимат, тIадегIанлъи, гьабулеб ишалъулъ цебетIей, вугеб...


Аллагь ﷻ рехсей

Аллагь ﷻ гIемер рехсеялда хурхун рачIарал цо-цо хIадисазул магIнаби.   Аллагьас ﷻ абулеб буго, лагъас Дун рехсани, Дица гьевги рехсезе вугин. Цояс гьикъана Аварагасда ﷺ, кидаго гьабизе лъикIаб гIамал бицейилан. Аварагас ﷺ абуна Аллагь ﷻ рехсолаго мацI бакъвазе биччангутIи бугилан...


ТIаифалда Аварагасул ﷺ дугIа

МухIаммад аварагасул ﷺ гIумруялъулъ ккарал бищунго захIматал хIалбихьиязул цояб букIана ТIаифалде гьабураб сапар. Гьесул лъади Хадижат ва имгIал АбутIалиб хун хадуб Маккаялда бусурбабазул ахIвал-хIал гIемерго хIалуцун букIана. Цинги Аллагьасул ﷻ Аварагас ﷺ ТIаифалде сапар бухьана, шагьаралъул...