Аслияб гьумералде

Рокьи кин цIикI-кIинабилеб?

Рокьи кин цIикI-кIинабилеб?

Аварагасде ﷺ  рокьи цIикIкIинабулеб сабабал гIемерал руго, нилъеца гьел тIуралел ругони. Гьединлъидал бусурбабиги, аварагасде ﷺ  бугеб рокьиялъулъ, батIи-батIияб макъамалда руго. Амма нилъ хIажаталлъун ккола аварагасде ﷺ  рокьи цIикIкIинабизе.

 

Гьелда жаниб нилъее кIудияб рахIматги буго. Щайгурелъул нилъ къиямасеб къоялъ рокьаралгун цадахъ рукIине ругелъул. Аварагасул ﷺ  хIадис буго: «Инсан вукIине вуго (къиямасеб къоялъ) жиндие рокьалгун цадахъ», - ян (имам Бухари).

Бищун кIудияб сабаблъун рикIкIуна аварагасде ﷺ  жинца рокьи цIикIкIинабулеб суннат тIубай, гьелда нахъвилълъин, гIамал гьаби. 

Гьединго рокьи цIикIкIинабула аварагасе ﷺ  бокьараб жо бокьани, гьесда рихараб - рихани.

Салават гIемер цIали. Салават цIалулеб мехалъ кIудияб адабалдасан ккола гьев ﷺ  аскIов вугев гIадин вукIин. Гьесул ﷺ  тIадегIанлъи, къадру-къимат бичIчIун, гьев ﷺ  тIолабго гIаламалъе рахIматлъун витIи, жив кинавниги аварагзабазул имамлъун вукIин, жив нуцIалъунги вугев такъваялде, ай Аллагьасдаса ﷻ хIинкъиялде, рачунев. Жив ﷺ  мунагьал гьарурал гIадамазе шафигIлъунги вугев. Гьесие ﷺ  буго бищун тIадегIанаб салават.

Аварагасул ﷺ  тIабигIаталда нахъвилълъине хIаракат бахъила. Масала, сахаватлъи, сабру, цогидазул ургъел гьаби, чIухIи гьечIолъи, мискинзаби ва гIалимзаби рокьи.

РухIияб рахъ цебетIезабизе хIаракат бахъи. Балагье кин аварагас ﷺ  таваккал тIамулеб букIарабали Аллагьасде ﷻ. РакIалда щвезабе аварагасда ﷺ  бихьараб къварилъи ва гьес ﷺ  гьабураб сабру.

Нилъ рукIине ккола гьевгун ﷺ  дандчIвазе урхъун. Бокьизе ккола Къуръан, щайин абуни, гьеб гьесухъе ﷺ  рещтIараб букIун. Гьеб бищун кIудияб мугIжизатлъунги ккола.

Аварагасул ﷺ  цIар рагIанщинахъе рохизеги ккола. РагIичIеб ххвел гьабун тезе бегьуларо. Гьедин гьаби аварагасде ﷺ  рокьи цIикIкIиналъе сабаблъун ккола.

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абуна: «Дуца гьезда абе, МухIаммад, нужее Аллагь ﷻ вокьулев ватани, дида нахърилълъайилан, цинги Аллагьасе ﷻ нужги рокьилин», - абун.

Гьелъие далиллъун ккола гьадинаб хIадис: «ГIумар-асхIабас аварагасда ﷺ  абула, цохIо дидасаго хутIун, кинабниги жоялдаса дие мун вокьулин абун. Аварагас ﷺ  абула дур иман камиллъуларин дудасагоги дун вокьизегIан. Дагьаб хадуб ГIумар-асхIабас абула, гьанже дие мун дидасаги цIакъ вокьулин абун. Аварагас ﷺ  абула ГIумарил иман гьанже камиллъанин абун». 

Авараг ﷺ  вокьичIони, нилъер иман камиллъиларо.

 

Шамил МухIаммадов

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.


Имам Бухарил централде щвана

Узбекистаналъул Самаркъанд шагьаралда, имам Бухариясул цӀаралда бугеб халкъазда гьоркьосеб гIелмияб цӀех-рехалъул централде щвана ДРялъул гӀалимзабазул советалъул председателасул заместитель, гӀелмабазул доктор МухӀаммад КъахIиби. Централъул нухмалъиялъулгун букӀараб дандчӀваялда бицана рехсараб...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Эбелгун кIалъалев гьечIо     Нижер вацасул эбелгун кIалъаларого чанго сон буго. Гьес гIагарлъиялъулгунги бухьен гьабуларо. Цоги шагьаралдеги гочун, телефоналъул ахIиязеги жаваб кьоларо. Гьесул хIакъалъулъ нижеда лъала социалиял гьиназда ругел гьурмаздасан. Яц хIисабалда дие бокьун...


Эбел-инсул адаб – Аллагь разилъи

Нилъер диналъулъ эбел-инсул адаб гьабиялъ хасаб бакI ккола ва гьеб иманалда ва гIибадаталда хадубцун бачIунебги буго. Хирияб Къуръаналъги, МухIамад аварагасул ﷺ хIадисазги гьеб суал гIемер борхулеб буго.   Исламалда эбел-инсуца кколеб бакI ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абулеб буго...


Аллагь ﷻ рехсей

Аллагь ﷻ гIемер рехсеялда хурхун рачIарал цо-цо хIадисазул магIнаби.   Аллагьас ﷻ абулеб буго, лагъас Дун рехсани, Дица гьевги рехсезе вугин. Цояс гьикъана Аварагасда ﷺ, кидаго гьабизе лъикIаб гIамал бицейилан. Аварагас ﷺ абуна Аллагь ﷻ рехсолаго мацI бакъвазе биччангутIи бугилан...


Рогьалил суннат

Рогьалил как жамагIаталда бай ккола цIакъ хирияб гIибадат. Нилъеда лъала гьениб «Магьдина» цIалулеблъи. Гьелде кIвар кьечIогоги тола цо-цояз. КIиабилеб ракагIаталъул рукугIалдаса ворхидал, гьелъул тасбихI-дугIа цIалун хадуб «Магьдина»...