Аслияб гьумералде

Хъалияналъул зарал

Хъалияналъул зарал  

Хъалияналъул зарал

Хъалиян цIай ккола бищун заралиял гIадатазул цояб. Гьелъ инсанасул гIумруялъул киналго рахъазе квешаб асар гьабула. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абун буго (магIна): «Нужеца нужго ва нужер магIишат гIадада хвараблъун, жиб гьалаглъулеблъун гьабуге», - ян. (Суратул «Бакъарат», аят 195)

 

 

Хъалияналъул кIкIуйдуда гъорлъ руго аза-азар загьруял жал. Гьезул гIемерисел руго канцерогенал. Дагь-дагьккун гьез черх хвезабула, захIматал унтаби ккезарула. Гьезда гьоркьор руго гьуърузул рак, ракIалъул ва лугбазул унтаби, хIухьел цIаялъул унтаби ва иммунитет загIиплъи. Никотиналъул ва цогидал заралиял жалазул асаралдалъун квешлъизабула черхалъул гIаммаб хIалги ва херлъиги хехго щвезабула.

Гьелъ хъалиян бухIулев чиясе зарал гьаби гуребги, битIахъего асар гьабула сверухъ ругезеги. Цо чиясгIаги хъалиян бухIулел хъизамазда дандчIвалел руго батIи-батIиял унтаби. Хъалиян цIалес биччараб кIкIуй цIаялдалъун жеги цIикIкIунцин зарал кколеб буго. Гьединал хъизамаздаса лъималазул хIухьел цIаялъул унтаби, астма ва аллергия ккеялъул хIинкъи цIикIкIуна. Хъалиян цIалев инсул мисал лъимералъ хадубккун босизеги рес буго.

Хъалиян цIаялъ зарал гьабула тIолабго жамгIияталъеги. Гьеб лъугьуна экономикияб камиялъул кIудияб гIиллалъун. Сахлъи цIуниялъул система лъикIлъизабизе яги цогидал жамгIиял къваригIелал тIуразе хIалтIизабизе бегьулеб букIараб пачалихъияб гIарац харж гьабула хъалиян цIаялдалъун лъугьунел унтаби сах гьариялъе. Гьединго, хъалияналъул кIкIуялъ тIабигIатги чороклъизабула.

Хъалияби росулел ккола шайтIабазул гьудулзаби ва гьеб босизелъун кьолеб гIарацги исрап гьаби буго. Къуръаналда буго (магIна): «Жидеца магIишат гIадада хвезабулел гIадамал руго шайтIабазул вацал ва гьудулзаби», - ян. (Сура «Ан-Нисаъ», аят 27)

Масала, чияс щибаб къойил жиндирго буголъиялдаса 100 гъурущ бухIулеб буго. ШаригIаталъ гьев чи туснахъ гьавула, гьеб гIадаллъиялъул, психикияб унтиялъул гIаламат букIиналъ.

Хъалиян цIалез щибаб къойил кьола жидерго черхалъе ккараб заралалъухъ гIарац. Инсанас хъалиян босизе харж гьабулеб кинабго гIарац рикIкIани, гьеб ккола мал-мулкалъе кIудияб зарал. Гьелъухъ Аллагьасда ﷻ цебе жаваб кьезе ккола чарагьечIого. Мискинал, къварилъиялда ругел бусурбабазул вацазе гьеб гIарац кьезе, хъизан хьихьизе, гIагарлъиялъе кумек гьабизе кколеб бакIалда, гьес гьеб харж гьабулеб буго хъалияби росиялъе.

Аллагьас ﷻ тавпикъ кьеги зарал гьабулелдаса цIунизе.

 

Жабир Мажидов

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.


Аварагасул ﷺ гIамал-хасият

ТавазугI-хIели абураб сипат буго чиясулъ ругел тIабигIатазул хирияб ва тIадегIанаб. Гьеб тIабигIаталъе баян гьабулаго хIакъикъиял, Аллагь ﷻ лъаялде рахарал гIалимзабаз хъвалеб буго, гьеб бугин: «Лагъасда жиндирго напсалъе щибго къадру-къимат, тIадегIанлъи, гьабулеб ишалъулъ цебетIей, вугеб...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Эбелгун кIалъалев гьечIо     Нижер вацасул эбелгун кIалъаларого чанго сон буго. Гьес гIагарлъиялъулгунги бухьен гьабуларо. Цоги шагьаралдеги гочун, телефоналъул ахIиязеги жаваб кьоларо. Гьесул хIакъалъулъ нижеда лъала социалиял гьиназда ругел гьурмаздасан. Яц хIисабалда дие бокьун...


Халкъалъе рухса

Аллагьас ﷻ, Жиндирго рахIма-талдалъун, сапаралъ унел бусурбабазе ахIвал-хIал бигьа гьабуна. Гьединлъидал, сапаралъ унев чиясе изну кьола цо-цо бигьалъабаздаса пайда босизе. Гьел бигьалъабазда гъорлъ руго ункъо ракагIаталъул какал кIигоялде къокъ гьари, гьединго кIиго как цоцаде тIаде...


Авараг ﷺ кинав вукIарав…

Нилъеца гьаб дунялалда гьабуралъул ахираталде босулелдасан буго гьабураб гIамал. Гьелъ, МухIаммад аварагасул ﷺ умматалдаса нилъги гьарун ругелъул, щивас пикру гьабуни рекъараб буго Аварагасул ﷺ гIамалалда релълъараб чан гIамалдай дица гьабулебин абураб жо. ХIадисалда буго инсанасул жаназа нухда...


ХIикматал махлукъатал

ГIанкъра, ичIкIал   ГIанкъра ккола унго-унги гIажаибаб рухIчIаголъи, цадахъго хIинкъиги хIикмалъиги бижизабулеб. Хъанхърабазул классалде гъорлъе унеб букIаниги, гьелъул хасаб сипаталъ гьеб кин букIаниги батIа гьабула хъанхърабаздаса ва цогидалги гьелда релъарал...