Аслияб гьумералде

Аварагасул ﷺ цIарал

Аварагасул ﷺ цIарал

Аварагасул ﷺ цIарал

Нилъее бугеб кIудияб талих1алдасан ккола хирияв аварагасул ﷺ умматлъун Аллагьас ﷻ рижун рати. Гьаб бацIцIадаб дингун нилъехъе вачIарав МухIаммад аварагасул ﷺ руго гIемерал цIарал. КIиябго рокъов рахIматлъун вугев гьесул ﷺ цIарал, магIнабигун цадахъ лъалел ругони, нилъее баракат букIина.

«МухIаммад». Гьаб цIар буго аварагасда ﷺ кIудияв эмен ГIабдулмутIалибица лъураб. Абула гьеб цIар бугин Аллагьасго ﷻ аварагасда ﷺ гьев гьавизегIанго чанго азарго соналъ цебего лъурабиланги. Гьеб цIаралъул магIнаги буго «Жив веццарав» абураб. Гьеб цIар гIарабазда гьоркьоб машгьураб яги рагIараб букIинчIо. Къурайшияз ГIабдулмутIалибида гьикъидал, щай дуца васасда умумузулги къавмалъулги цонигиязул гьечIеб цIар лъурабин абун, гьес жаваб кьун буго жиндир хьул бугин ракьалъул кинабниги халкъалъ гьев вецциялдейилан абун.

Гьеб цIар аварагасда ﷺ лъеялъе гIиллаги букIана ГIабдулмутIалибида бихьараб макьу. Гьесда бихьула жиндир мугъалдаса гIарцул рахас бахъун, цинги гьелъул цо рагIал зодобе, цогияб – бакъбаккул, лъабабилеб - бакътIерхьул рахъалде щун. Цинги нахъруссун рачIунелъул гьел рахсал гъотIол сураталда рукIана, тIад бижараб тIанхидаса нурги бугеб, Машрикъ-Магърибалъул агьлу гьелда хурхунелги рукIун, ругеб хIалалда. Гьеб макьу бициндал гьеб къотIун буго гьесул наслуялдаса вахъине вугин цо вас, жинда хадуб Машрикъ-Магърибалъул агьлуги билълъине бугеб, зоб-ракьалъул агьлуялъ веццизеги вугевилан абун.

Цоги абула, МухIаммадилан цIар теялъе гIилла букIанин аварагасул ﷺ эбелалъ ГIабдулмутIалибида бицараб. МухIаммад ﷺ гьавизе йигеб заманалда гьелда малаикас абун буго дур чохьонив вугев вас вугин гьаб умматалъул сайид, дуца гьесда «МухIаммад» абун цIар лъеян.

Аварагасул ﷺ цIаралдасан ккола «АхIмад» абурабги. Гьаб цIар ккола хадув вахъине вугев аварагилан Муса ва ГIиса аварагзабазул заманалда машгьураб букIараб. Гьелъул магIна ккола «Аллагьасе ﷻ рецц гьабулезул бищунго цIикIкIун рецц гьабулев» абураб.

Аварагасул ﷺ цIараздасан ккола «аль-МахIи» абураб цIарги. Гьелъул магIна ккола «Куфру нахъе хъвагIалев, гьеб чурулев» абураб. Гьаб лъабабго цIар ритIухъ гьабулеб хIадис буго: «Дун вуго МухIаммад ва АхIмад, дун вуго аль-МахIи – дидалъун Аллагьас ﷻ куфру бацIцIине бугев…», - ян абураб (Бухари).

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-04-15 (Зул къагIида 1447 с.) №8.


Аварагасул ﷺ асараздасан

Авараг ﷺ мисал босулев чи вукIиналъ, асхIабзабаз Аварагас ﷺ хIалтIизарулел рукIарал алаталцин рехсана. Ибну Асирица баян гьабуна стакан гьоркьохъеб кӀодолъиялъул букӀанин, я гьитӀинаб, я кӀудияб гуреб. Аварагасе ﷺ бокьулаан алатазда хасал цӀарал лъезе, стаканалда цӀарги лъуна «Раян» абун. Гьесул...


КIиябго рокъоб талихI щвела

Нилъер диналда ригьин гьаби буго гIадат гуребги, цIияб гIумруялде гали тIамулеб, гъваридаб рухIияб магIна жиндилъ бугеб динияб къотIи-къай.   ТIадегIанав Аллагьас ﷻ хирияб Къуръаналда абулеб буго (магIна): «ТIадегIанав Аллагьасул ﷻ хIалкIолъиялде тIоритIел гьабулел гIаламатаздасан буго гьес нужее...


ХIикматал махлукъатал

Морж   ЧIахIиял рухIчIаголъабазул цоял ккола моржал. Гьел руго тIом биццатал ва гьелъ кумек гьабула гьезие квачалдаса цIунизе. Габуралъул тIасияб рахъалъул тIом  букIуна 10 сантиметралъ биццатаб.   Гьезда кIола рекIел кьабиялъул хехлъи-хIинцIлъи жидеего бокьухъе бачине. Лъим...


Суал-жаваб

Гамида рекIун сапар гьабулев чиясул сапар киб байбихьулеб? Шагьар бугони ралъдал рагӀалда бугеб, ракьалдасан гьенире щвезегIан рекIун ине кколелги гьечIони ва гамидал ралъдал рагӀалде бачIинеги кIолеб бугони, сапаралъул байбилъун лъугьуна (гьес как къокъ гьабизе ва тIаде росун разе гIадал...


Балагь-къварилъи

Бусурбанчиясе, тIаде рачIунел тIабигIиял балагьал, букIа гьеб ракь багъари, гьурал рахъин, гIаммал унтаби, лъим кIанцIи ва цогидалги, гьеб буго бечедав-мискинав абун течIого, щивав чи кумек, хвасарлъи тIалаб гьабун къватIиве вахъунеб заман. Гьеб хIалалъулъ чияда ракIалде щола дунял тIаса ине,...