Аслияб гьумералде

Къун бергьа

Къун бергьа

Къун бергьа

Жиндир баракат нилъее щваяв СагIид-афандияс гIемер абулаан «Къун бергьа», - абун. Хадубги абулаан, гьедин гьабиялъулъ жинда маслихIатги батанин.

 

Ццим бахъиндал инсанасда кIочона кинабго, бадиса канлъи уна, тIубан гIакълу хIалтIуларо. Гьеб теялдалъун къезе чIаравги рикIкIунаан Мубаракас бергьаравлъун.

ХIадисалда буго: «РечIчIанхъун бергьунев чи гуро къуватавлъун кколев. Къуватавлъун ккола ццим бахъиндал жиндирго напсалда кверщел гьабизе кIолев чи», - ян (Бухари).

Дандиявгун къацандулелъул нилъеца жигар бахъизе ккола сабру гьабизе ва дагIба лъугIизабизе. Гурони, гьелъ къваригIел гьечIел жалазде нуцIа рагьула.

Аварагас ﷺ хIадисалда абулеб буго: «Нуж цIуне ццим бахъиналдаса. Щайин абуни, гьеб буго Адамил лъимадул рекIелъ боркьун бакараб цIа. Ццим бахъиндал нужеда бихьуларищ кин гьесул тIом багIарлъулебали ва бидурихьал понцIон рачIунелали», - абун (Абу-Давуд).

Нилъеда лъала ццим бахъиндал чиясда букIунеб хIал. Гьелъин аварагас ﷺ малъулебги бугеб ццим бахъиналдаса цIунейин абун.

Цо нухалъ Бичасул аварагас ﷺ абунин абун, Анас-асхIабас бицун буго: «Ццим бахъиндал гьеб къинабизе кIолесдаса Аллагьас ﷻ Жиндирго гIазаб нахъчIвала. ХIажат гьечIеб бициналдаса жиндирго мацI цIунулесулги Гьес ﷻ квешлъаби рахчула», - ян (ГIукъайли).

Сахав чияс ццим къезабизе гIамал гьабизе ккола.

Диналъ нилъ ахIула, кигIанго ритIарал ругониги, къец гьабунгутIиялде. ХIадисалда буго: «Жив мекъавги вукIун дагIба тарав чиясе Аллагьас ﷻ Алжаналъул рагIалда рукъ бала. ВитIаравги вукIун дагIба тарасе - Алжан бакьулъ бала рукъ…», - ан (Абу Давуд).

Балагьеха, кинаб куцалда бугониги дагIба тарав чиясе Аллагьасул ﷻ рахъалдаса щвезехъин бугеб ажру-даражаялъухъ.

Зулкъарнайница абун буго цо нухалъ жинда дандчIванила малаик. Имангун якъин цIикIкIинабулеб гIамал малъе жиндайин абидал, малаикас абунила: «Дур ццим бахъунге. ЩайтIаналъул инсанасда кверщел букIунеб мех буго ццим бахъараб заман», - илан.

Ццим бахъиндал инсанасул ракI хисула, гьелъ чи беццав, гIинкъав, гурхIел гьечIевлъун лъугьинавула, жахIда, хIасад, квешлъи гьаби гIадал нахъегIанал тIабигIаталги раккизарула.

Ццидал авал буго гIакълу ин, ахирги буго пашманлъи.

Аллагьас ﷻ цIунаги кколареб бакIалда ццим бахъиналдаса.

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.


Авараг ﷺ кинав вукIарав…

Нилъеца гьаб дунялалда гьабуралъул ахираталде босулелдасан буго гьабураб гIамал. Гьелъ, МухIаммад аварагасул ﷺ умматалдаса нилъги гьарун ругелъул, щивас пикру гьабуни рекъараб буго Аварагасул ﷺ гIамалалда релълъараб чан гIамалдай дица гьабулебин абураб жо. ХIадисалда буго инсанасул жаназа нухда...


Аварагасул ﷺ мажгиталда моцIрол игIтикафалдасаги хирияб

ХIурматиял диналъул вацалгун яцал. Халкъалъул жамгIият гIуцIун буго БетIергьанас цоцазда бараблъун, ай цоцазе кумек гьабиялда хурхинабун.    Хирияб Къуръаналъул аяталда буго (магIна): «Муъминал бихьиналги руччабиги цоцазе кумекчагӀи ва гьудулзаби руго. Гьез битӀараб жоялдалъун...


Аллагь ﷻ рехсей

Аллагь ﷻ гIемер рехсеялда хурхун рачIарал цо-цо хIадисазул магIнаби.   Аллагьас ﷻ абулеб буго, лагъас Дун рехсани, Дица гьевги рехсезе вугин. Цояс гьикъана Аварагасда ﷺ, кидаго гьабизе лъикIаб гIамал бицейилан. Аварагас ﷺ абуна Аллагь ﷻ рехсолаго мацI бакъвазе биччангутIи бугилан...


Халкъалъе рухса

Аллагьас ﷻ, Жиндирго рахIма-талдалъун, сапаралъ унел бусурбабазе ахIвал-хIал бигьа гьабуна. Гьединлъидал, сапаралъ унев чиясе изну кьола цо-цо бигьалъабаздаса пайда босизе. Гьел бигьалъабазда гъорлъ руго ункъо ракагIаталъул какал кIигоялде къокъ гьари, гьединго кIиго как цоцаде тIаде...


Караматалъул мисал

Халкъалда гьоркьор цIакъго кIвар цIикIкIарал ишаздасан ккола карамат бихьи. ХIатта цо-цоял камуларо, хIакъикъияв устарасда цевеги чIун, мун устар ватани дида карамат бихьизабеян нагIадала ккун чIолел. Гьеб буго хIакъикъияб къагIидаялда караматалъул магIна бичIчIунгутIи.   РабигIадул...