Хирияб гIамал

Салаваталъул хиралъи гIемер бицаниги лъугIел гьечIилан абизе бегьула. Щайин абуни, имам Сахавияс имам ШафигIил калам рехсана: «Щибаб хIалалда дие салават цIализе бокьула. Рузман сордоялъ ва рузман къоялъ гьеб цIализе цIакъго суннатаб буго», - ян.

Аварагасул ﷺ хIадисалда буго: «Нужеца салават диде гIемер цIале рузман къоялъги рузман сордоялъги. Гьеб гьабурав чиясе дун нугIлъун чIела ва Къиямасеб къоялъ шафагIат гьабула», - ян.

Гьединго Аварагас ﷺ абуна: «Рузман къоялъ нусго салават цIаларасул чурула 80 соналъул мунагьал», - ян.

Аварагас ﷺ абуна: «Къоязул бищун хирияблъун ккола рузманкъо. Гьеб къоялъ Адам авараг вижана, гьесул рухI босана, гьеб къоялъ гьури букIуна (дунял биххула сурги пун), гьеб къоялъ пириялъ щущазаруна цо къавм, нужеца диде гIемер салават цIале. Нужер салават дие бихьизабула (щола, лъала)», - ян.

Я, Аллагьасул Расул, абун гьикъула гьесда, мун хабалъ турун вукIаго кин салават щолебин абун. Аварагас ﷺ жаваб гьабула: «ТIадегIанав Аллагьас ﷻ ракьуе хIарам гьабуна аварагзабазул черх туризабизе», - ян.

Ибну ХIажарица «Дуррул Манзуд» абураб тIехьалда хъван буго: «Рузман къоялъги сордоялъги салаваталда тIадчIеялъ кIудияб кири хъвала Къуръан цIалиялдаса, сура «Кагьф» хутIизегIан. Гьеб сура рузман къоялъ ва сордоялъ цIализе Аварагасул ﷺ амру букIиналъ (хIадисалъул)», - ян.

Жеги Аварагасул ﷺ хIадисалда буго: «Нужеца диде салават гIемер битIе рузман къоялъги сордоялъги. Цо салават диде цIаларасе щола анцIго кири», - ян.

Имам КъустIуланияс «Мавагьибу Ладуния» абураб тIехьалда хъвалеб буго: «Хас гьабун рузман къоялъги сордоялъги салават гIемер цIализе бихьизабиялъул хIикмат щиб бугеб абун гьикъидал, жаваб колеб буго Авараг ﷺ халкъалъул сайид вугин ва гьединго рузман къоги къоязул сайид кколин. Салават гьеб къоялъ цIализе бихьизабиялъулъ Аварагасе ﷺ бугеб тIадегIанлъи буго цогидазе жиб кьечIеб. Гьеб къоялъ ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Алжаналъул хъалаби ралел руго бусурбабазе, гьезул хIажат тIубала ва гьарараб жоги къабул гьабула. Гьеб къо ккола бусурбабазе гIидлъун. Гьеб кинабго жо нилъеда лъана ва щвана Авараг ﷺ сабаблъун. Балагьеха, кигIан нигIмат нилъее щолеб бугебали Авараг ﷺ гьоркьов ккун. Гьелъ нилъер рахъалдасан гьесие шукру ва реццги гьабун, гьесул дагьаб хIакъ тIубазелъун бихьизабуна салават гьеб къоялъ гIемер цIализе», - ян.

Шамил МухIаммадов

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.

Узбекистаналъул Самаркъанд шагьаралда, имам Бухариясул цӀаралда бугеб халкъазда гьоркьосеб гIелмияб цӀех-рехалъул централде щвана ДРялъул гӀалимзабазул советалъул председателасул заместитель, гӀелмабазул доктор МухӀаммад КъахIиби. Централъул нухмалъиялъулгун букӀараб дандчӀваялда бицана рехсараб...

Халкъалда гьоркьор цIакъго кIвар цIикIкIарал ишаздасан ккола карамат бихьи. ХIатта цо-цоял камуларо, хIакъикъияв устарасда цевеги чIун, мун устар ватани дида карамат бихьизабеян нагIадала ккун чIолел. Гьеб буго хIакъикъияб къагIидаялда караматалъул магIна бичIчIунгутIи. РабигIадул...

Садакъа ккола бищун лъикIал гIамалазул цояб. Гьеб кьеялдалъун инсан ТIадегIанав Аллагьасде гIагарлъула ва дунялалдаги ахираталдаги кири щола. Аварагас ﷺ абуна: «Бащдаб чамасдакIалдалъунгIаги цIуне цIаялдаса», - ян. ЧамасдакIалъул гьитIинабго кесекалъ чи жужахIалъул цIаялдаса хвасар...

ХIурматиял бусурбаби. Гьале исанаги байбихьана нилъер гьитIичазе Дагъистаналъул киналго мажгитазда риидалил курсал. Дицаго рикIкIуна лъималазул эбел-инсуе гьеб кIудияб талихIлъун. Балагьеха гьанже, щивав эбел-эмен жиде-жидер лъимергун рокъор хIалтIизе ккун рукIаралани кигIан захIмат...

ХIурматиял диналъул вацалгун яцал. Халкъалъул жамгIият гIуцIун буго БетIергьанас цоцазда бараблъун, ай цоцазе кумек гьабиялда хурхинабун. Хирияб Къуръаналъул аяталда буго (магIна): «Муъминал бихьиналги руччабиги цоцазе кумекчагӀи ва гьудулзаби руго. Гьез битӀараб жоялдалъун...

Хирияб гIамал