Аслияб гьумералде

ЛъикIлъи босе

ЛъикIлъи босе

Сундулъго сабру гьаби буго бусурбабазул хасият. Бихьараб берцинго баччи, къо хIехьей буго чи берцин гьавулеб гIамал, бусурбанчиясул къуват, иман. ТIаде бачIараб иш бихьун рахIатхун лъугьин буго рекъечIеб гIамал, жинца Аллагьасул ццим бахъинабизе бегьулеб. Аллагьасул Расулас абун буго: «Берал гIодула, ракI къварилъула, амма нилъеца гIицIго Аллагь разияб калам гьабила», - абун.

 

Муслимидаса бицараб хIадисалда буго: «Муъминчи вуго жиндир иш гIажаибавлъун. Кинаб ахIвал-хIалалде кканиги, цогидазе кьечIеб, хасаб нигIмат буго гьесие. Цо ишалъ жив вохизавуни гьес Аллагьасе ﷻ шукру гьабула, хадуб гьеб гьесие нигIматлъун лъугьуна. Балагь тIаде бачIани, гьелдеги сабру гьабула ва гьебги нигIматлъун лъугьуна. Халикъасе ﷻ гIадамал рокьулеб мехалъ, Гьес гьезул хIалбихьизе тIаде риччала балагьал. Гьеб хIукмуялда разилъи загьир гьабуни, гьезие Аллагьасул ﷻ разилъи щола. Ццим бахъин, сабру гьечIолъи бихьизабуразда, БетIергьанасул ﷻ рази гьечIолъи ва ццин бахъинги бихьула», - абун.

Аварагас ﷺ абулеб рагIун букIанин абун Умму-Саламаца бицун буго: «Кинав вугониги лагъасде Аллагьас ﷻ балагь биччайдал ва гьес абуни: «Инна лиллагьи ва инни илайгьи ражигIун» (нилъер рукIа-рахъин Аллагьасе ﷻ буго, ахир руссинги Гьесдего буго), я Аллагь ﷻ, гьаб тIаде бачIараб Дуца ﷻ дие мунагьал чуризелъун гьабе, гъоркь букIаралдаса лъикIаб тIадеги кьеян, Аллагьас ﷻ гьесие лъикIаб жазаъ гьабила ва цебе букIаралдаса лъикIаб тIадеги кьела», - ян.  Хадубги Умму-Саламаца бицун буго: «Абу-Салама хведал, дица Аварагас ﷺ абулеб рагIун букIараб гьабуна. Аллагьас ﷻ дие гьесул бакIалда жеги лъикIав хисун Аллагьасул расул Аварагги ﷺ кьуна», - ян. Умму-Салама ккола УхIудалъул гъазаваталда рос шагьидлъун хадуй Аварагас ﷺ лъадилъун ячарай гIадан.

Зайдил вас Усамаца бицун буго Аварагасул ﷺ яс Зайнабил вас хвалде гIагарлъун вугеб мехалъ, гьелъ Аварагасда ﷺ хадув чи витIанин. Амма Аварагас ﷺ гьев чи, дир саламги бице гьезда ва гьал рагIабиги абеянги абун, нахъе витIана: «Аллагьас ﷻ заманалъ нилъехъе кьураб хадуб нахъеги босараб жо Гьесие буго. Щибаб жоялъе бихьизабураб заман букIуна», - ян. Гьединлъидал сабруги гьабе ва Аллагьасул ﷻ ажруялде хьулги лъеян абун.

Аварагас ﷺ абулаанин Абу-Гьурайратица бицун буго: «Бусурбабазде, гьезул боцIи-малалде, наслуялде тIаде рачIунел хIалбихьиял къотIуларо, гьез Аллагьасда ﷻ мунагьаздаса рацIцIадаллъун дандчIвай гьабизегIан», - абун (Тирмизи).

Жеги абулеб буго: «Лагъасе лъикIлъи бокьидал Аллагьас ﷻ гьесие гьанибго гIакъуба гьабула, квешлъи бокьидал, Къиямасеб къоялде нахъбахъунги тола», - ян.

Аллагь ﷻ гурхIаги!

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.


Эбел-инсул адаб – Аллагь разилъи

Нилъер диналъулъ эбел-инсул адаб гьабиялъ хасаб бакI ккола ва гьеб иманалда ва гIибадаталда хадубцун бачIунебги буго. Хирияб Къуръаналъги, МухIамад аварагасул ﷺ хIадисазги гьеб суал гIемер борхулеб буго.   Исламалда эбел-инсуца кколеб бакI ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абулеб буго...


Аварагасул ﷺ гIамал-хасият

ТавазугI-хIели абураб сипат буго чиясулъ ругел тIабигIатазул хирияб ва тIадегIанаб. Гьеб тIабигIаталъе баян гьабулаго хIакъикъиял, Аллагь ﷻ лъаялде рахарал гIалимзабаз хъвалеб буго, гьеб бугин: «Лагъасда жиндирго напсалъе щибго къадру-къимат, тIадегIанлъи, гьабулеб ишалъулъ цебетIей, вугеб...


Лимоналъул лълъел пайда ва зарал

Сахлъи цIуниялъулъ бищунго машгьурал ва пайдаял гьекъолел жалазул цояблъун рикIкIуна лимоналъул лъим. Гьелъ кумек гьабула иммунияб система щулалъизабизе, тIолабго черхалъул хIалтIи лъикIлъизабизун гIаммаб къагIидаялъ ургьимес бацIад гьабизе.   Лимоналъулъ букIуна цитрат абураб гIуцIи, гьелъ...


Мунапикъасул гIаламат

ТӀадегӀанав Аллагьас лагъзадериде амру гьабуна хасал къанунал цӀунеян.  Гьезда гьоркьоса, ай кӀвар бугел къануназдасан ккола къотIаби цIуни.   Нилъер диналъ щивав бусурбанчиясдаса тӀалаб гьабула кьураб рагIи кквей ва гьабураб къотIи тӀубай. Гьебги ккола Аллагьасукьа хӀинкъулев чиясул...


Аварагасул ﷺ мажгиталда моцIрол игIтикафалдасаги хирияб

ХIурматиял диналъул вацалгун яцал. Халкъалъул жамгIият гIуцIун буго БетIергьанас цоцазда бараблъун, ай цоцазе кумек гьабиялда хурхинабун.    Хирияб Къуръаналъул аяталда буго (магIна): «Муъминал бихьиналги руччабиги цоцазе кумекчагӀи ва гьудулзаби руго. Гьез битӀараб жоялдалъун...