Аслияб гьумералде

КIал биххани...

КIал биххани...

Рамазан моцIалъ кIалал кквезе балугълъиялда вахарав щивав бусурманчиясда тIадаб буго. Амма ккураб кIал лъачIого биххиялдаса цIунаравлъун гьечIо цониги чи. БукIуна заман тIаде рачIарал гIиллаби сабаблъун кIал биххизе ккарабги. Амма кIал биххани, кIал ккураб заманалда бегьулареб жо гьабизе бегьулин абураб магIна гьелъ кьоларо.

 

Рамазан моцIалъ ккураб кIал биххиялдалъун маркIачIул как ахIизегIан кIал биххизабулел жалаздаса цIунизе тIалъула:

  1. Бокьун, лъан кIал биххарав чи.
  2. Рогьалил как ахIизегIан ният гьабизе кIочарав чи. Рогьалил какие заман щун батиларинги абун, кванарав чи, ай как ахIун хадуб.
  3. КIал кквечIесе баянлъани гьеб рамазаналъул тIоцебесеб къо букIин.
  4. Какие ялъуни черх чурулаго магIазухъан яги кIалдисан кванирукъалъубе лъимги ун кIал биххидал.

Рамазан моцIалъул цониги къоялъ балугълъараб лъимералъе, гIантав вукIун сахлъарасе, капурав вукIун ислам босарасе, сапаралдаса ватIаналде щварасе ва унти тIаса ун сахлъарасе лъикIаб буго кIал биххизабулел жалаздаса цIунун чIезе. Амма тIадаб гьечIо, рамазан моцIалъул къад къоялъ хIайиз-нифасалдаса яцIцIалъарай чIужугIаданалда гIадин.

Къокъ гьабун абуни, рамазан моцIалъул къоялъ кIал биххизе бегьизабун вугев чиясда кIал биххизабулеб жоялдаса цIуни тIадаб гьечIо. Гьеб къоялъ кIал биххизе шаргIалъ бегьизабун гьечIесда имсак (ай, кIал биххизабулеб жоялдаса цIунизе) тIадаб буго.

Капуравги вукIун ислам босараб ва балугълъиялде бахараб лъимер хутIун, цере рехсарал хутIараз кIал бецIизе ккола. Гьел кIиязего бецIизе лъикIаб буго, амма тIадаб гьечIо. КIалги ккун вукIаго лъимер балугълъиялде бахани, гьесдаги тIадаб буго имсак гьабизе. Цинги как ахIизегIан имсак гьабизе гьесда кIвани, гьеб кIал бецIизеги гьесие лъикIаб буго, амма тIадаб гьечIо.

(Босана МухIаммад Ан-Нававил «Нигьаяту Зайн» абураб тIехьалдаса)

 

 

Жабир Мажидов

2026-04-15 (Зул къагIида 1447 с.) №8.


Аварагасул ﷺ асараздасан

Авараг ﷺ мисал босулев чи вукIиналъ, асхIабзабаз Аварагас ﷺ хIалтIизарулел рукIарал алаталцин рехсана. Ибну Асирица баян гьабуна стакан гьоркьохъеб кӀодолъиялъул букӀанин, я гьитӀинаб, я кӀудияб гуреб. Аварагасе ﷺ бокьулаан алатазда хасал цӀарал лъезе, стаканалда цӀарги лъуна «Раян» абун. Гьесул...


Дагъистаниязде хитIаб

ХIурматиял диналъул вацал ва яцал, Дагъистаналда бараб чвахунцIадалъ гьабураб къварилъи нилъее ккола иргадулаб хIалбихьилъун.   ТIоцебесеб иргаялда, гIезегIан чи махIрумлъана мина-карталдаса ва магIишаталдаса. Гьайгьай, гьебги ккола тIаде тIамураб хIалбихьилъун. КIиабизе, тIабигIияб...


Бахиллъиялъул зарал

БетIергьан Аллагьас щивав чи вижула гIицIавлъун. Гьединго гьесулъ букIунаро щибго къуват, кинабгIаги магIишаталъул бетIергьанлъунги вахъун вачIунаро гьев дунялалде. Гьедин дунялалде лъугьарав чиясе Аллагьас кьола рикIкIун хIалкIоларелгIан гIемерал нигIматал. ТIад ретIине ретIелги, чорхое къуватги,...


Суал-жаваб

Гамида рекIун сапар гьабулев чиясул сапар киб байбихьулеб? Шагьар бугони ралъдал рагӀалда бугеб, ракьалдасан гьенире щвезегIан рекIун ине кколелги гьечIони ва гамидал ралъдал рагӀалде бачIинеги кIолеб бугони, сапаралъул байбилъун лъугьуна (гьес как къокъ гьабизе ва тIаде росун разе гIадал...


Балагь-къварилъи

Бусурбанчиясе, тIаде рачIунел тIабигIиял балагьал, букIа гьеб ракь багъари, гьурал рахъин, гIаммал унтаби, лъим кIанцIи ва цогидалги, гьеб буго бечедав-мискинав абун течIого, щивав чи кумек, хвасарлъи тIалаб гьабун къватIиве вахъунеб заман. Гьеб хIалалъулъ чияда ракIалде щола дунял тIаса ине,...