Аслияб гьумералде

Какда хадуб бугеб кири

Какда хадуб бугеб кири

Какда хадуб бугеб кири

Паризаяб как буго Аллагьас щивав бусурбанчиясда тIадаблъун гьабураб борч. Гьеб тIубазабиялъулъ кIарчанлъи гьабуни, ахираталда щивасда кIалгьикъи букIине буго, кколедухъ тIубазабурасе цогияб гIамалалъухъ хIисаб гьаби бигьалъизеги буго. Какда цебе-хадуб гьабулеб дугIа цIалулел азкарал руго суннатал гIамалал. Амма суннатал жал ругин абун тIаса-маса течIого, кIвар гьабуразе гьелги руго кIудияб кири хIасуллъулеллъун.

 

ГIалиюл Хавас абурав Аллагьасул ﷻ кIудияв валияс абун буго: «Как балев чиясе диналъ бихьизабун буго, гьелдаса тIуван салам кьедал, лъабго нухалъ Астагъфируллагь абизе. Гьелъ как балаго лъугьараб мукъсанлъи, ккараб гъапуллъи, напсалъулъ рачIарал пикраби, Аллагьасулгун ﷻ букIинчIеб хIузур цIубазабула, гьелда релълъарал цогиялги рацIцIуна. Истигъпарги (астагъфируллагь абун тавбу гьаби) мунагьалдаса гурони букIунарелъул», - ин.

Как бан лъугIидал азкарал гьарулаго чияс балеб заман буго лъабго-щуго минут. Гьеб заман гьечIо нилъер гьабулеб хIалтIи-пиша хвезабулеб яги цогидаб ишалъе квалквал гьабулебгIанасеб. Гьелда тIадеги, гьаб заманалда мажгитахъ гьарулел азкарал руго бигьаял, щивасда ракIалда чIолел, къокъал. Гьединлъидал, гIодор чIараб бакIалдаго имамасда хадуб как балеб батани гьенибго, гьечIони - жинцаго азкарал гьаруни, кIудияб кири хIасуллъила.

Азкарал ккола живго Аварагасги ﷺ гьарулел рукIарал, асхIабзабиги гьезде гьесизарулел рукIарал гIамалал. Цо нухалъ Аварагас ﷺ МагIаз ибну Жабалил кверги ккун, абун буго: «Ва МагIаз, дие мун АллагьасхIаги вокьула», - ян. Цинги хадубги абун буго: «Дица дуе васият гьабула щибаб какда хадуб «Аллагьумма агIини гIала зикрика ва шукрика ва хIусни гIибадатика», - абун дуца абичIого тоге», - ян.

ГIали ибну Абу-ТIалибидаса бицун буго Аварагас ﷺ абунин: «Паризаяб какалда хадуб аятул Курси цIаларав чи цогидаб какалде щвезегIан Аллагьасул ﷻ цIуниялъулъ вукIуна», - ян.

Бараъ абурав асхIабасдаса бицун буго: «Лъабго нухалъ, какдаса тIувайдал, «Астагъфируллагь» абун мунагь чури тIалаб гьабурав, цинги жинцаги «АстагъфируЛлагьа ллази ла илагьа илла гьувал хIаюл къаюма ва атубу илайгьи» абурав рагъулъа лъутарав чилъун вукIун ватаниги, гьесул мунагьал чурула», - ян (Абу-ЯгIла, ибну Сина).

Абу-Гьурайратидаса бицараб хIадисалда буго: «Какда хадуб лъебералда лъаб-лъаб нухалъ «СубхIанаЛлагь, АлхIамдулиЛлагь ва Аллагьу акбар» абун ва нусабилеб тIубазабун «Ла илагьа илла Ллагьу вахIдагьу ла шарика лагьу лагьул мулку ва лагьул хIамду ва гьува гIала кули шайъин къадир» абун, гьев чиясул ралъдал полопгIан гIемер ругониги (цогиязда хурхинчIел гIисинал) мунагьал чурула», - ян. 

Гьелги ва цогидалги какда хадур цIалулел рагIаби суннатлъиялъе ва бугеб ажру-кириялъул хIакъалъулъ рачIарал хIадисал руго. Амма жакъа гьалда къокълъун тела, Аллагьас ﷻ къабул гьабеги, тIуразаризе тавпикъги кьеги! Амин!

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-08-15 (РабигIул аввал 1448 с.) №16.


Муфтияталда данделъи тIобитIана

Дагъистан Республикаялъул муфтияталда тӀобитӀана идарабазда гьоркьосеб данделъи. Гьелда гIахьаллъи гьабуна муфтияталъул вакил ИсмагӀилов Мурадица, ГӀалимзабазул советалъул председателасул заместитель КъахIиса МухӀаммадица, Россиялъул МВДялъул Северияб Кавказалъул федералияб округалда бугеб бетӀераб...


Хириясул ﷺ насаб

Щивав чиясда тIадаб буго хирияв аварагасул ﷺ инсул ва эбелалъул наслуялъул рахъалъан гьабураб насабалъул сияхI лъазе.   Аварагасул ﷺ инсул рахъалдасан насаб ГIабдуллагь. Аварагасул ﷺ эмен вукIана къурайшиязул мисал босизе бегьулев инсан. Гьев вукIана ГIабдулмутIалибил анцIабилеб лъимер....


ХIикматал махлукъатал

ГьитIинаб веретенник   ГьитIинаб веретенник абураб рухIчIаголъи ккола халатбахъун боржиналъулъ бищун тIоцебесеб кьерда бугеб хIанчIазул цояб. Гьеб гIажаибаб хIанчIил гьунар буго Тихий океан къотIун, 11 къоялде щвезегIан гьаваялда кьижизе, кваназе яги хIухьбахъизе чIечIого боржине...


Аварагасул ﷺ кIиго къиса

Аварагас ﷺ рихьизаруна чанго мугIжизатал, авараглъиялъул хIакъикъат гIадамазда бичIчIизабиялъе. Гьелдаго цадахъ аварагасда ﷺ гIезегIан захIмалъаби рихьана халкъ диналде ахIулаго. МугIжизатазул бищун кIудиябги ккола Къуръан. Щайгурелъул, Аллагьасул ﷻ калам букIиналъ, лъиданиги жиб хисизабизеги...


Аварагасухъ ﷺ гIашикъав

Увайсул Къарани ккола табигӀиназул цояв. Цо-цояз абула гьев гьезда гьоркьоса бищун тIадегIанав вукIаниланги. ГӀемерисел гӀалимзабаз гьев хириявлъун рикӀкӀуна ХӀасанул Басридасаги, ГӀумар бин ГӀабдулгӀазизидасаги, ГIа-тIаъ бин РабахӀидасаги, СагӀид бин Мусайибидасаги.   Увайсул Къарани...