Аслияб гьумералде

Цо-цо насихIатал

Цо-цо насихIатал

Цо нухалъ Абул-Къасим Самаркъандиясда гьикъула мунагь сабаблъун чиясулъа иман бахъулищин?

Гьес жаваб гьабула лъабго мунагьалъ бахъулин:

1. Кьураб иманалъухъ ТIадегIанав Аллагьасе ﷻ шукру гьабунгутIиялъ.

2. Иман нахъе босилин абун хIинкъунгутIиялъ.

3. Исламалъул агьлуялъе зулму гьабиялъ.

Цо нухалъ пуланав халипасе цояс вагIза гьабидал, гьес хъачIго жаваб кьола. Цинги гьев чияс халипасда абула: «Дуе вагIза гьабизе ккола дидасаги квешав чияс. Муса авараг ва Харун пиргIавнихъе ритIидал, гьезда ТIадегIанав Аллагьас амру гьабуна гьевгун берцинго, хIеренго кIалъайилан. Къуръаналда Аллагьас ﷻ абуна: «Нужеца гьесда хIеренго абе, рес буго гьев гIенеккизе яги хIинкъизе (Аллагьасдаса)». (Сура «ТIагьа», аят 44).

ГIалимзабигун вукIунев чиясе рес буго гьезде рещтIунеб ТIадегIанав Аллагьасул ﷻ рахIмат жиндеги щвезе.

ГIелму ккола дунялалда хиралъи, ахираталда тIадегIанлъи.

Ибну ХIажар Гьайтамияс «Дуррул Манзуд» абураб тIехьалда хъвалеб буго: «Цо чияс хIадисал хъвалеб мехалъ тIанчида барахщун аварагасде ﷺ салават хъвалеб букIинчIила. Хадуб гьесул кваранаб квералда хъирис банила», - ян. Аллагьас ﷻ тавпикъ кьеги нилъее аварагасде ﷺ салават битIизе.

Аварагасул ﷺ цIар рагIидал, имам Маликил кьер хисулеб букIанила.

ХIасанул Басрияс абуна: «Лаилагьа илла Ллагь абураб рагIи алжаналъул пихъ ккола», - ян.

Кьижулев чиясе рес буго тIубараб сордоялъ зикруялдалъун вукIине. Кин гьебин гьикъидал, шайих ГIабид бин ГIумайрица абуна: «Къаси кьижулеб мехалъ Аллагь рехсолаго кьижун ккани, ворчIизегIан Аллагь рехсолевлъун хъвала», - ян.

Шафих Сулайманида гьикъула щиб квешлъиялъ лъикIаб гIамалгун цадахъ пайда гьабизе толаребин. Гьес абула гьеб чIухIи кколин.

ГIаданлъи хвезабула кьураб къотIи хвезабиялъ.

Цо-цо тохтурзабаз абула цIураб кванирукъалде жанибе гIелму унарин.

ГIемер лъалъаялъ бекьараб жо хвезабулеб гIадин, гIемер кванаялъ ракIги хвезабула. ГIакъилзабаз абун буго бищун кIудияб дару квен дагь гьаби кколин.

Вореха, къаси кванан хадуб кьижуге, 50-60 гали тIамун гурони. Лъимги гьекъоге, къечедал гурони.

Аварагасул ﷺ асхIаб Абу Дардаица абуна, цо масъала гIелмуялъул лъазаби цIикIкIун бокьулин тIубараб сордоялъ гIибадат гьабиялдаса.

Жеги Абу Дардаица абуна: «ГIадамал къиямасеб къоялъ тIаде рахъинарула жал рукIараб хIалалда, ай гIалимчи - гIалимчилъун, жагьилчи - жагьилчилъун.

Шамил МухIаммадов

2026-04-15 (Зул къагIида 1447 с.) №8.


БакI теларо

Нилъер гIумруялъулъ рукIуна гIадатияллъун рихьулел, амма Аллагьасда цебе кIудияб кIвар бугел жал. Гьединал, кIочон тарал суннатазул цояб ккола как балеб мехалда мухъал ритIизари. ГIемерисез гьеб кIвар кьечIого тола, гьеб битIахъего нилъер какил даражаялда ва гIадамазда гьоркьоб бугеб цолъиялда...


Дин ккола насихIат

НасихIат босизе лъани, гIемерал пайдаби щола. ГIалимзабаз нилъее гIемераб хазинаги нахъе тана. ХIадисалда буго: «ГIалимзаби руго аварагзабазул ирсилал», - абун. Аварагзабаз жидедаса хадуб гIелму гурони щибго жо течIо, гьединго гIалимзабазги течIо гIелму гурони, хIатта гIумру кьуна...


БацIадаб ниятгун

Муса аварагасул заманалда гIумру гьабун вукIана цо динияв чи. Гьес Аллагьасе гIибадат гьабулаан, рукъалъул тIохда гIемерал какал ралаан. Цо къоялъ гьесухъеги рачIун цояз бицана гъотIое гIадамаз сужда гьабулеб ахил хIакъалъулъ. Гьебги рагIун, гIащтIиги босун, гъветI къотIизе къасдгун къватIиве...


Дагъистаниязде хитIаб

ХIурматиял диналъул вацал ва яцал, Дагъистаналда бараб чвахунцIадалъ гьабураб къварилъи нилъее ккола иргадулаб хIалбихьилъун.   ТIоцебесеб иргаялда, гIезегIан чи махIрумлъана мина-карталдаса ва магIишаталдаса. Гьайгьай, гьебги ккола тIаде тIамураб хIалбихьилъун. КIиабизе, тIабигIияб...


ХIикматал махлукъатал

Морж   ЧIахIиял рухIчIаголъабазул цоял ккола моржал. Гьел руго тIом биццатал ва гьелъ кумек гьабула гьезие квачалдаса цIунизе. Габуралъул тIасияб рахъалъул тIом  букIуна 10 сантиметралъ биццатаб.   Гьезда кIола рекIел кьабиялъул хехлъи-хIинцIлъи жидеего бокьухъе бачине. Лъим...