Аслияб гьумералде

ЦIунизе тIадал

ЦIунизе тIадал

Бусурбанчи ккола жиндирго черхгун ва рухIгун Халикъасул амруялъе мукIурлъарав чи. Муъминчиясда тIадаб буго ТIадегIанав Аллагьасул амруялда рекъон хьвадизе, гьукъараб жоялдаса рикIкIад чIезе.

 

Гьереси бицин

Бусурбанчияс киданиги гьереси бицунаро, хIатта махсара гьабулеб мехалдацин. Гьереси ккола бусурбанчи диналдаса рикIкIад гьабулеб, кIиябго рокъоб талихIкъосиналде рачунезул бищунго хIинкъарал мунагьазул цояб.

ГIабдуллагь ибн МасгIудидасан бицараб хIадисалда буго: «Махсара гьабун яги унго-унголъун гьереси бицине бегьуларо. Гьединго рекъараб гьечIо лъимадуе рагIи кьедал, хадуб гьеб тIубазабичIого тезеги», - ян. (Бухари, «Адабул Муфрад»)

 

РагIи ккунгутIи

Муъминчияс кьураб рагIи тIубазабизе хIаракат бахъизе ккола. Бусурбанчияс рагIи кьедал, гьесда тIадаб буго гьеб тIубазабизе кутакаб гIузру батичIебгIан заманалда жаниб. ГIузру батани, берцинго бичIчIизабизе ккола. 

Абу Гьурайратица бицараб хIадисалда буго: «Дуда божун тараб жо чиясухъе тIадбуссинабе, дудехун хиянат гьабурав чиясдехун хиянатлъи гьабуге», - ян. (Абу Давуд)

 

Гъибат гьаби

Бусурбанчияс жиндирго мацI гъибаталдаса, мацI гьабиялдаса цIунун чIезабизе ккола. Гъибат-бугьтан – кIудиял мунагьал руго. Зинаялдаса гIемерго квешаб жо ккола гъибат гьаби.

Абу СагIид Худриясдасан бицараб хIадисалда буго: «Зинаялдасаги квешаблъун ккола гъибат гьаби». Гьесда гьикъула: «Зинаялдаса квешаб кин гьеб букIунеб?» - ан.  Аварагас ﷺ жаваб кьола: «Зина гьабурав чияс тIаса лъугьаян гьарани, Аллагь тIаса лъугьуна, амма гъибат гьабулесдаса тIасан лъугьунаро, дов чи тIаса лъугьинегIан», - ян. (ТIабарани)

 

ДагIба-рагIи гьаби

Бергьине абун дагIба гьабиялъул магIна ккола дандияв лъикIаб гуреб хIалалде ккезавизе хIаракат бахъи. ДагIба гьабулев ва къацандулев чияс кидаго хIаракат бахъула живго цIунизе ва веццизе. Гьединаб дагIбаялъ иш квалквал гьабиялде бачуна. Гьединлъидал дагIба-рагIиялдаса кIванагIан рикIкIад чIезе ккола.

 

Шамил МухIаммадов

2026-04-15 (Зул къагIида 1447 с.) №8.


Сабру тIагIин буго балагь

Кинаб бугониги балагь бачIиндал, нилъеда ракIалде ккола гьабунщинаб гIадада хванин, дица щиб гьабилебин абун, сабру тIагIуна.   Гьеб буго мекъаб пикру, гьединаб лъугьа-бахъиналда сабру гьабун чIезе ккола. Сабру гьабиялъулъ буго инсанасул къуват, бусурбанчиясул иман. Балагь бачIиндал, гьелъ...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Свакан вукIуна...   Дун росасе ана цо жигарав чиясе. Ниж рукIана бищунго лъикIал рос-лъадилъун. Гьес рагIи кьун букIана цадахъ гIемераб заман базе, цадахъ сапар бухьине, тира-сверизе. Амма гьанже дир ракI буссунеб буго. Гьев кидаго свакан вукIуна. Сундулго интерес гьечIо гьесие. Дир цониги...


Цоги аманат

Аллагьас ﷻ аманат гьабун кьуразул цояб буго чиясул сахлъи, къаркъала. Диналъги чи ахIула аманат гьабураб цIуниялде. Сахлъи цIуни ккола аманат гьабураб тIубазаби гуребги, чиясул гIумру сах-саламатаблъун букIиналъе сабабги. Аманат абураб жоги ккола нилъехъе кьураб жо кьураб куцалда нахъбуссинаби....


Бахиллъиялъул зарал

БетIергьан Аллагьас щивав чи вижула гIицIавлъун. Гьединго гьесулъ букIунаро щибго къуват, кинабгIаги магIишаталъул бетIергьанлъунги вахъун вачIунаро гьев дунялалде. Гьедин дунялалде лъугьарав чиясе Аллагьас кьола рикIкIун хIалкIоларелгIан гIемерал нигIматал. ТIад ретIине ретIелги, чорхое къуватги,...


ХIажатазе кумек гьабула

БетIергьанас ﷻ халкъ бижун буго цоцазе кумек гьабулеллъун, ай цоцада жидер гIумруялъул шартIал хурхараллъун. Гьединлъидалин паризаяб закагIаталде тIаде суннатаб садакъа кьейги лъикIаблъун бихьизабун бугеб исламалда жаниб. Дагъистаналда руго гIезегIан гурхIел-рахIмуялъул фондал.  Гьезул аслияб...