Аслияб гьумералде

«АхIулгохI - лъаялъул борхалъи»

«АхIулгохI - лъаялъул борхалъи»

«АхIулгохI - лъаялъул борхалъи»

ХIурматиял магIарулал, АхIулгохIалъул къиса лъаларев чи нилъеда гьоркьов гIемер ватиларо. Гьел рукIана Шамил имамасул бищунго захIматал къоязул цояздасан. Кинаб хIалха букIинареб сверухъ чIун тушбабиги, тIаде балеб гIарадаги, къойидаса къойиде загIиплъулеб къуватги, камулел гъазизабиги, лъугIулеб квенги, нилъерго дагъистанияздаса щолареб кумекги бугеб мехалда.

 

Гьеб гъазаваталъул заманалда ккана гIемерал хIикмалъабиги. Руччаби-лъималаз бихьизабуна кIудияб бахIарчилъи. Хасго гьелъул захIмалъи щвана ГIашилтIа ва ЧIиркъатIа росабазде.

Гьеб лъугьа-бахъин ккаралдаса ана 180-ялдасаги цIикIкIун сон. Аллагьасе рецц, дагъистаниязда гьеб кIочон гьечIо. Советияб улка биххаралдаса нахъе бусурбабаз щибаб санайил, риидалил заманалда, ракIалде щвезабула АхIулгохIда ккараб рагъул кьогIаб къисмат. Гьелда хурхун гIуцIула исламиял мажлисал. Гьале исана кIиабилеб сон буго Дагъистаналъул гуманитарияб институталъул бетIерлъиялда гъоркь, гьениб мажлис гIуцIулеб бугелдаса.

Гьал къояздаги тIобитIана «АхIулгохI - лъаялъул борхалъи» абураб цIаралда гъоркь гIелмияб мажлис. Гьеб гIуцIун букIана инсанас жиндирго лъай камил гьабиялде киналго бусурбаби ахIиялъул мурадалда.

Тарихчи Мурадуллагь Дадаевас мухIканал баяналги рехсон бицана Шамил имамас ва гьесул гъазизабаз, гьединаб захIматаб хIалалда рукIагоги, АхIулгохIда ругеб мехалдаги гIелму цIали, гьеб лъазаби тун букIинчIолъиялъул хIакъалъулъ. Бицана Шамил имамас гIелму цIалиялде кьолеб букIараб кIваралъулги, хIатта гъазаваталде рачинчIого гIелму цIализе мутагIилзаби толел рукIиналъулги.

Имамасгун муридзабаз, гъазизабаз гьеб захIматаб хIалалда рукIаго цIалараб гIелму, гьадигIан кIудияб рахIаталда ругел нилъеца цIализе тIадаб букIин цIакъго баянаб жо гьечIищха.

Дагъистаналъул гуманитарияб институт ккола инсанасул гIумруялъе чара гьечIеб лъайгун диналъул аслаби цадахъ малъулеб идара. Гьениб щола экономистасул, лингвистасул, журналистасул, теологасул махщелалги. Институт лъугIаразул ихтияр буго Россиялда ва гьеб бахун къватIибги дандекколеб хIалтIуде лъугьине.

Мажлисалда гIахьаллъи гьабуна Дагъистаналдасаго бусурбабаз. АхIулгохIалъул кIиябго рахъалдасан чанго километралъул манзилалда лъун рукIана гьенир гIахьаллъи гьабулезул машинаби. ГIелмияб мажлисалъе цебехъанлъи гьабуна Курахалдаса Шамилица. Гьев ккола  Сулейман-Стальский районалъул имамзабазул советалъул бетIер.

МагIна гъваридал вагIзабигун церерахъана муфтияталъул хIалтIухъаби, гIалимзаби ва цогидалги. Цере рахъараз ракIалде щвезабулеб букIана АхIулгохIалъул захIматал къоял, рехсолел рукIана гьенир ккарал цо-цо гIажаибал лъугьа-бахъинал.

Данделъиялда гIахьаллъи гьабуна магIарул мацIалда бахъулеб «Ас-салам» казияталъул редактор ГIабдуллагь МухIаммадовасги.

Мажлис гьабиялъе кIудияб квербакъи гьабуна Унсоколо районалъул администрациялъ, ГIашилтIа росдал жамагIаталъ ва Унсоколо районалъул жамагIаталъ.

Дагъистаналъул муфти, шайих АхIмад-афандиясул рахъалдасан халкъалде салам щвезабизе ва лъикIаб вагIзагун цеве вахъана муфтиясул наиб ГIабдуллагь Салимов. Жиндирго кIалъаялда гьес тIадчIей гьабуна бусурбаби цолъизе ва гъункизе ккеялда сверухъ.

Гьединго мажлисалда можоро бахъана гIумра гьабизе ине рес кьолеб лъабго путевка щвеялъеги. Гьезул цояб бергьана Гъизилюрт районалъул Акнада росулъа васасе, кIиабилеб - ЛъаратIа районалъул вакиласе ва лъабабилеб щвана Унсоколо районалъул Рихьуниб росулъа чиясе. 

Мажлисалъул ахиралда шагьидзабазул рухIалдаса зикруги бачана, дугIаги гьабуна.  Аллагьас къабул гьабуеги киназулго лъикIал гIамалал.

 

 

ГIабдуллагь МухIаммадов

 

 

 

2026-04-15 (Зул къагIида 1447 с.) №8.


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Свакан вукIуна...   Дун росасе ана цо жигарав чиясе. Ниж рукIана бищунго лъикIал рос-лъадилъун. Гьес рагIи кьун букIана цадахъ гIемераб заман базе, цадахъ сапар бухьине, тира-сверизе. Амма гьанже дир ракI буссунеб буго. Гьев кидаго свакан вукIуна. Сундулго интерес гьечIо гьесие. Дир цониги...


ХIикматал махлукъатал

Морж   ЧIахIиял рухIчIаголъабазул цоял ккола моржал. Гьел руго тIом биццатал ва гьелъ кумек гьабула гьезие квачалдаса цIунизе. Габуралъул тIасияб рахъалъул тIом  букIуна 10 сантиметралъ биццатаб.   Гьезда кIола рекIел кьабиялъул хехлъи-хIинцIлъи жидеего бокьухъе бачине. Лъим...


Аварагас ﷺ течIеб как

Тагьажуд ккола боголил какдаса хадуб рогьалил как ахIизегIан балеб суннатаб как. Гьеб цIакъ кIвар бугеб какги буго. Гьеб базе бихьизабун буго рогьалил как базегӀан. КигӀан заманалъ кьижаниги, ворчӀун хадуб ва рогьиналде бараб как ккола тагьажуд.   Нагагьлъун, сапаралъ вугев чияс маркӀачӀул...


БацIадаб ниятгун

Муса аварагасул заманалда гIумру гьабун вукIана цо динияв чи. Гьес Аллагьасе гIибадат гьабулаан, рукъалъул тIохда гIемерал какал ралаан. Цо къоялъ гьесухъеги рачIун цояз бицана гъотIое гIадамаз сужда гьабулеб ахил хIакъалъулъ. Гьебги рагIун, гIащтIиги босун, гъветI къотIизе къасдгун къватIиве...


Аварагасул ﷺ асараздасан

Авараг ﷺ мисал босулев чи вукIиналъ, асхIабзабаз Аварагас ﷺ хIалтIизарулел рукIарал алаталцин рехсана. Ибну Асирица баян гьабуна стакан гьоркьохъеб кӀодолъиялъул букӀанин, я гьитӀинаб, я кӀудияб гуреб. Аварагасе ﷺ бокьулаан алатазда хасал цӀарал лъезе, стаканалда цӀарги лъуна «Раян» абун. Гьесул...