Аслияб гьумералде

Рокьаралгун цадахъ рукIина

Рокьаралгун цадахъ рукIина

Рокьаралгун цадахъ рукIина

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ инсан вижун вуго, цо жо жиндие бокьулевлъун ялъуни гьеб рихуневлъун. Гьеб тIабигIияб рокьиги букIуна лъикIал чагIаздехунги, квешаздехунги.

 

Аварагасда ﷺ цо чияс гьикъула: «Чиясе лъикIал чагIи рокьула, амма гIамалазулъ тIуван гьезда нахъвилъине кIолеб гьечIо», - ян. Гьесие жаваб кьезехъин Авараг ﷺ вукIаго, цогияс гьикъула:

– Я, Аллагьасул ﷻ Расул, Къиямасеб къо кида чIезе бугеб, - абун.

– Дуца гьеб къоялде щиб хIадурун бугеб, - ин гьикъула гьесда Аварагас ﷺ. Гьес жаваб гьабула: «Дир гIемерал какалги кIалалги гьечIо, кинниги Аллагьги ﷻ Гьесул Аварагги ﷺ рокьула, - ян. «Мун дуе рокьаралгун цадахъ вукIине вуго», - ян абула Аварагас ﷺ гьесда.

Анас-асхIабас бицана гьелдаса вохараб къо жидер букIинчIин. Нижее Аварагги ﷺ, Абубакарги, ГIумарги рокьула, гьез гIадаб гIамал гьабизе кIвечIониги, нижер хьул буго гьелгун цадахъ Къиямасеб къоялъ рахъинарилилан.

Гьаб хIадисалъ бицунеб буго асхIабзабазул цIикIкIараб кIвар букIин, Аварагги ﷺ гьесул асхIабзабиги рокьиялде. Имаму Раббанияс абуна: «Аллагьасул ﷻ вализаби, шайихзаби рокьиялъулъ буго дунялалъулги ахираталъулги лъикIлъаби щвей. ШаргIияб нух кквей, гIибадаталъе тавпикъ Аллагьас ﷻ кьей гьел устарзаби рокьиялъулъ кIудияб баракат буго.

ЧIахIиял чагIазул цояс абуна: «Гьаб гIаламалдего мунагьазул квешлъи тIунани, вализаби рокьулев чияс гьелъул щибго ургъел гьабизе ккеларо», - ян.

Нужеца халгьабе, бусурбаби, гьел чIахIиял чагIи рокьиялдаса нилъее букIунеб пайда-хайиралъул. Аллагьас ﷻ нилъ гьезул баракатги шапагIатги камун тогеги.

КагIбул АхIбар абулев асхIабас бицун буго, Аварагас ﷺ абунин: «Къиямасеб къоялъ Аллагьас ﷻ лагь хIисаб-суалалъе вахъинавидал, гьесул квешал гIамалал цIадирабазда цIикIкIунила, цинги Аллагьас ﷻ ЖабрагIил малаикасде амру гьабулила гьев лагъ жужахIалде рехейин. ЖужахIалъуве рехизе унаго Аллагьас ﷻ ЖабрагIил малаикасда абулила: «Дуца гьикъе Дир лагъасда, гьев гIумруялда жанив цоцIулгIаги гIодов чIечIищ гIалимчиясда аскIов»? – ян. Лагъас жаваб гьабулила гIодов чIечIин. Аллагьас ﷻ нахъеги абулила: «Гьикъе гьесда, гIалимчи вокьанищ», - ян. Лагъас жаваб гьабулила вокьичIин абун. Нахъеги гьикъулила лагъасда: «Мун гIалимчигун цадахъ квананищ?» - абун. Лагъас жаваб гьабулила кваначIин. Нахъеги гьикъулила  дур мадугьалгIаги вукIинчIищин гIалимчиян. ВукIинчIин абулила лагъас. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ абулила: «Дур цIар гIалимчиясул цIаралда релълъарабгIаги букIинчIищ?» - абун. БукIинчIин абулила лагъас. РахIму-цIоб гIатIидав Аллагьас ﷻ абулила, гIалимзаби рокьарав чигIаги вокьичIищ дуеян гьикъе гьесдайин. Лагъас жаваб гьабулила, гIалимзаби рокьарав чи дие вокьулилан. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ ЖабрагIил малаикасда абулила: «Кверги ккун гьев дир лагъ Алжаналъуве ваче», - ян.  Гьеб рокьиялъе гIоло Аллагьас ﷻ гьесул киналго мунагьал чурулила.

Цоги хIадисалда буго: «ЛъикIал чагIи рокьарав чи Аллагьас ﷻ лъикIавлъун гьавила кигIан живго лъикIав гьечIониги, гьединго, квешал чагIи рокьаравги Аллагьас ﷻ квешавлъунги гьавила, кигIан живго лъикIав вугониги».

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ нилъее кьеги Аллагьасдеги, Аварагасдеги, вализабаздеги камилаб рокьи. Амин.

 

АхIмад МухIаммадов

 

2026-08-15 (РабигIул аввал 1448 с.) №16.


«Инсаналъ» ахIулел руго

Дагъистаналда аза-азар хъизамалда захӀмалъаби дандчӀвала лъимал школалде хӀадурулаго. ГӀемерисез лъимал школазде ритIула хIажатаб алат босизе налъиги гьабун. «Инсан» фондалъ тӀобитӀулеб «Лъимал школалде хӀадур гьаре» абураб акциялъ кумек гьабулеб буго лъималазе хӀажатабщинаб...


Аварагасул ﷺ кIиго къиса

Аварагас ﷺ рихьизаруна чанго мугIжизатал, авараглъиялъул хIакъикъат гIадамазда бичIчIизабиялъе. Гьелдаго цадахъ аварагасда ﷺ гIезегIан захIмалъаби рихьана халкъ диналде ахIулаго. МугIжизатазул бищун кIудиябги ккола Къуръан. Щайгурелъул, Аллагьасул ﷻ калам букIиналъ, лъиданиги жиб хисизабизеги...


ЧIаголъиялъе сабаб

Бищун лъикIаб цIоблъун букIиналдалъун Аллагьасги ﷻ нугIлъи гьабураб, инсанасе ва цоги ракьалда бугеб чIагояб жоялъе нигIматлъун кьураблъун ккола лъим. Къуръаналда буго (магIна): «Дица ﷻ лъимги гьабуна кинабго жо чIаголъизе сабаблъун», - абун, ай гьеб лъим гьечIого рухI бугебщинаб чIаго...


Муфтияталда данделъи тIобитIана

Дагъистан Республикаялъул муфтияталда тӀобитӀана идарабазда гьоркьосеб данделъи. Гьелда гIахьаллъи гьабуна муфтияталъул вакил ИсмагӀилов Мурадица, ГӀалимзабазул советалъул председателасул заместитель КъахIиса МухӀаммадица, Россиялъул МВДялъул Северияб Кавказалъул федералияб округалда бугеб бетӀераб...


Къуръаналда рехсараб пихъ

Инжир ккола бищунго машгьурал пихъазул цояб, хирияб Къуръаналда рехсон Аллагьас тIадегIан гьабураб. ТIадегIанав Аллагьас абуна (магIна): «Тин (инжир) ва зайтун абулеб жиб кIиялъулъго баракат бугеб, жиндаса инсанасе квание ва дару-сабабалъе мунпагIат босулеб пихъалдалъун гьедулев вуго...