Аслияб гьумералде

Макьилъ хIинкъизари

Макьилъ хIинкъизари

Ахираб заманалда гIемерал гIадамазул суал буго къаси кьижараб бакIалда макьилъ хIинкъизарулел ругин, гIала-гъважа, питнаби цере тIамулел ругин абураб. ГIемерисез тIалаб гьабула гьединал макьабазул магIна ва хIикмат лъазе бокьи.

Дидаго кинаб макьу бихьаниги, гьелъул магIна лъикIалде бачун тола. Инсанасул гIумруялда жаниб ккезе бугебщинаб цин гьесда макьилъ бихьулиланги хIадис буго. Гьениб бихьарабщинаб кинабго ракIалдаги чIоларо, лъикIаб хIасилалде бачун теялъ ракIги парахат гьабула.

Инсан макьилъ хIинкъизавиялъе аслияб гIилла буго исламалъ рихьизарурал вега-вахъиналъул суннаталгун адабал тIуразариялъулъ гьес тасамахIлъи гьаби. Регулелъул гIемерисеб мехалда кьижун ккола телевизоралда цере, гIодорчIаралъур, ккара-ккаралъуб, хIатта кванил тIутIалда нахъацин. Гьединаб къагIидаялда кьижани, кинал адабалха тIуран бажарулел?

Имам Гъазалияс кьижиялда хурхараб чанго адаб рехсон буго, гьезул цо-цояздаса ккола: Кьижулаго какичуриялда вукIин ва сивак бахъи. Хирияб хIадисалда буго: «Мун кьижизе вегулеб мехалда, как базего чурулеб гIадин кикичури гьабе, кванараб хьибилалдаги вега», - ян.

– Какичуриялъул алат хIадурун тей, сивакги аскIоб лъей, ворчIарабго гIибадат гьабизе вахъине нияталда.

– Кьижулелъул киналго мунагьаздаса тавбу гьаби. Киналго бусурбабаздехун ракI лъикI гьабун ва гьездаса тIаса лъугьун. Цонигиясда зулму гьабизе яги мунагьаб иш гьабилин ворчIигун ракIалда букIунгутIи.

– Бусен хIадурулелъул цIакъго тамахаб ва рахIатаб гьабичIого тей.

– Макьу бергьинчIого кьижунгутIи. Амма хехго вахъине ракIалда бугони, бегьунгутIи гьечIо.

– Къиблаялдехун вуссун кьижи.

– Кьижилалде цере цIалулел дугIаби цIали. Лъабго къулгьуги, къулагIузабиги хъатиниреги цIалун, тIубараб черхалда бахъила вегилалде цебе. Вегидал «аятул курси», ай Аллагьу лаилагьа илла гьува цIали ва тасбихIал гьарулаго кьижи.

– Кьижулелъул ракIалде бачIинабила макьуги хвалил цо бутIа букIин ва макьидаса ворчIиги хун тун хадур тIаде рахъинариялъул цо бутIа букIин.

– Макьидаса ворчIидал Аллагьасе реццги гьабулаго бихьизабураб дугIа цIали.

Гьал руго цIакъго чара гьечIел адабаздаса чангоял. ГьаздагIаги тIадчIей гьабуни, кьижарав чиясе щибго хIинкъи букIинаро, иншаАллагь. Амма гьел цIунуларесеги щибго божи букIин щакаб буго макьилъ хIинкъизавиялдаса. Аллагьас кумек гьабеги.

Мурад МухIаммадов

2026-04-15 (Зул къагIида 1447 с.) №8.


Сабру тIагIин буго балагь

Кинаб бугониги балагь бачIиндал, нилъеда ракIалде ккола гьабунщинаб гIадада хванин, дица щиб гьабилебин абун, сабру тIагIуна.   Гьеб буго мекъаб пикру, гьединаб лъугьа-бахъиналда сабру гьабун чIезе ккола. Сабру гьабиялъулъ буго инсанасул къуват, бусурбанчиясул иман. Балагь бачIиндал, гьелъ...


«Инсаналъ» кумек гьабулеб буго

Дагъистаналда ккараб тIабигIияб балагьалъул хIасилалда «Инсан» фондалъ гьабулеб кумек буго цIакъго кIвар бугеб. Гьанжеялдего гьез кумек хIажатазе бикьана 20 тонна къайи-цIаялъул ва кванил нигIматазул. Гьединаб кумекин абуни щвана 3000 хъизамалъе. Гьединго «Инсан» фондалъ, къварилъи ккаразе кумек...


Нилъехъ балагьун кьола къимат

Нилъер диналда ритIухълъи ккола цIакъ къимат бугел тIабигIатаздасан. Гьеб ккола инсанасе къимат кьолел жалазул бищун кIвар бугездасанги.   Гьеб ритIухълъиялъ жанире рачуна Аллагьасе ﷻ гIибадат гьабиялъулъ бацIцIалъи гIадал, цинги шаргIиял тIадкъаял тIубай гIадал, Аллагьасдехун бугеб...


БацIадаб ниятгун

Муса аварагасул заманалда гIумру гьабун вукIана цо динияв чи. Гьес Аллагьасе гIибадат гьабулаан, рукъалъул тIохда гIемерал какал ралаан. Цо къоялъ гьесухъеги рачIун цояз бицана гъотIое гIадамаз сужда гьабулеб ахил хIакъалъулъ. Гьебги рагIун, гIащтIиги босун, гъветI къотIизе къасдгун къватIиве...


Суал-жаваб

Гамида рекIун сапар гьабулев чиясул сапар киб байбихьулеб? Шагьар бугони ралъдал рагӀалда бугеб, ракьалдасан гьенире щвезегIан рекIун ине кколелги гьечIони ва гамидал ралъдал рагӀалде бачIинеги кIолеб бугони, сапаралъул байбилъун лъугьуна (гьес как къокъ гьабизе ва тIаде росун разе гIадал...