Аслияб гьумералде

Мунго цIунизе

Мунго цIунизе

Мунго цIунизе

Ахираталда дандеккун, нилъеца гьаб дунялалда базе бугеб заман буго, цIакъго дагьаб жо. Гьединлъидал гIакълу бугев чиясе рекъараб буго щибаб сагIат, минут, лахIзат Аллагьасе ﷻ гIибадаталда тIамизе. Гьеб букIине кколаро ралел какал, къаси кьижичIого сардал рогьин, кIалал кквей. ГIей гьабула, щиб бугониги гьабулеб иш ниятги бацIцIадго, БетIергьан разилъуледухъ гьабиялда. 

 

Гьедин гьабулеб гIамал букIине бегьула, дунявиял ишал гьарулел ругониги, гьезие квалквал кколаредухъ, цадахъго рачунел. Рачунелъулги, гьабулеб иш ккезабизе бегьула хассал заманаздегун бакIазде, жалги хирияллъун ругел. Гьедин, хирияб заманалдасан ккола рогьалил гIуж.

Рогьалил гIуж БетIергьанас ﷻ гьабун буго баракатаблъун. Жинцаго бихьизабунги буго гьеб мехалъ муъминзабаз батIи-батIиял - дугIаби, тасбихIалгун тагьлилал гьаризе.

Анас-асхIабасдасан бицун буго: «Рогьалил как жамагIаталдаги бан, хадуб бакъ баккизегIан Аллагьги ﷻ рехсон, кIиго ракагIат какил бан щив чи вугониги, гьесие гьеб гIамал букIина тIубараб хIеж ва гIумра гьабураб гIадаб кирилъун», - абун (Тирмизи). 

Рогьалилъ Аварагас ﷺ гьарулел рукIарал ва гьариялде нилъги кантIизарурал руго цо-цо хасал дугIаби. Гьединаздасан ккола:

- «АлхIамду лиЛлагьи ллази ахIяна багIда ма аматана ва илайгьи ннушур», - абураб.

Гьеб тасбихI рехсолеб буго живго ва гIага-божарал балагь-къварилъабаздаса цIунизе ва бачIунеб къо баракатаблъун букIинелъун цIализе лъикIаб бугилан абун. Абу-Зар-асхIабасдасан бицун буго гьеб тасбихI Аварагас ﷺ макьидаса ворчIидал цIалулаанин абун (Бухари).

- «АлхIамду лиЛлагьи ллази радда гIалая рухIи ва гIафани фи жасади ва азина ли бизикригьи».

Абу-Гьурайратица бицун буго, Аварагас ﷺ абулаанин макьидаса рорчIидал цIалейин рехсараб тасбихI.

- «Ла илагьа илла Ллагьу вахIдагьу ла шарика лагьу, лагьул мулку ва лагьул хIамду ва гьува гIала кулли шайъин къадир».

ГIаишатидасан бицун буго, Аварагас ﷺ абунин: «Цониги чи гьечIо, Аллагьас ﷻ жиндир рухI нахъбуссинабун хадуб (макьидаса ворчIидал), абун «…» (рехсараб тасбихI-тагьлил), Аллагьас ﷻ жиндир мунагьал чурун гурого, ралъдада полопгIан гIемер гьел рукIун ратаниги», - ян. 

- «СубхIана Ллагьи ва бихIамдигьи».

Абу-Гьурайратидасан бицун буго, Аварагас ﷺ абунин: «Рогьел ва къаси мех щолелъул нусго нухалъ «СубхIана Ллагьи ва бихIамдигьи» абун щив чи вугониги, Къиямасеб къоялъ цонигияв вачIинаро гьелъухъ гьесие щваралдаса хириябги кьун, вачIина гьединабго яги гьелдасаги цIикIкIинабун», - ин (Муслим).

- «Аллагьумма бика асбахIна ва бика амсайна ва бика нахIя ва бика намуту ва илайка ан-нушур».

Абу-Гьурайратица бицана Аварагас ﷺ гьебги кидаго рада-радал цIалулаанин.

- «Бисми Ллагьи ллази ла язуру магIа исмигьи шайъун фил арзи ва ла фи ссамаи ва гьува ссамигIул гIалим».

Аварагас ﷺ абулеб рагIанин ГIусман-асхIабас бицун буго: «Щибаб къойил радал ва щибаб сордойил къаси лъабго нухалъ (рехсараб тасбихI) абулев лагъасе сунцаниги зарал гьабиларо», - абун (Тирмизи, Абу-Давуд).

- «ХIасбия Ллагьу ла илагьа илла гьува, гIалайгьи ттавакалту ва гьува рабул гIаршил гIазим».

Гьал рагIаби щибаб къойил, радал ва къаси анкь-анкь нухалъ цIалулев чиясе, дунял-ахираталъул ишаздаса жинца кIвар гьабуразе БетIергьанас ﷻ гьесие гIей гьабилин абун буго Аварагас ﷺ (Абу-Дардаъ).

Рехсарал тасбихIал-тагьлилал руго гIемер заман бахъуларел. Амма гьезухъ щвезехъин бугеб ажру-баракат, даража абуни Аллагьас ﷻ кIодо гьабун кьезехъин буго.

Аллагьас ﷻ жиндир рахIму-цIоб, баракат чваххизабураздасан гьареги киналго. Амин!

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

 

2026-04-15 (Зул къагIида 1447 с.) №8.


Балагьаздалъун хIалбихьи

ХIурматиял бусурбаби, гьаб гIагараб заманалда нилъер Дагъистаналъул бакI-бакIазде бачIана ракIалдаго букIинчIеб къварилъи. Гьелъие сабабалъунги ккана бараб чваххунцIад. Гьелъул хIасилалда Дагъистаналъул тахшагьар МахIачхъалаялда, Хасавюрт районалъул росабалъ ва цогидал бакIазда лъим рукъзабахъе...


БакI теларо

Нилъер гIумруялъулъ рукIуна гIадатияллъун рихьулел, амма Аллагьасда цебе кIудияб кIвар бугел жал. Гьединал, кIочон тарал суннатазул цояб ккола как балеб мехалда мухъал ритIизари. ГIемерисез гьеб кIвар кьечIого тола, гьеб битIахъего нилъер какил даражаялда ва гIадамазда гьоркьоб бугеб цолъиялда...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Свакан вукIуна...   Дун росасе ана цо жигарав чиясе. Ниж рукIана бищунго лъикIал рос-лъадилъун. Гьес рагIи кьун букIана цадахъ гIемераб заман базе, цадахъ сапар бухьине, тира-сверизе. Амма гьанже дир ракI буссунеб буго. Гьев кидаго свакан вукIуна. Сундулго интерес гьечIо гьесие. Дир цониги...


Нилъехъ балагьун кьола къимат

Нилъер диналда ритIухълъи ккола цIакъ къимат бугел тIабигIатаздасан. Гьеб ккола инсанасе къимат кьолел жалазул бищун кIвар бугездасанги.   Гьеб ритIухълъиялъ жанире рачуна Аллагьасе ﷻ гIибадат гьабиялъулъ бацIцIалъи гIадал, цинги шаргIиял тIадкъаял тIубай гIадал, Аллагьасдехун бугеб...


Балагь-къварилъи

Бусурбанчиясе, тIаде рачIунел тIабигIиял балагьал, букIа гьеб ракь багъари, гьурал рахъин, гIаммал унтаби, лъим кIанцIи ва цогидалги, гьеб буго бечедав-мискинав абун течIого, щивав чи кумек, хвасарлъи тIалаб гьабун къватIиве вахъунеб заман. Гьеб хIалалъулъ чияда ракIалде щола дунял тIаса ине,...