Аслияб гьумералде

ГIемер ракIалде щвезабе

ГIемер ракIалде щвезабе

Хвел буго унго-унгояб хIакъикъат, жакъа-метер хвезе гьечIин абурал пикрабазда нилъ ругониги тохлъукьего тIаде жиб бачIунеб. Аварагас хIадисазда бицухъе, хвалил пикру гьаби буго Аллагьас тIад лъурал хIукъукъал тIуразаризе ва нахъчIваралдаса цIунизе кумек гьабулеб гIамалги. Гьеб ракIалде щвей гьукъулеб жоги буго нилъер дунялалдехун бугеб кIудияб рокьи.

Квераз гьабун тун гуреб рекIелъе биччан, дунялалъул ишазде чи машгъуллъараб мехалъ, гьелъул тIалабаз инсан толаро хвел ракIалде щвезабизе ва гьелде хIадурлъизе. Абугьурайратидасан бицараб хIадисалда аварагас абулеб буго: «Нужеца лазатал хвезарулеб жо (хвел) гIемер рехсе», - ян (Тирмизи). Гьединлъидал, нилъее кутакалда рекъараб буго гьеб гIемер рехсезе ва ракIалде щвезабизе. Аллагьас Къуръаналда гьелъул рехсей гьабун буго 164 нухалъ. Гьебги гIеларищ хвел ракIалде щвезабиялъе кIудияб хIужалъун.

Хвел гIемер рехсеялдалъун бичIчIизе кIола ахираталда дандеккун дунялиял ишал гьари щибго пайда гьечIел жал рукIин, кантIула жив хведал нахъе хутIизе, ахираталда жаваб кьезелъун гIемераб магIишат тIалаб гьабунгутIиялде ва пайдаялъе батизелъун лъикIаб гIамал-гIибадат гьабизе. Хирияб Къуръаналда абулеб буго (магIна):

«Дуца абе, МухIаммад! Нуж жиндаса лъутулеблъун бугеб хвел чара гьечIого нужеда дандчІвазе буго. Гьелдаса рорчIизе бакI гьечIо. Цинги, къиямасеб къоялъ, нуж руссинаризе руго жинда кинабго жо лъалев БетIергьан Аллагьасде ва гьениб бицине буго нужеца дунялалда гьабураб кинабго гIамалалъул», - ан (суратул «ЖумгIат», 8 аят).

Ансаразул цояс аварагасда цIехедал бищун цIодорав ва талихIав чи щивилан абун, гьес r жаваб гьабун буго: «Бищун гIемер хвел ракIалде щвезабулев ва гьелде лъикI хIадурлъулев чи вуго…», - ян (АхIмад).

ГIали асхIабасги абун буго: «Гьаб дунялалъул нигIматаздаса дуе гIела Ислам динлъун щвей, машгъуллъиялъе гIела Аллагьасе гIибадат гьаби, вагIзалъунги гIела хвел (гьеб гIемер рехсей)», - ян. Хвел гIемер ракIалде щвезабиялъул пайдаби рехсолелъул чIахIиял чагIаз абулаан: «Хвел гIемер ракIалде щвезабулев чи лъабго нигIмат жиндие щваравлъун вуго: тавбу хехго гьаби, ритIухъаб ракI ва гIибадаталъулъ цIакъ бахъи бугев вукIин.

Хвел кIочон тарав абуни, лъабго жоялдалъун талихI къарав вуго: тавбу гьаби нахъбахъи, бугелда гIей гьабунгутIи ва гIибадаталъулъ кIвахIаллъи бугеб вукIин. Цо гIакъилав чияс жиндирго вацасда абун буго: «Я дир вац, гьаб дунялалда вукIаго мун хвалдаса хIинкъа, хвел тIаде щвезеги бокьун гьеб батулареб бакIалде ккелалде цеве», - ян. Аллагьас насиб гьабеги щивасе БетIерагьанасдаса хIинкъи ва Гьесие гIибадат гьабизе къуватгун тавпикъ! Амин!

МУХIАММАДГIАРИФ КЪУРБАНОВ

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.


Лъимал цIуниялъул къоялде

Халкъазда гьоркьосеб лъималазул къо кӀодо гьабун, Каспийск шагьаралда тӀобитӀана «ЦӀуниялда бугеб лъимерлъиялъул канлъи» абураб рахӀмуялъул хъизаналъулаб рекӀин. Гьеб кӀудияб ва унго-унголъунги ракӀ хинлъизабулеб тадбиралда гӀахьаллъана I500-ялдаса цӀикӀкӀун чи — лъимал ва гьезул эбел-эмен. Байрам...


Авараг ﷺ кинав вукIарав…

Нилъеца гьаб дунялалда гьабуралъул ахираталде босулелдасан буго гьабураб гIамал. Гьелъ, МухIаммад аварагасул ﷺ умматалдаса нилъги гьарун ругелъул, щивас пикру гьабуни рекъараб буго Аварагасул ﷺ гIамалалда релълъараб чан гIамалдай дица гьабулебин абураб жо. ХIадисалда буго инсанасул жаназа нухда...


Бакъ: гьудулищ, тушманищ?

Хъизамалъул, рукъалъул ургъалабазул цӀураб заманалда руччабазда кӀочон тола жидерго тIалаб-агъаз гьабизе. Нилъер берцинлъиги сахлъиги ккола ТӀадегӀанав Аллагьасул сайгъат ва гьел цӀунизеги ккола.   Нилъер гӀумруялда жаниб кӀудияб бакӀ ккола бакъул нуралъ. Гьелъ кумек гьабула черхалъе, лугбал...


Риидалил курсал байбихьана

ХIурматиял бусурбаби. Гьале исанаги байбихьана нилъер гьитIичазе Дагъистаналъул киналго мажгитазда риидалил курсал. Дицаго рикIкIуна лъималазул эбел-инсуе гьеб кIудияб талихIлъун. Балагьеха гьанже, щивав эбел-эмен жиде-жидер лъимергун рокъор хIалтIизе ккун рукIаралани кигIан захIмат...


ТIаифалда Аварагасул ﷺ дугIа

МухIаммад аварагасул ﷺ гIумруялъулъ ккарал бищунго захIматал хIалбихьиязул цояб букIана ТIаифалде гьабураб сапар. Гьесул лъади Хадижат ва имгIал АбутIалиб хун хадуб Маккаялда бусурбабазул ахIвал-хIал гIемерго хIалуцун букIана. Цинги Аллагьасул ﷻ Аварагас ﷺ ТIаифалде сапар бухьана, шагьаралъул...