Аслияб гьумералде

Аллагь ﷻ тIаса лъугьунаро

Аллагь ﷻ тIаса лъугьунаро

Аллагь ﷻ тIаса лъугьунаро

ГIемерал хIадисазда Аллагьасул Расулас ﷺ мухIканго баян гьабун буго жамгIияталда гьоркьорлъаби кин гIуцIизе кколебали. Гьес ﷺ нилъеда малъун буго хIалал-хIарамалъул гIурхъабиги чIезарун, цоцаздехун битIараб бербалагьи гьабизе. Гьел тIадкъаяз нилъ ахIулел руго лъикIлъиялде, цIунулел руго зарал гьабиялдаса ва гьукъулел руго гIадамазда гьоркьоб квешлъи тIибитIизабиялдаса.

 

Гьел насихIатазул кIвар букIин баян гьабула мунагьал кIиго тайпаялде рикьиялдалъун. ТIоцересел руго лагъасдаги гьесул БетIергьанасдаги гьоркьор ругел: гьединал мунагьал ракIбацIцIадго тавбу гьабиялдалъун, Гьесул ﷻ гурхIелалдалъун чуризе рес буго, щайин абуни, ширк тун цогидаб жоялдаса тIаса лъугьуна ТIадегIанав ﷻ. КIиабилел, чияр ихтияралде асар гьабулел мунагьал: зулму, бугьтан, жахIда ва цогидал заралалъул формаби. Гьел мунагьал чуризе гьечIо, гIайиб гьабурав чи тIаса лъугьун гурони.

Гьал цере рехсарал тIадкъаязулъ бищун хIинкъи бугебги ккола хIасад. Абу Гьурайратица бицараб кьучIаб хIадисалда Аварагас ﷺ абун буго: «Цоцазулъ жахIда гьабуге», - ян (Муслим).

ХIасад ккола Аллагьас кьурал нигIаматаздаса пуланав чи махIрум гьавиялъул квешаб анищ. ХIасад гьабурав чиясе гьел нигIматал жиндиего щвезе яги гIицIго цогидав махIрум гьавизе бокьиялъухъ балагьичIого.

Хасго гьеб мунагь хIинкъи бугеблъун ккола чанго гIиллаялъе гIоло:

  1. Аллагьасул къадаралдаса разилъи гьечIолъи загьир гьаби.
  2. ЛъикIал гIамалал хвезарула, цIаялъ цIул бухIулеб гIадин.
  3. ТIадегIанав Аллагьасул ццин бахъинабула.
  4. Гьелъ къала рахIматалъул каваби ва лъикIлъаби гьабизе ресал.

ХIасад гьабиялъ квешлъиялъул мисал батизе бегьула ритIухъал халифзабазул заманалъул тарихалда. ВарагI бугев чияс гьоркьоса къотIичIого гIакъилал малъа-хъваял гьарулел рукIана халиф МугIтасимие. ХIасадалъ кванарав цо вазирас гьесда бугьтан лъуна, халифасдасан квешаб махI чIвалеб бугин абулин гьесилан гьересиги бицун. Халифасда дандчIвалалде, варагI бугев чиясда ражиги кваназабун, вазирасда кIвана хIакъикъаталдаги халифгун дандчIвайдал жиндасаго бачIунеб махI къотIизабизелъун кIалалада квер чIвазабизе. Бугьтаналдаги божун халифас амру гьабуна гIайиб гьечIев чи чIваян, хадуб гурони хIакъикъат загьирлъичIо, амма кватIун букIана.

Гьаб хабаралдасан бихьулеб буго кинал вахIшиял хIасилал ккезе бегьулелали хIасад гьабиялъ. Бищунго щулияб бухьенцин хвезабула гьелъ. Аллагьас цIунаги нилъ квешаб хасияталдаса! Нилъер къисматалдаса разилъиги, цогидал бусурбабазул икъбалаздаса ракIбацIцIадаб рохелги кьеги нилъее Аллагьас ﷻ. РакIал жахIдаялдаса рацIцIалъаги, гIадамаздехун ракIбацIцIадаб рокьул цIеги. Амин!

 

МухIаммад Ибрагьимов, ДРялъул муфтияталъул Буйнакск районалдагун шагьаралда бугеб рухIияб лъай кьеялъул отделалъул нухмалъулев

2026-08-15 (РабигIул аввал 1448 с.) №16.


ХIакъаб жоялдаса инкар гьаби

Къуръаналдагун Аварагасул ﷺ хIадисазда рехсарал бищунго хIинкъи бугел рекIел гIунгутIабазда гъорлъ буго чIухIи ва гIамалкIодолъи. Нилъер диналда гьеб кIиябго мунагь рикIкIуна гIемерал цогидал мунагьазул кьибиллъун ва инсан Аллагьасда ﷻ цеве рихаравлъун лъугьинавулеб шартIлъун. Гьеб гIицIго...


Къуръаналда рехсараб пихъ

Инжир ккола бищунго машгьурал пихъазул цояб, хирияб Къуръаналда рехсон Аллагьас тIадегIан гьабураб. ТIадегIанав Аллагьас абуна (магIна): «Тин (инжир) ва зайтун абулеб жиб кIиялъулъго баракат бугеб, жиндаса инсанасе квание ва дару-сабабалъе мунпагIат босулеб пихъалдалъун гьедулев вуго...


Аварагасул ﷺ кIиго къиса

Аварагас ﷺ рихьизаруна чанго мугIжизатал, авараглъиялъул хIакъикъат гIадамазда бичIчIизабиялъе. Гьелдаго цадахъ аварагасда ﷺ гIезегIан захIмалъаби рихьана халкъ диналде ахIулаго. МугIжизатазул бищун кIудиябги ккола Къуръан. Щайгурелъул, Аллагьасул ﷻ калам букIиналъ, лъиданиги жиб хисизабизеги...


Мажгиталъул азбаралда – ярмарка

МахӀачхъалаялъул Централияб мажгиталъул майданалда тӀобитӀана риидалил лъай кьеялъул курсазул гӀахьалчагӀаз ва гьезул эбел-инсуца гӀуцӀараб лъималазул ярмарка. Ярмарка гӀуцӀаразул цоялъ бицана: «Лъималазе унго-унголъунги бокьула гьадинаб ахӀвал-хӀал. Нижер расги ракIги бухIичIо гьаниб...


ХIикматал махлукъатал

ГьитIинаб веретенник   ГьитIинаб веретенник абураб рухIчIаголъи ккола халатбахъун боржиналъулъ бищун тIоцебесеб кьерда бугеб хIанчIазул цояб. Гьеб гIажаибаб хIанчIил гьунар буго Тихий океан къотIун, 11 къоялде щвезегIан гьаваялда кьижизе, кваназе яги хIухьбахъизе чIечIого боржине...