Аслияб гьумералде

ХIуби жагъаллъизе тоге

ХIуби жагъаллъизе тоге

ХIуби жагъаллъизе тоге

Как буго диналъул хIуби. Гьеб буго чияс шагьадат битIун хадуб бищун кIвар кьезе кколеб гIамалги. Гьелъул мухIканлъи гьаби ккола Аллагьасда унго-унгояб куцалъ чи божиялъул гIаламат. Гьеб буго ТIадегIанав Аллагьас Къуръаналда парз ва гIамалазул аслиябин абураб, гьединго хирияв Аварагасги , воре, какил кIвар гьабичIого тогеян васият гьабураб.

 

Аварагас ﷺ абун буго как бугин Алжаналде рачиналъул кIулилан. Иман лъеялда хадуб гьеб бугин лагъасдасан Дие бищун бокьулеб гIамалин абун буго Аллагьасги ﷻ. Как ккола бусурбабазул жанисеб рахъ бацIцIад гьабулеб, гьарурал гIамалазул пикру гьабиялде рачун, мунагьаздаса тавбу гьабиялде кантIизарулеб. Как балелъул (хасго мажгиталда жамагIатгун) гьелъ черхалде бачIинабула гIодобе биччай, рухIияб рахъалъе парахалъи, кумек гьабула иман щулалъизе.

Аллагьасул ﷻ руго хасал малаикзаби, бусурбабаз какилъ гьарулел пишабазул цо-цоял гьарулел рукIунел. Гьезул цоял руго кидаго АлхIам цIалун рахъун чIун рукIунел, цогидал - рукIугI гьабулел, хадусел - суждаялда ругел, гьезда хадусел - кIиябго суждаялда гьоркьор чIоледухъ гIодор чIарал, ай нилъеца как балелъул гьарулел гIамалал гьарун кидаго гьелда машгъуллъарал. ХIадисалда буго, ЖабрагIил малаикас кIикъоазарго соналъ бан бугин кIиго ракагIат какилин абун. Гьелдаса хадуб Аллагьас ﷻ абун буго гьесда, МухIаммадил умматалдаса чияс бараб кIиго ракагIаталъул как Жиндие хирияб бугин дур гьелдасаян. Гьедин Аллагьас ﷻ абиги буго нилъер Авараг ﷺ кIодо гьави.

ХIисаб гьабидал, как баялъулъ нилъер лъабго батIияб хIал буго. Цоял руго как ахIидал хантIан тIадеги рахъун гьеб балел, кIиабилеб къокъа буго жамагIаталда цадахъ балел, лъабабилел абуни руго дагьаб хадуб балиланги абун, кIарчамлъи биччалел. Къуръаналда ТIадегIанав Аллагьас ﷻ абун буго (магIна): «Нужеца какал цIуне, гьел гIужда тIоритIиялдалъун», - ин («Бакъарат»). Жеги абулеб буго (магIна): «Нужерго БетIергьанасул ﷻ рахъалъан мунагьал чури тIалаб гьабиялде гIедегIе», - ян («Алу-ГIимран»).

ГIужда бараб как мунагь чуриялъе сабаблъунги буго. ХIадисалда буго: «БукIине кколедухъ какичури гьабурав чиясул гьарун арал мунагьал чурула, бараб какихъги мажгиталде иналъухъги жеги тIадеги кири хIасуллъула», - ян (Муслим).

Жабир-асхIабасдасан бицараб цогидаб хIадисалда буго: «Щуябго как балев чи релълъун вуго жиндир рукъалда цебесан чвахулеб гIурулъ къойида жаниб щуго нухалъ чвердолев чиясда. Гьединасул черхалда кинаб бугониги чороклъи хутIилищ?» ХутIиларин аскIор рукIараз жаваб гьабидал, Аварагас ﷺ абуна: «Лъеца чороклъи чурулеб кинниги, къойил балеб щуябго какги ккола жинца мунагьал инарулеблъун», - ин (Муслим).

Аварагасда ﷺ гIамалазул бищун лъикIаб щиб кколебин цIехедал, гьес ﷺ абун буго жиндир заманалда бараб как бугин.

ГIужил авалалда как баялъул даража чиясе щвечIого букIунаро гьев как базелъун лъим балагьи, какичури гьаби, как ахIи гIадаб гьелъие къваригIунел жалазда хадув лъугьиналдалъун.

Ибну ГIумаридасан бицана: «ГIужил авалалда бараб как Аллагь ﷻ разилъи буго, гьелъул ахиралда бараб как Аллагь ﷻ тIаса лъугьин буго», - ян. Абу-Бакарица абуна Аллагь ﷻ разилъи цIикIкIун бокьулила жидее, Аллагь ﷻ тIаса лъугьиналдасаян. ГIужил авалалда жинцаго как барав чиясеги хирияб буго хадуб жамагIат гьабун балеб бихьидал, гьезда цадахъги цIигьабун бани, щайин абуни жамагIатгун баралъул кири къоло анкьго нухалъ цIикIкIараб бугелъул.

ЖамагIаталда как балел муъминзаби цолъизарула, цоцаздехун гьуинлъи цIикIкIинабула. Какалъ Аллагьасде ﷻ гIагарлъи бижизабула, Гьесул ﷻ лагъзал рукIин бичIчIизабун дунялгун ахираталъул пикру гьабиялде рачуна.

Аллагьас ﷻ кумек гьабеги щивав чиясе диналъул хIубилъун бугеб какил кIвар гьабизе ва гьелда тIад чIезе! Амин!

 

АхIмад Къурбанов

 

2026-04-15 (Зул къагIида 1447 с.) №8.


Дин ккола насихIат

НасихIат босизе лъани, гIемерал пайдаби щола. ГIалимзабаз нилъее гIемераб хазинаги нахъе тана. ХIадисалда буго: «ГIалимзаби руго аварагзабазул ирсилал», - абун. Аварагзабаз жидедаса хадуб гIелму гурони щибго жо течIо, гьединго гIалимзабазги течIо гIелму гурони, хIатта гIумру кьуна...


ХIикматал махлукъатал

Морж   ЧIахIиял рухIчIаголъабазул цоял ккола моржал. Гьел руго тIом биццатал ва гьелъ кумек гьабула гьезие квачалдаса цIунизе. Габуралъул тIасияб рахъалъул тIом  букIуна 10 сантиметралъ биццатаб.   Гьезда кIола рекIел кьабиялъул хехлъи-хIинцIлъи жидеего бокьухъе бачине. Лъим...


Нужее баяналъе

«БисмиЛлагьалъул» чан хIарп бугеб? – 19. «ХIа» ва «Мим» - аздаса байбихьулел сураби чан ругел? – Анкьго. Щай гьезие ХIавамим абурал цIарал кьурал? – ХIа-мим абун Аллагьас ﷻ гьел сураби байбихьун рукIиналъ. Щал гьел...


Балагь-къварилъи

Бусурбанчиясе, тIаде рачIунел тIабигIиял балагьал, букIа гьеб ракь багъари, гьурал рахъин, гIаммал унтаби, лъим кIанцIи ва цогидалги, гьеб буго бечедав-мискинав абун течIого, щивав чи кумек, хвасарлъи тIалаб гьабун къватIиве вахъунеб заман. Гьеб хIалалъулъ чияда ракIалде щола дунял тIаса ине,...


Гъоркье валагье

ТӀадегӀанав Аллагьас дунял бижана къануназда ва къагӀидабазда рекъон. Нилъеда сверухъ бугебщинаб жо низамалда букӀуна: заманал хисула, планетаби хьвадула, гьел системабазул цонигиял жидецаго чӀезарурал гӀорхъабаздаса къватIиреги кколаро.   Амма тӀабигӀаталда къанунал рукӀунел гӀадин,...