Аслияб гьумералде

Балагьал тiаде цiалел пишаби

Балагьал тiаде цiалел пишаби
Аварагасдасан ибну ГIабасица бицана: «Нижедехунги вуссун аварагас абуна: «Ва гьал данделъарал мугьажирал! Щуго пиша, гIамал буго нуж, ай уммат жидедалъун балагьалде ккедал, дицаги БетIергьан Аллагьасде гьарулел, нуж гьезулъе ккогегиян. Гьелги ккола: тIоцебесеб – къавмалъулъ зина киданиги загьирлъичIо, тIибитIичIо, гьеб къавмалъулъ тIагIун ва цоги батIи-батIиял, цере аразулъ жал рукIинчIел унтаби раккун гурони».

Халкъалъулъ цере рукIинчIел, дару гьечIел унтаби раккиялъе гIилла сабаблъула халкъалда гьоркьоб зина тIибитIи, гьеб загьрилъи. Гьеб жакъа нилъеда бихьулебги буго. Къойидаса къойиде цIикIкIун гурони, тавбуялде руссине, кантIизе къасд бихьулеб гьечIо. Лъида щиб малъилеб? Лъица гIадлу гьабилеб?

Гьединго цониги къавмалъ даран-базаралда, бича-хисиялда аскIоб ками гьабичIо жидеде ракъдаллъи щун, бетIербахъи, магIишат гьаби захIмалъун, султIанас, ай ханас жидеда зулму гьабун гурони. Даран-базаралъулъ хиянат-рекIкI гьабулел! Нужер хиянат сабаблъун бихьулищ халкъалде тIаде бачIунеб бугеб къварилъи. Нуж гIодулеб къо бачIине буго, тавбу гьабун руссани – нужерго талихI.

Пуланаб къавмалъ боцIи-малалдаса закат нахъчIвачIо, БетIергьан Аллагьас жидее зодоса цIад къотIун гурони, ай цIад къотIиялъе сабаблъун ккола закат бахъунгутIи. БоцIи-панз букIун, ай гьезда гурхIун гуребани, цIад базеги букIинчIо.

Цониги къавмалъ БетIергьан Аллагьасе ва Аллагьасул Расуласе гьабураб къотIиги биххичIо, гьелдалъун БетIергьан Аллагьас жидеда тIаде жал гурездасан тушман тIамун ва гьезухъа цо къадар боцIи бахъун гурони. Гьединго аиматаз Къуръаналда рекъон хIукму гьаби течIо, жидеего бокьараб тIасаги бищичIо, гьелдалъун БетIергьан Аллагьас гьел цоцалъ рагъизе, цоцаца чIвазе тIамун гурони», - ян.

Хал гьабеха, бусурбаби Аварагас рицун тарал хIадисал лъугьун, беразда рихьулеб ругеб куцалъухъ! Абизе жо гьечIо, хIукму Аллагьасул буго. ГIаламалъул гIамалал рижаравги Живго БетIергьан Аллагь вуго. Амма нилъецаян абуни БетIергьан Аллагьас нилъеего кьураб ихтияралдаса пайда босулеб гьечIо. Лъицаха хIал гьабула бугеб гьаб ракьалда тIад пасатго хьвадеян? Умумул, нуж кантIе, мугIрузда барти-чуял гIадин нужецаго риччан тарал нужерго лъималаз, Къиямасеб къоялъ нужги жужахIалъуре ритIун, жалго хвасарлъи тIалаб гьабизе букIиналде!

КантIизе мех нилъее цебего щун буго, бицунеб хабаралъул щиб пайдаха бугеб? БетIергьан Аллагьасе щивав инсанасул балъгояб жо гьечIо. Нилъеца гьабулебги Досда бихьула, бицунебги рагIула, ракIалъул хивалалги лъала. Амма Дов гIедегIуларо, кида-къадги Жинде руссинчIого, Жинда цере чIечIого тIураларел рукIиналъ, нилъ риччан тун руго бокьухъе хьвадизе. Тавбу гьабурасул гьеб къабул гьабизеги БетIергьан хIадурав вуго. Нужецаго нужго цIадаре рачIого, русса, бусурбаби, тавбуялде!

ГIАБДУЛЛАГЬ МУХIАММАДОВ, «АС-САЛАМАЛЪУЛ» РЕДАКТОР

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.


Суал-жаваб

Щал аварагзабазухъе Аллагьас ﷻ тIахьал рещтIарал? Аллагьас ﷻ аварагзабазухъе рещтIарал тIахьазул къадар 104-ялде бахуна, гьезда гьоркьоса 100-яб буго гурараб кагътил мисалалда (свиток) рещтIараб. ХутIараб 4-яб ккола тIехь. Гьезул щибаб букIана цебе рещтIараб ритIухъ гьабулеб ва жидехъе рещтIунеб...


Аварагасул ﷺ гIамал-хасият

ТавазугI-хIели абураб сипат буго чиясулъ ругел тIабигIатазул хирияб ва тIадегIанаб. Гьеб тIабигIаталъе баян гьабулаго хIакъикъиял, Аллагь ﷻ лъаялде рахарал гIалимзабаз хъвалеб буго, гьеб бугин: «Лагъасда жиндирго напсалъе щибго къадру-къимат, тIадегIанлъи, гьабулеб ишалъулъ цебетIей, вугеб...


Аварагасул ﷺ мажгиталда моцIрол игIтикафалдасаги хирияб

ХIурматиял диналъул вацалгун яцал. Халкъалъул жамгIият гIуцIун буго БетIергьанас цоцазда бараблъун, ай цоцазе кумек гьабиялда хурхинабун.    Хирияб Къуръаналъул аяталда буго (магIна): «Муъминал бихьиналги руччабиги цоцазе кумекчагӀи ва гьудулзаби руго. Гьез битӀараб жоялдалъун...


Аллагьас ﷻ кьола ризкъи

Имам Загьидияс бицана: «Цо нухалда дун, дие бугеб ризкъи Аллагьас ﷻ азалалдаго хъвараб бугинги абун, гьелъул хIалбихьизелъун гIалахалде валагьун къватIиве вахъана.   Авлахъалде щведал кIудияб мегIер бихьун, гьелде аскIове индал, гьениб батана нохъо. Жаниве лъугьун, бищун чIегIераб...


Рогьалил суннат

Рогьалил как жамагIаталда бай ккола цIакъ хирияб гIибадат. Нилъеда лъала гьениб «Магьдина» цIалулеблъи. Гьелде кIвар кьечIогоги тола цо-цояз. КIиабилеб ракагIаталъул рукугIалдаса ворхидал, гьелъул тасбихI-дугIа цIалун хадуб «Магьдина»...