Аслияб гьумералде

Асхiабзабазул насихiат

Асхiабзабазул насихiат

Асхiабзабазул насихiат

Нилъер умматалъул церехъаби, хасс гьарун асхIабзабигун табигIиназ гIумру тIамуна Къуръаналда ва аварагасул суннаталда рекъон. Гьез нилъее нахъе тарал лъикIал гIамалаздасан ва магIна гъваридал насихIатаздасан бичIчIула Къуръан-хIадисазулъ ТIадегIанав Аллагьас гьезие кьун букIараб битIараб бичIчIи. Къуръан-хIадис битIун бичIчIизе бокьараз, тIоцебесеб иргаялда, асхIабзабигун табигIиназул гIумру лъазабизе ккола. Нилъее дарслъун ва насихIатлъун букIине ва гьезул баракатги нилъеде чваххизе гьоркьехун гьезул рехсей гьабизин.

1. Абубакар-асхIаб хвалил унтиялъ унтидал гьесухъе зияраталъе Салманул Фариси вачIана. Халифасул ахIвал-хIал бихьидал Салман гIодана ва абуна: «Я, муъминзабазул амир! Дие насихIат гьабе», - ян. Абубакарица абуна: «ТIадегIанав Аллагьас нужеда цебе дунялалъул каваби рагьила ва нигIматал чвахизарила. ВукIа-вахъине гIураб къадар гурони босуге дуего. Дуда лъай, рогьалил как барав чи Аллагьасул цIуниялда гъоркь вукIуна. ЦIуниялда гъоркьги вукIун мун Гьесда гIасилъуге. ГIасилъани, жужахIалъул цIадаве рехула!» - ян.

2. Цо къоялъ тушбабигун рагъизе бо битIулаго гьезул цевехъанасда АбубакарасхIабас абуна: «Дуего ва кьерилазе сапар захIмат гьабуге, гьезде ццинги дур бахъунге ва кидаго гьезда гурхIулевлъун вукIа. Аллагьас нужее бергьенлъи кьуни, чIахIиял чагIазда, руччабазда ва лъималазда квер хъваге. КъваригIел гьечIого исрап гьабун хIайваналги хъоге. КъотIиги киданиги хвезабуге ва дуцаго рагIи кьуралъе киданиги хилиплъуге. Нухда нужеда дандчIвала монахал чIараб бакI. Гьезиеги щибго зарал гьабуге ва гьезул чадралги риххизаруге», - ян.

3. ХIасанул Басрица абуна: «Унти – черхалъе закат буго. Унтуларел чурхдул боцIудаса закат кьоларел гIадамазда релълъарал руго», - ян.

4. ХIасанул Басрица абуна: «Мун лъабго жоялдаса цIуне: «ЧIужугIадангун аскIов чи гьечIого вукIунге, гьелда Къуръан малъиялъул ният дур батаниги; къваригIел гьечIого султIанасухъеги унге, гьесие насихIат гьабизе бокьун дуе батаниги; бидгIачигунги гIодов чIоге, гьевгун кIалъаялъ дур рекIелъе унти ккезабула», - ян.

5. Имам Абу ХIанифада фикъгьи гуреб каламалъул гIелму лъикI лъалаан. Кинниги цIалдохъабазе гьес гьукъун букIана каламгIелмуялда сверухъ бахIсал гьаризе. Цо къоялъ гьесда халлъана жиндирго кIудияв вас ХIаммад калам-гIелмуялда сверухъ бахIс гьабулев. Имамас гьесие гьукъидал, васас абуна: «Дуцаги гIемер гьеб гIелмуялда сверухъ къецал гьарунагури?» - ян. Абу ХIанифаца абуна: «Дир заманалда бахIсал гьарулаго ботIрода тIад хIанчIи чIун ругеб гIадин гIодоре риччан рукIунаан. Гьелъие гIиллаги, ниж хIинкъун рукIунаан данде дагIбадулев мекъи ккелин абун. Нужер бахIсазул мурадго букIуна нужер дандияв мекъи ккун, гьев къезави», - илан.

ЖАБИР МАЖИДОВ, «АС-САЛАМАЛЪУЛ» МУХБИР

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.


ХIалалаб гьанал нигIматал

ДРялъул муфтияталда тӀоби-тӀана Дагъистаналъул Росдал магӀишаталъул ва кванил нигӀматазул министерствоялъул вакилзабазулгун данделъи. Гьениб бицана гIи-боцӀул къадар гӀемер гьабизе ккеялъул ва гьеб гӀезабиялъул рахъалъ цадахъаб хӀалтӀи гьабиялъул хIакъалъулъ, гьединго, базаразда хӀалалаб гьан...


Аварагасул ﷺ мажгиталда моцIрол игIтикафалдасаги хирияб

ХIурматиял диналъул вацалгун яцал. Халкъалъул жамгIият гIуцIун буго БетIергьанас цоцазда бараблъун, ай цоцазе кумек гьабиялда хурхинабун.    Хирияб Къуръаналъул аяталда буго (магIна): «Муъминал бихьиналги руччабиги цоцазе кумекчагӀи ва гьудулзаби руго. Гьез битӀараб жоялдалъун...


Бакъ: гьудулищ, тушманищ?

Хъизамалъул, рукъалъул ургъалабазул цӀураб заманалда руччабазда кӀочон тола жидерго тIалаб-агъаз гьабизе. Нилъер берцинлъиги сахлъиги ккола ТӀадегӀанав Аллагьасул сайгъат ва гьел цӀунизеги ккола.   Нилъер гӀумруялда жаниб кӀудияб бакӀ ккола бакъул нуралъ. Гьелъ кумек гьабула черхалъе, лугбал...


Аллагьас ﷻ кьола ризкъи

Имам Загьидияс бицана: «Цо нухалда дун, дие бугеб ризкъи Аллагьас ﷻ азалалдаго хъвараб бугинги абун, гьелъул хIалбихьизелъун гIалахалде валагьун къватIиве вахъана.   Авлахъалде щведал кIудияб мегIер бихьун, гьелде аскIове индал, гьениб батана нохъо. Жаниве лъугьун, бищун чIегIераб...


Сундуего дару

Садакъа ккола бищун лъикIал гIамалазул цояб. Гьеб кьеялдалъун инсан ТIадегIанав Аллагьасде гIагарлъула ва дунялалдаги ахираталдаги кири щола. Аварагас ﷺ абуна: «Бащдаб чамасдакIалдалъунгIаги цIуне цIаялдаса», - ян. ЧамасдакIалъул гьитIинабго кесекалъ чи жужахIалъул цIаялдаса хвасар...