Аслияб гьумералде

Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Лъимер хьихьизе бачине бокьун буго

 

 

Дир йикIана яс. Гьей унтана ва къадаралда щвана. Гьеб ками цIакъго захIмалъана. Лъимер гьабулеб ригьалда гьанже дун гьечIо, амма лъимер хьихьизе бачине бокьун буго. Аллагьасда ﷻ цебе гьеб лъимер дирлъун лъугьунищ?

 

Ш., Гъизилюрт

 

ГIалимчиясул жаваб

ГIумруялда жаниб инсанасде тIаде рачIуна батIи-батIиял хIалал. Амма щиб хIалалде кканиги нилъ рукIине ккола Аллагьасул ﷻ къадаралда разияллъун.

Нилъер хирияв аварагасги ﷺ чанго нухалъ баччана лъимал хвеялъул захIмалъи. Анкьго лъимералда гьоркьоса, жинда Аллагь ﷻ разилъаяй ФатIимат хутIун, хутIарал лъимал хабалъ лъуна Хирияс ﷺ. Гьесул васал - Къасим, Ибрагьим, ГIабдуллагь (ТIагьир) кIиго сон балелдего хвана. Лъабайго яс, гIага-шагарго, къого сонил ригьалда хвана. ЦохIо ФатIимат хутIана 28 сон базегIан. Гьейги авараг ﷺ накълулъун хадуб, чанго соналдасан хвана.

Хирияв аварагас ﷺ жинцаго бана гьездасан жаназаялъул как ва рукъана жиндирго баракатал квераздалъун.

КIиго сон тIубачIев Ибрагьим аварагасул кодов хвана. МагIил бералги цIун, Аварагас ﷺ абулеб букIана: «Бадиса магIу чвахулеб буго ва керен къварилъиялъ ссудулеб буго. Амма ТIадегIанав Аллагьасе бокьичIеб нилъеца абуларо. Я, Ибрагьим, ниж къварилъуда руго дур ин сабаблъун», - илан.

Гьеб куцалда, гьитIинал лъимал хварал умумуз ракI чучизелъун аварагасдаги ﷺ бихьараб захIмалъи ракIалде щвезабизе бегьула. ТIадегIанав Аллагьасе ﷻ аварагасдаса ﷺ хирияв чи вукIинчIо ва амма гьесдагицин ﷺ Аллагьас рихьизаруна къварилъаби ва Аварагас ﷺ гьел ракI разиго раччана.

Цо бугеб лъимералдаса ратIалъи цIакъ захIматаб жо буго. Алагьасул ﷻ рахъалдасан бугеб гьеб хIалбихьиги дагьазда гурони кIоларо баччизе. Заман гьоркьоб ун цIидасан эбеллъун яхъине бугеб дур гIищкъуги тIабигIияб жо ккола.

Исламалда рекъон, шартIалги цIунун, лъимер хьихьизе бачине бегьула. Амма яслъун яги васлъун гьави абураб жо шаргIалда гьечIо. Хьихьизе бачараб лъимер, кигIан лъикI хьихьаниги, нилъер лъимерлъун лъугьунаро ва гьеб нилъедего гIунтIизабизе исламалда хIарамабги буго.

Чияр лъимер хьихьизе бачин, исламалда рекъон, кутакалда беццараб буго. Жиндирго лъимадуе гIадин кваназе квен, ретIине ретIел кьун хьихьула бусурбабаз, амма жиндир лъимер бугин абун чIезабуларо. Хирияв аварагас ﷺ абуна: «Дун ва бесдал лъимер хьихьарав чи Алжаналъур рукIине руго», - ян (Бухари).

Цогидаб хIадисалда буго: «Бусурбабазул рукъзабазул бищун лъикIаб буго жанив бесдалав вугев ва гьесдехун лъикIаб бербалагьи гьабулеб. Бусурбабазул бищун квешаб рукъ буго жинда жанив бесдалав вугев ва гьесдехун квешаб бербалагьи гьабулеб», - ян (ибну Мажагь).

 

Психологасул жаваб

ГIагарав чи ва хасго лъимер хвей буго кутакалда захIматаб иш. Амма гIорхъолъа ун гIоданиги, зигарданиги гьел нахъруссунаро. Гьединлъидал яхI бахъизе ккола сабруялда рукIине. РекIелъ бугеб унтуе буго цо дару. Гьебги ккола заман. ГIадада гурелъулха абулеб, заманалъ сах гьарулин абун. РекIелъ бугеб къварилъи аниги, гьел ракIалдещвей кибего унаро.

ХIакъикъаталдаги дур рекIелъ бугеб дуда гурони лъаларо ва ТIадегIанав Аллагьасда ﷻ гурони лъаларо дур нияталъул бацIцIалъиги. Хварай ясалъе кьун бажаричIеб эбелалъулаб рокьи ва хинлъи цогидаб, ай чияр лъимадуе кьезе мун хIадур йикIин буго лъикIаб тIабигIат. ЛъикIаб иш гьабулаго гIадамазда мекъаб жо ракIалде ккелин абун ургъелги гьабизе бегьуларо. БитIараб букIина, цIияв инсанасул гIумруялъул жавабчилъи тIаде босизе хIадуризе ва гьелде кIвар кьезе. БитIараб буго, рекIелъ хIинкъиги щакдариги букIине рес буго. Гьебги гIадатияб хIал буго. Бищун цебе росасда дандбазе ккела гьеб суал. Гьес изну кьуни, тIокIаб сундулниги ургъел гьабизеги ккеларо. Жиндирго лъимер букIинеги гьесие бокьизе рес буго. Гьебги жеги лъикI букIинарищха. Гьеб мехалъ дудаги бичIчIизе ккола цоги лъимер гьабидал гьелде юссиналъ рекIелъ бугеб чIобоголъиги тIаса хехго унеблъи, амма хварай ясалъ рекIелъ ккураб бакI лъицаго хисуларо. Заман арабгIан рекIел унти дагьлъила. ГьитIинго Аллагьас ﷻ гьей      ячун ин гьелъие кIудияб нигIмат буго ва хведал нужееги гьелъул шапагIат щвела.

 

ХIадур гьабуна Жабир Мажидовас

 

 

Цогидазда цIехезе санагIат гьечIел суалал нужер ратани, ритIизе бегьула редакциялъул гьаб +7 988 458 16 63 номералде. Гьезие гIалимасулгун психологасул жаваб кьела гьаб гьумералда. ЦIар ва адрес хисизабун кьезе буго бачIараб суалалъе жаваб!

 

2026-08-15 (РабигIул аввал 1448 с.) №16.


Мажгиталъул азбаралда – ярмарка

МахӀачхъалаялъул Централияб мажгиталъул майданалда тӀобитӀана риидалил лъай кьеялъул курсазул гӀахьалчагӀаз ва гьезул эбел-инсуца гӀуцӀараб лъималазул ярмарка. Ярмарка гӀуцӀаразул цоялъ бицана: «Лъималазе унго-унголъунги бокьула гьадинаб ахӀвал-хӀал. Нижер расги ракIги бухIичIо гьаниб...


Аллагьасул ﷻ баракатаб сайигъат

ТӀадегӀанав Аллагьас инсанияталъе гӀемерал пайдаял пихъал рижун руго, гьезда гьоркьоб хасаб бакӀ ккола цӀибилалъ. Гьеб пихъ некӀсияб заманалдаса нахъе гӀадамазда лъалеб букӀана ва чанго нухалъ рехсон букӀана Хирияб Къуръаналда Аллагьас жиндирго лагъзадерие кьурал кӀудиял нигӀматазул...


Ахирисеб сапар

Хвел ккола щивав чиясда цебе бугеб, тIаса унареб хIакъикъат. ТIадегIанав Аллагьас абуна (магIна): «Кинабго напсалъ хвел чIамизе буго», - ян. (Сура «Алу-ГIимран», аят 185)   Гьединлъидал исламалъ бусурбабазда малъула хвалде хIадурлъи гьабизе гуребги, дунял тун унев чиясда аскIоб кин рукIине...


ЧIаголъиялъе сабаб

Бищун лъикIаб цIоблъун букIиналдалъун Аллагьасги ﷻ нугIлъи гьабураб, инсанасе ва цоги ракьалда бугеб чIагояб жоялъе нигIматлъун кьураблъун ккола лъим. Къуръаналда буго (магIна): «Дица ﷻ лъимги гьабуна кинабго жо чIаголъизе сабаблъун», - абун, ай гьеб лъим гьечIого рухI бугебщинаб чIаго...


Аварагасухъ ﷺ гIашикъав

Увайсул Къарани ккола табигӀиназул цояв. Цо-цояз абула гьев гьезда гьоркьоса бищун тIадегIанав вукIаниланги. ГӀемерисел гӀалимзабаз гьев хириявлъун рикӀкӀуна ХӀасанул Басридасаги, ГӀумар бин ГӀабдулгӀазизидасаги, ГIа-тIаъ бин РабахӀидасаги, СагӀид бин Мусайибидасаги.   Увайсул Къарани...