Аслияб гьумералде

Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Тохтур вахъинаро...

 

 

 

Дир яцалъул васас школа лъугIидал, яцалъ дида гьарана цIализе лъугьине кумек гьабеян. Учитель хIисабалда дун вохарав вукIана гьеб иш гьабизе, амма васасулгун ккараб гара-чIвариялъул хIасилалда загьирлъана гьесул загIипаб хIадурлъи букIин. Гьесда кIвезе гьечIо медучилищеялде экзаменал кьезе. Гьесие гьенив цIализе бокьунги гьечIо, эбелалъул анищ букIин гурони гьев тохтурлъун вахъин. Васасул лъикIав токарь яги сварщик лъугьина, амма тохтур лъугьунаро. Гьеб кинабго яцалда квеш букIинаредухъ кин бичIчIизабилебали лъаларого вуго дун.

 

Хирасуло, Гъизляр

 

 

Психологасул жаваб

Лъазе ккола махщел тIаса бищиялъулъ гIицIго бажариялъул гуребги, жанисеб ахIвал-хIалалъул суал букIинги. Инсанас жиндиего бокьулареб жо гьабулеб мехалъ, гьелъ рачуна стрессалде, гIумруялдехун гъира лъугIиялде, хIатта сахлъи загIиплъиялде. Дур яцалъул васасда цебего бичIчIун батула медицина жиндир нух гуреблъи. Амма гьев ватизе бегьула эбелалъул ракI бакъвазабизе бокьуларого яги гьелда кин бичIчIизабилебали лъаларого. Гьениб дуца гьел кIиялго цоцада рагIизе кумек гьабизе ккола.

ХIаракат бахъе яцгун, «гьесда кIоларо» абурал рагIабаздалъун гуреб, «гьесул цогидал гьунарал руго» абурал рагIабаздалъун кIалъазе. Масала, «Дида бихьула гьав васасул кверзул махщел букIин. РачIа токарьлъун яги сварщиклъун хIалтIизе рес кьелин гьесие», - абун.

Цо-цо мехалда эбел-инсуца жидецаго тIадчIей гьабула, лъимер социалияб даражаялда «гIодобе ккеялдаса» хIинкъун. Амма талихI дипломалда гуреб, рохел ва пайда кьолеб иш гьабиялда бараб буго. Дур яцалъул вас лъикIав токарьлъун яги сварщиклъун вахъани, гьесда кIвезе буго бетIербахъи гьабун хъизамалъе кумек гьабизе ва жиндаго ракIчIей букIине.

Аслияб жо ккола, тIадецуй гьаби гуреб, яц хIеренго васас жиндирго къисматалъул жинцаго хIукму гьабизе кколин абураб пикруялде ячине. Гьеб къабул гьабизе гьелъие заман къваригIине бегьула. Амма гьесул ракIбацIцIадаб интересги дур квербакъиги бихьани, гьелъие бигьа букIина разилъизе.

 

ГIалимчиясул жаваб

ХIалтIи тIаса бищи ккола инсанасул гIумруялъул батIа гьабизе кIолареб бутIалъун. Щайгурелъул, муъминчияс махщелчилъиялъулаб хIаракатчилъи рикIкIуна, хIалтIи хIисабалда гуребги, ТIадегIанасе ﷻ гIибадат гьабиялъул къагIида хIисабалдаги.

Гьединлъидал, гьедигIанги кIвар бугеб жо ккола гIадамазе пайда бугеб хIалтIи тIаса бищи ва гьелъухъ хIалалаб хайир щвезе рес букIин. Щвараб хайир кин гьес хIалтIизабуниги - хъизан хьихьи букIа, садакъа кьей букIа, цогидал лъикIал жалазе букIа - гьесда гьеб киналдаго жаниб мунпагIат батила дунялалдаги ахираталдаги.

Аварагас ﷺ абуна: «ХIалалаб хIалтIудалъун гьабураб кванидаса лъикIаб квен жеги цонигияс кваначIо», - ян. (Бухари)

ХIалтIи тIаса бищулаго бусурбанчияс хIисабалде босизе ккола рухIиябги светиябги рахъ. Гьес тIаса бищизе ккола жиндирго иманалъе, как-кIалалъе зарал гьечIеб хIалтIи.

ГIадаталда инсанасда школалдасаго лъала хадубккун щиб гьабизе бокьун бугебали. Гьеб хIалалда гьитIинаб къоялдаса нахъе дагь-дагьккун жиндирго мурад тIубазабизе жигар бахъула. Гьединлъидал дуца битIун гьабуна дурго яцалъул васасул лъаялъул ва мурадазул цIех-рех гьаби. Дида ккола битIараб букIинин, ккараб хабарги хIисабалде босун, яцалда дандбани, гьелда щиб, кин ва щай гьедин бугебали бичIчIизабизе.

КIвар бугеб жо ккола хадубккун гьес гIумру гьабизе бугеб бакI, гьенир гIумру гьабулел гIадамазе хIажатаб махщел тIаса бищи хIисабалде боси. Хирияв Аварагасги ﷺ хIадисалда абун буго: «Бищунго лъикIал руго гIадамазе бищун пайда бугел», - ян (ТIабарани).

 

ХIадур гьабуна Жабир Мажидовас

2026-04-15 (Зул къагIида 1447 с.) №8.


БацIадаб ниятгун

Муса аварагасул заманалда гIумру гьабун вукIана цо динияв чи. Гьес Аллагьасе гIибадат гьабулаан, рукъалъул тIохда гIемерал какал ралаан. Цо къоялъ гьесухъеги рачIун цояз бицана гъотIое гIадамаз сужда гьабулеб ахил хIакъалъулъ. Гьебги рагIун, гIащтIиги босун, гъветI къотIизе къасдгун къватIиве...


Балагьаздалъун хIалбихьи

ХIурматиял бусурбаби, гьаб гIагараб заманалда нилъер Дагъистаналъул бакI-бакIазде бачIана ракIалдаго букIинчIеб къварилъи. Гьелъие сабабалъунги ккана бараб чваххунцIад. Гьелъул хIасилалда Дагъистаналъул тахшагьар МахIачхъалаялда, Хасавюрт районалъул росабалъ ва цогидал бакIазда лъим рукъзабахъе...


ХIикматал махлукъатал

Морж   ЧIахIиял рухIчIаголъабазул цоял ккола моржал. Гьел руго тIом биццатал ва гьелъ кумек гьабула гьезие квачалдаса цIунизе. Габуралъул тIасияб рахъалъул тIом  букIуна 10 сантиметралъ биццатаб.   Гьезда кIола рекIел кьабиялъул хехлъи-хIинцIлъи жидеего бокьухъе бачине. Лъим...


Аварагасул ﷺ асараздасан

Авараг ﷺ мисал босулев чи вукIиналъ, асхIабзабаз Аварагас ﷺ хIалтIизарулел рукIарал алаталцин рехсана. Ибну Асирица баян гьабуна стакан гьоркьохъеб кӀодолъиялъул букӀанин, я гьитӀинаб, я кӀудияб гуреб. Аварагасе ﷺ бокьулаан алатазда хасал цӀарал лъезе, стаканалда цӀарги лъуна «Раян» абун. Гьесул...


«Инсаналъ» кумек гьабулеб буго

Дагъистаналда ккараб тIабигIияб балагьалъул хIасилалда «Инсан» фондалъ гьабулеб кумек буго цIакъго кIвар бугеб. Гьанжеялдего гьез кумек хIажатазе бикьана 20 тонна къайи-цIаялъул ва кванил нигIматазул. Гьединаб кумекин абуни щвана 3000 хъизамалъе. Гьединго «Инсан» фондалъ, къварилъи ккаразе кумек...