Аслияб гьумералде

Лъие кьелеб сахI?

Лъие кьелеб сахI?

Цогидаб закагIатго гIадин, закатул фитIриги, Къуръаналда рехсараб микьго тайпаялъе кьезе тIалъула.

 

Гьелги ккола:

  1. Пакъирзаби. Пакъир ккола жиндир боцIиги, мухь щолеб хIалтIиги гьечIев, ялъуни жиндир хIалтIи бугони, амма гьеб хIалтIуца жиндиеги жиндир агьлу-хъизамалъеги кваниеги, ратIлиеги, рукъалъеги хIажалъулеб къадаралъул бащалъиялдасаги дагьаб жо гурони щоларев чи. Масала, анцIго гъурщиде хIажалъулеб бакIалда, лъабго-ункъо гурони гъурущ батизе кIоларев чиясда абула пакъирилан.
  2. Мискинзаби. Мискинчи ккола жиндир чара гьечIеб къадар боцIул ва харж щолеб хIалтIи бугев чи, амма гьелъ жиндиеги жиндир агьлу-хъизамалъеги хIажалъулелдаса бащалъиялдаса цIикIкIун гурони щоларев. Масала, анцIго гъурщиде хIажалъулев чиясе микьго-ичIго гурони щолеб гьечIони, гьев мискинчи ккола.
  3. ЗакагIаталда тIад хIалтIулел чагIи. Гьеб бакIаризе, хъвазе, бикьизе имамас тарал гIадамал. Гьел чагIазе, бечедал ругониги, хIалтIухъ балагьун, мухь хIисабалда, закагIат кьола.
  4. ЦIибусурбанлъарал чагIи. ЗакагIат кьеялдалъун жидер иман щулалъулел яги жидерго къавмалда жаниб къадру бугел бусурбаби, ай жидее закагIат кьеялдалъун цогидалги исламалде рачIиналде хьул бугел.
  5. Жидеда тIад боцIиги къотIун, тархъарал лагъзал. Гьезиеги, жидеда тIад бугеб хIакъ тIаса бихьизе, закагIат кьола.
  6. Налъулал. ХIалалаб ишалъе гIоло жидеца налъуда боцIи босарал ва гьеб бецIизе хIалкIоларел гIадамал. Гьезиеги, налъи тIубазе, квана-гьекъезе, ретIине гIураб жо кьезе. Гьезда гъорлъе уна бусурбабазда гьоркьоб ккараб дагIба-рагIи гIодобе буссинабизе хIажалъун, гьелъие гIарац къарзалъе босарав чиги. ХIарамаб ишалъе, масала, риба, гIаракъи, чи чIвай гIадал жалазе гIоло налъукье ккарав чиясе закагIат кьоларо.
  7. Гъазаваталъе гIоло рахъун чIарал. Жидее байтул малалдаса чIараб харж гьечIел гIадамал. Гьезиеги, бечедал ругонигицин, рокъоса рахъаралдаса тIадруссун рачIинегIан, гьез хьихьизе кколелщиназеги кваназе ва ретIине гIолеб къадар закагIаталъул кьола.
  8. ХIалалаб сапаралда ругел гIадамал. Гьезиеги, ине ва рачIине, рекIине, юк баччизе гIураб къадар закагIаталъул кьола. ХIарамаб сапар бухьаразе (чи чIвазе, гIаракъи босизе унезе, росасул изну гьечIого яги цадахъ махIрамияв гьечIого къватIие яхъарай чIужугIаданалъе ва гь.ц.) закагIат кьоларо.

Гьал микьалго тайпабазул росулъ кинал ругониги, цонигияб тайпа махIрум гьабизе бегьуларо, щибаб тайпаялъе кьолеб бутIа бащадаб букIине ккола, цого-цо закагIаталда тIад хIалтIулел гIадамазе хутIун. ЗакагIат щолел тайпабазул цонигиял камуни, камуразе кколеб бутIаги ругезе буссинабула. Цо тайпаялде гъорлъе унел гIадамазул щивасе кьолеб бащад букIине тIадаб гьечIо. Цоясе цIикIкIун, цоясе дагь кьуниги бегьула. Ругел тайпабазулги, имам ШафигIиясул мазгьабалда рекъон, закагIаталъе мустахIикъал гIадамал дагьал гIорхъичIварал ругони, киназего щвезабизе тIалъула. ГIорхъичIвачIел гIемерал ругони, щибаб тайпаялдаса лъаб-лъаб чиясениги щвечIого гIоларо. Ресги букIун, мустахIикъал чагIазул цониги чи гьоркьов виччани, гьесие боцIилъун рикIкIунеб жоялъул бищун дагьаб къадар бецIизеги тIалъула. Цогидал имамзабазул бихьизабиялда рекъонин абуни, жамагIаталъ данде гьарурал сахIал ругониги, цо чиясе кьуниги гIола.

 

 

МухIаммад ХIабибов

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.


РухӀияб рахъ цебетӀезабулеб заман

Нилъер лъимал риидалилал каникулазухъ урхъун рукIуна хӀухьбахъи гьабизе, гьудулзабигун заман тIамизе, расандизе. Амма нилъеда лъала гьаб ва хадусеб гӀумруялъулъ унго-унгояб талихӀ ва бергьенлъи Аллагьасул ва Гьесул Расуласул ﷺ нухдасан иналъулъ букӀин. Гьединлъидал, хириял яцал, рачӀа нилъеца гьаб...


Караматалъул мисал

Халкъалда гьоркьор цIакъго кIвар цIикIкIарал ишаздасан ккола карамат бихьи. ХIатта цо-цоял камуларо, хIакъикъияв устарасда цевеги чIун, мун устар ватани дида карамат бихьизабеян нагIадала ккун чIолел. Гьеб буго хIакъикъияб къагIидаялда караматалъул магIна бичIчIунгутIи.   РабигIадул...


Суал-жаваб

Щал аварагзабазухъе Аллагьас ﷻ тIахьал рещтIарал? Аллагьас ﷻ аварагзабазухъе рещтIарал тIахьазул къадар 104-ялде бахуна, гьезда гьоркьоса 100-яб буго гурараб кагътил мисалалда (свиток) рещтIараб. ХутIараб 4-яб ккола тIехь. Гьезул щибаб букIана цебе рещтIараб ритIухъ гьабулеб ва жидехъе рещтIунеб...


Авараг ﷺ кинав вукIарав…

Нилъеца гьаб дунялалда гьабуралъул ахираталде босулелдасан буго гьабураб гIамал. Гьелъ, МухIаммад аварагасул ﷺ умматалдаса нилъги гьарун ругелъул, щивас пикру гьабуни рекъараб буго Аварагасул ﷺ гIамалалда релълъараб чан гIамалдай дица гьабулебин абураб жо. ХIадисалда буго инсанасул жаназа нухда...


Аварагасул ﷺ мажгиталда моцIрол игIтикафалдасаги хирияб

ХIурматиял диналъул вацалгун яцал. Халкъалъул жамгIият гIуцIун буго БетIергьанас цоцазда бараблъун, ай цоцазе кумек гьабиялда хурхинабун.    Хирияб Къуръаналъул аяталда буго (магIна): «Муъминал бихьиналги руччабиги цоцазе кумекчагӀи ва гьудулзаби руго. Гьез битӀараб жоялдалъун...