Аслияб гьумералде

Дудасанги бала

Дудасанги бала

Дудасанги бала

Мажгиталда цо-цо халлъулеб жоялдасан букIуна жамагIат гьабун жаназалъул как балелъул гIезегIанго чагIаз гьелъул кIвар гьабунгутIи. АскIор ругел тIаде рахъаниги хабар-кIалалда ялъуни телефоназде къулун чIей. Жаназаялъул как буго цо чанго чияс баниги цогиязда тIаса кколеб парз. Амма гьедин тей рекъараблъун гьечIо.

 

Щайин абуни, жакъа дуе базе бокьичIониги цо къоялъ дудасан цогияз базе ккезе бугелъул гьеб. Жаназаялъул какил бугеб кириялъул бицунаго, гьеб Аварагас ﷺ релълъинабулеб букIана Мадинаялда бугеб УхIуд мегIералда.

Цоги хIадисалда буго: «Бусурбанчи хвараб мехалъ, Аллагьасде ﷻ ширк гьабуларев кIикъого чияс гьесие дугӀа гьабидал, Аллагьас ﷻ (гьезул) гьесие гьабураб шафагӀат (мунагьал чури тIалаб гьаби ва дугIа) къабул гьабула», - ян (Муслим).

Жаназадул как баялъе буго чанго рукну:

ТIоцебесеб ккола ният гьаби. Ният гьабизе ккола паризаяб жаназадул какиейин абун. ЖамагIаталда балаго, ният хварасул цIар абун мухIкан гьабизе кколаро, имамас ният гьабурасдасанин абуни гIола.

КIиабилеб буго ункъо нухалъ «Аллагьу акбар» аби.

Лъабабилеб буго цогиял каказулъго гIадин ахиралда салам кьей.

Ункъабилеб буго тIоцебесеб «Аллагьу акбаралда» хадуб алхIам цIали.

Щуабилеб буго кIиабилеб «Аллагьу акбаралда» хадуб Аварагасде ﷺ салават битIи, кьучIаб рагIиялда абулеб буго салават битIулелъул агьлуялде битIизе тIадаб гьечIинги. Гьеб салаватги лъикIаб буго Ат-ТахIиятуялда хадуб битIулеб «Кама ссалайта» абураб салават букIине, амма цогидаб кинаб бугониги бегьула.

Анлъабилеб буго лъабабилеб «Аллагьу акбаралда» хадуб хварасе дугIа гьаби. Гьелъулги бищун къокъаб къадар «Аллагьумма гъфир лагьу вархIамгьу», жаназа чIужугIаданалъул бугони - «Аллагьумма гъфир лагьа вархIамгьа» абила, чангоял ругони - «Аллагьумма гъфир лагьум вархIамгьум». (МагIна: «Я дир Аллагь ﷻ, Дуца ﷻ гьесул мунагьал чуре ва гьесда гурхIа», - ян).

Анкьабилеб ккола хIалкIолев чи вахъунчIей. ВахъунчIезе хIалкIоларес гIодовчIунгоги базе бегьула.

Жаназадул как балелъул кантIизе ккараб бакI буго, имамасда хадуб балев чи цо «Аллагьу акбаралдаса» цогидаб абизегIан заманалъ гIузру гьечIого нахъа ккезе чIезе бегьунгутIи. Гьедин нахъа ккеялъ как биххизабула. Щайин абуни, щибаб «Аллагьу акбар» аби жаназадул какилъ цо-цо ракагIатлъун рикIкIуна.

КватIун вачIарав жаназадул какда нахъвилъани, как бухьун хадув гьев лъугьина «АлхIам» цIализе, цогидаз щиб цIалулеб бугебали халгьабичIого, цинги имамас «Аллагьу акбар» абун цогидалде лъугьиндал цIалулеб «АлхIамги» лъугIизе тун, гьезда хадув ина. Гьединаб къагIидаялда гьев вукIина, гIадатияб какилъ цIалулеб «АлхIамги» тун имамасда хадув рукугIалде арав кинниги. Хадуб имамас салам кьедал, гьес жиндирго хутIарал такбирал тIуразарила.

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-08-15 (РабигIул аввал 1448 с.) №16.


Аварагасухъ ﷺ гIашикъав

Увайсул Къарани ккола табигӀиназул цояв. Цо-цояз абула гьев гьезда гьоркьоса бищун тIадегIанав вукIаниланги. ГӀемерисел гӀалимзабаз гьев хириявлъун рикӀкӀуна ХӀасанул Басридасаги, ГӀумар бин ГӀабдулгӀазизидасаги, ГIа-тIаъ бин РабахӀидасаги, СагӀид бин Мусайибидасаги.   Увайсул Къарани...


Мажгиталъул азбаралда – ярмарка

МахӀачхъалаялъул Централияб мажгиталъул майданалда тӀобитӀана риидалил лъай кьеялъул курсазул гӀахьалчагӀаз ва гьезул эбел-инсуца гӀуцӀараб лъималазул ярмарка. Ярмарка гӀуцӀаразул цоялъ бицана: «Лъималазе унго-унголъунги бокьула гьадинаб ахӀвал-хӀал. Нижер расги ракIги бухIичIо гьаниб...


Къурайшиязул кIалгIа

ХIурматиял бусурбаби, гьаб нухалда нижер редакциялъул сапар букIана Дагъистаналда ва гьеб бахун къватIибги машгьураб Къалакъурейш абураб бакIалде. ГьабсагIаталда гьеб ккола Дагъистаналде рачIунел туристазеги цIакъ бокьулеб бакI.    Нижее цебехъанлъи гьабуна гьеб росулъа умумузул вас...


МухIаммад ва АхIмад цIаразул магIна

Аварагасул ﷻ цIараздасан ккола: МухIаммад абураб цIар. БетIергьанас гьесда гьеб цIар лъуна вижилалдего 2000 соналъ цебе. Гьавун хадуса гьесда МухIаммадан цIар лъуна гьесул кIудияв эмен ГIабдулмутIалибица. МухIаммад абураб цIаралъул магIнаги ккола «жив веццарав» абураб.   Дуца щай гьесда дур...


РабигIул аввалалда дандчIвай

ХIурматиял бусурбаби, гьале исанаги тIаде щолеб буго жинда жанив хирияв авараг ﷺ гьавураб РабигIул аввал моцI. Гьеб моцIалъ нилъеца кIодо гьавула авараг ﷺ ва гьесул хьвада-чIвади, сират ракIалде щвезабула. Авалалдаса байбихьун гьанжелъизегIанги, бетIералда чIахIиял гIалимзабигун, гIадатиял...