Вягьша мусурман хьуб

Вягьша  мусурман хьуб

Вягьша  мусурман хьуб

 

Кьасумов Амир Мирзаевич,

Жулжагъ гъул.

 

Дагъустан Республикайин культурайин лайикьлу работник (2004 й).

РФ-йин журналистарин Союздин член (2005 й).

РФ-йин уьмуми образованияйин лайикьлу работник (2006 й).

РФ-йин президентин грантдин сагьиб (2009 й). РФ-йин мялимарин устадвалин бина конкурсдин дипломант (1 степен, 2017 йис.)

 

Вягьшайикан

Саб-швнуб жюре

Мялуматар

Гъузна ухьуз:

КIура, дугъу

Кьабул гъапlну

Ихь ислам дин,

Аьсгьяб гъахьну

Ихь Пайгъамбрин.

 

Ихь Пайгъамбри

Кагъаз хътапlну,

Теклиф диври

Кьабул апlуз

Ихь ислам дин.

Дурхну кагъаз,

Вягьшайира

Жаваб  хътапlу:

«Хъугърур дарди,

Хъапlза  уьмур,

Гъакlунза яв

Багъри халу.

Рягьим шулин,

Йип, дицириз?»

 

Жаваб вуди,

Ихь Пайгъамбри

Хъана кагъаз

Хътапlу мугъаз.

Аят вуйи

Дидик кайиб.

Гъурху дугъу

Кьюбпи кагъаз,

Рягьим шлуб зат

Дидик ктайи:

«Диван апlур

Сар Аллагьди,

Улубкьиган

Гъиямат йигъ».

 

Шубубпибра

Гъафи кагъаз,

Кайи дидик

Хъана аят:

«Эй, йиз лукlар!

Апlуручва

Учву къаршу,

Гъадагъа вуй

Ляхнар вари.

Умуд кивай

Сар Аллагьдик,

Думу гьарган

Ву  Рягьимлу».

Чара имдру

Вягьша гъафи

Пайгъамбрихьна.

 

Вафалу хьуз

Аьгьт гъапlнийи.

Ихь Пайгъамбри

Вягьшайиз кlур:

«Шулуш увхьан,

Ярхла йихь йиз

Улариккан».

 

Гъушган вахтар,

Гъафи хабар

Яхлаанси:

Чан ккуни лукl

Сар Аллагьди

Гъухну кlури

Завун аьршдиз.

 

Ва мусурмнар,

Гьялак духьну,

Удучlвнийи

Дерейизди,

Уч апlури

Душмнин яракь,

Девлет, мутму.

Бутпересар

Ккеъну айи,

Му арайиъ

Гъапlу гьюжум

Хабасузди.

 

Пайдагъ хьайир

Ву  кьурайшит

Алькамдин риш.

Кьюбиб тереф

Душмнин кьушми

Мюгькам гъапlу.

 

***

Ва мусурмнар

Чашмиш гъапlу

Хабарсузди

Гъабхьи гьюжми.

Хъа саспидар

Гьергуз хъюгъю,

Гизаф кьушмар

Рюгьламиш шул.

«Аллагьу акбар!

Аллагьу акбар!»

Сесер гъахьи,

Лап ягъалди

Табиаьтдиъ

Атlагнийи.

Мус`аб, ади

Саб хлиъ пайдагъ,

Тму хлиъ гъилинж,

Хъюгъю уршвуз

Хаин душмнар.

Хабарсузди

Кубкlну гъилинж,

Дахъу жил`ин,

Дазабгну хлиъ

Пайдагъ завуз.

 

Шагьидди гъуш

Му уьмриан.

Думу машнан

Кlалбариан

Ухшар вуйи

Ихь Пайгъамбриз.

Гьарай гъапlу

Кьурайшитди:

«Ичв Мугьаммад

Йивну гъакlир

Вуза узу!»

 

Гъеерхьиган

Думу гафар,

Буш хьуз хъюгъю

Мусурман чвйир.

Амма чашмиш

Гъахьундайи

Ансар Анас:

«Буш махьанай,

Гьаз вуйичвхъа

Яшамиш хьну,

Эгер гъакlнуш

Ихь Пайгъамбар!

Аллагьу акбар!

Аллагьу акбар!»

 

Хъана гъабхьи

Дяви гъизгъин,

Шагьидарди

Гизаф эскрар

Дахьу жил`ин.

 

Анасра  гъуш

Дурарихъди

Му уьмриан.

 

Игит Сабит

Саб  герендиъ

Дийигънийи

Чан гьяйвниин,

Магьа дугъу

Гъапlу гьарай:

«Эгер гъакlнуш

Ихь Пайгъамбар,

Ухьуз Аллагь

Гьаргандиз ву!

Аллагьу акбар!»

 

«Аллагьу акбар!

Аллагьу акбар!» -

Хъана текрар

Гъахьи гафар,

Кlуруганси

Лап аьршдиан.

 

Ва мусурмнар

Цlин кьялаъ а,

Удучlвузра

Шули адар.

Му арайиъ

Гъабхьнийи сес

Ихь Пайгъамбрин:

 

«Сар Аллагьдин

Вухьа лукlар,

Багахь йихьай,

Имбу кьушмар!»

 

Вари рази

Гъахьи хъана,

Мюгьтал гъахьи

Душмнин кьушмар.

Кьувват  саб дар,

Сарихъди сар

Алдакури

А мусурмнар,

Шагьидарди,

Дин бадали,

Гележегдин

Акв бадали…

Ва чlивиди

Гъуздар анжах

Ву кьюр асгьяб –

Тальгья ва Са`д.

Ва дурари

Уьрхюри а

Ихь Пайгъамбар.

Зийнар духьну

Айи Тальгья

Гъуш шагьидди.

Му дявдикан

Гьядисдик ка:

 

Кюмек вуди

Ихь Пайгъамбриз

Амриинди

Сар Аллагьдин

Гъафну дина

Малайикар.

 

Хъа Абу-Бакр

Ва асгьябар

Гъюр кюмекназ.

Гъван кубкlиган,

Ихь Пайгъамбрин

Кlвантl гьадабтlну,

Силиб имдар,

Кlул`ин али

Хукl пай гъабхьну.

 

Кубкlну гъилинж

Пис душмандин,

Зиян дубхьну

Айи унтlаз

Хукlнан тики

Абсна гварцlлиъ.

Асгьябари

Сппарихъди  чпин

Адабгънийи

Тики  думу.

 

Удубчlвурай 

Ифдин  цlадлар

Кидиржвнийи

Мелзниинди.

 

Ва гъапнийи

Ихь Пайгъамбри:

- Му  йиз ифи

Хъютlюбкъюриз

Жегьеннемдин

Цlа улупдар,

Гъиямат йигъ

Улубкьиган.

 

Дишагьлийир

Мусурмнарин

Айи дявдиъ

Жиларихъди

Барабарди.

Гъакlи хайлин

Шагьидарди.

Амур гъапlу

Ихь Пайгъамбри:

«Гъадабгъ пайдагъ,

Абутlалиб».

 

Гъюри айи

Кюмек апlуз

Мусурман чвйир.

Ухуд дагъдин

Гурихъинди

Жин гъахьнийи.

 

Вягьши душман

Вуйи яман –

Кьяляхъ гъафи,

Гъачlидарин

Ктатlу  ибар,

Алдатlнийи

Кlвантlар, тlубар,

Гъядатlнийи

Хъюхъяр, хъасин

Рудрар-фунар

Идирчнийи.

 

Абусуфьян

Кlурурин хпир

Вягьши вуйи

Лапра яман:

Алархьнайи

Дукlну айи

Гьямзайиин

Кlару ликlраз

Кьацlар йивуз.

Хинда сикин

Шули адар.

 

Ифи хъибту

Ихь Пайгъамбрин.

Фатlимайи

Рюкъ гъапlнийи

Ва зийниин

Алабхьнийи,

Дугъаз  цlибди

Рягьят гъабхьи.

 

2026-07-01 (Мугьяррам 1448 г.) №7.


Гирами Кьур’андиан вуйи насигьятар

Гирами Кьур’ан инсаниятдин аьхиризкьан варидариз насигьят вуди дебккнайиб ву. Аллагьу Тааьлайин душваъ дупнайи гафарихъди гъягъюри гъахьиш, инсандиз му жилиинра, аьхиратдиъра аьхю ужувлар шул. Магьа ичв фикриз гирами Кьур’андин «Гьюжурат» сурайиан вуйи насигьятар туврача....


Аьжузвалихьан уьрхюз себеб шлу гирами аятар

Инсанди апIру заан ужувлан ва савабнан ляхнарикан саб гирами Калам урхуб ву. Мусурман касдиз думу урхбан саваб шула, гьеле думу дидин мянайин гъаври шуладаршра.   Амма, эгер урхурайириз дидин мянара аьгъяди, убхурайибдикан фикирра апIури гъабхьиш, дицир касдиз хъанара гизаф саваб ва Аллагьу...


Ничlрас гъулаъ цlийи имам

Табасаран райондин варитlан ачухъди ккабалгнайи гъуларикан саб Ничlрас гъул ву. Му гъул жямяаьтдин арайиъ аьхюдарихьна гьюрмат ади, бицlидарихьна рягьимлувал ади янашмиш шулайиб ву.   Рягьматлу Хайирбег халу му гъулаъ имамди вуйи вахтна дарсариз гизаф бицlидар гъюри шуйи. Гъул-жямяаьтдин...


Бицlидарин шадвалин йигъар

Ассаламу алейкум, аьзиз ватанагьлийир! Аьхиримжи йисари бицlидарин тятlиларин вахтна Дагъустандин тамам вари шагьрар-гъулариъ бицlидар диндихъди таниш апlру дарсар гъягъюри шулу.   Гьар йисан бицlидарин натижйириз лигруган, юкlв шад шулу. Улихь вахтари мицдар мумкинвалар адайи, думуган,...


Иблис инсанарин варитIан аьхю душман ву

Ухьу гьякь рякълан алдаъбан бадали иблисди гизаф зегьмет зигуру. Гъийин заманайиъ саспи инсанари чиб-чпихъди аьлакьйир пуч апIуру, чиб-чпи душмнарси дисуру, амма дурариз гьякьикьатдиъ чпин душман фуж-вуш аьгъдар.   Аллагьу Тааьлайи Чан гирами Кьур’андиъ дупна (мяна): «Дугъриданна...