Мусурмнарин читин гьял

Мусурмнарин читин гьял

Мусурмнарин читин гьял

 

 

 

Кьасумов Амир Мирзаевич,

Жулжагъ гъул.

 

Дагъустан Республикайин культурайин лайикьлу работник (2004 й).

РФ-йин журналистарин Союздин член (2005 й).

РФ-йин уьмуми образованияйин лайикьлу работник (2006 й).

РФ-йин президентин грантдин сагьиб (2009 й). РФ-йин мялимарин устадвалин бина конкурсдин дипломант (1 степен, 2017 йис.)

 

Абусуфьян

Тепейиин

Дийигъну  а:

- Наши Мугьаммад,

Абу-Бакр ва

Кlубан Уьмар?

 

Уьмран сабур

Гьубкlундайи,

Кьатl гъапlнийи

Дугъан гафар:

-Я Аллагьдин

Пис  вуй душман,

Сар Аллагьди

Гъюрхну учу,

Учу яв рюгь

Чlабкlидича.

Ургур уву,

Увухъ хъайи

Яв курцlларра

Жегьеннемдин

Цlин ялавну.

 

Учу шулча

Женнет багъдиъ

Амриинди

Сар Аллагьдин.

 

Фурс гъахьнийи

Абусуфьян:

 

-Му учвуз ву

Бадрйиъ гъабхьи

Женгнахъанди.

Рякъидихьа

Гъюру  йисан.

 

Ихь Пайгъамбри

(Салават ва

Салам дугъаз)

Гьамци гъапи:

-Йикьрар хьувал

Гьисаб ибшри.

 

ﷺ*

Бутпересар,

Дипну дере,

Гьяркатнаъ а

Кьяляхъ гъягъюз

Меккайиз я

Мединайиз.

Ихь Пайгъамбри

(Салават ва

Салам дугъаз)

Аьлдиз туву

Табшуругъ му:

Душмнар гюзет

Апlин дикъат.

 

Ва мусурмнар

Хъюгъну айи

Фаркьат апlуз

Рягьматлудар.

 

Гъагъи гьялнаъ

Айи Кузман,

Хайлин душмнар

Вуйи гъуршвур.

Сабур гьубкlдар –

Чан табар чав

Хъадатlнийи.

 

Ва гъапнийи

Ихь Пайгъамбри

(Салават ва

Салам дугъаз):

Му женнетдин

Хьидар агьли.

 

Сабпи ражну

Фаркьат гъапlу

Кьур`ан аьгъю

Гьякь шагьидар.

 

Гьеле живан

Ву Ханзали,

Тазади швушв

Духну айи,

Гъусул илми,

Гъакlну дявдиъ,

Духьну  гьялак,

Архьу женгнаъ,

Душмнин гъилинж

Кубкlну, ахъу.

 

Му гъижикlу

Зав`ан гьау

Малайикди,

Фаркьат гъапlу

Марцци жилик.

 

ﷺ*

Ургурайи

Дердну юкlвар

Ачlни духьну

Айи хпарин.

Пайгъамбрихьан

(Салават ва

Салам дугъаз)

Гьерхри айи,

Фужар гъакlнуш,

Гъузнуш фужар,

Духьну зийнар.

 

Аьгь апlури,

Варди кlура:

«Гьаъну ухьуз

Сар Аллагьди,

Чахьна кьяляхъ

Гъахури а».

 

Шли-вуш жилир,

Аба, адаш,

Бай ва гъардаш,

Дада, я чи

Даркlир имдар

Му гьякь дявдиъ

Дин бадали.

 

Ччвур гъапlнийи

«Мус`аб» кlури,

Гьарай гъапlу

Дугъан хпири.

Ихь Пайгъамбри

(Салават ва

Салам дугъаз)

Гьамци гъапи:

«Жилири кlваъ

Лайикьлу йишв

Бисурайир

Вува уву».

 

Багахь духьну

Гьарсарихьна,

Теклиф капlу

Ихь Пайгъамбри

(Салават ва

Салам дугъаз).

Варди гъапи:

«Ву Аллагьди

Уьрхри учуз».

 

ﷺ*

Гьирин гъудган

Ккудубкlиган,

Гьяркатнаъ а

Мусурман чвйир

Рякъюъ айи

Бутпересар –

Кьурайшитар

Чархьуз бегьем.

 

Мугъаятди

Айи душмнар,

Урхури а

Къаршу шиърар

Дин-тlяаьтдиз.

Абуиз ву

Шиърар ктагърур,

Кьюб ражари

Йисир духьну,

Деетур ву.

 

Гаф тувнийи

Ихь Пайгъамбриз

(Салават ва

Салам дугъаз),

Инсаф хьибдар

Сарун  мугъаз.

 

Гьацдар хайлин

Айи кьушмиъ,

Йисир духьну,

Чпин вахтари

Гаф тувнайдар

Къаршу дархьуз

Ислам диндиз.

Сарун шулдар

Рягьим апlуз.

 

ﷺ*

Мугьяррамдин.

Ваз. Пайгъамбриз

(Салават ва

Салам дугъаз)

Дебкку хабар:

 

Кlакlнаъ ади

Гьямид, гьязур

Шула дявдиз

Хузайль тухум,

Хабарсузди

Гьюжум апlуз.

 

Аьбдуллагьдиз

Дих апlуру

Ва гъапнийи:

-Фаркьат апlуз

Гьаму шейтlнар

Йихьай гьязур.

 

Аьмал гъапlу

Мусурмнари

Пис душмандиз,

Бинайиз гъюр,

Хъади кьушум,

Кlур дурариз:

«Магьа  учвуз

Кюмек учу

Мугьяммаддиз

Къаршу дявдиз».

Ва лайикьлу

Жаза туву.

 

Ихь Пайгъамбри

(Салават ва

Салам дугъаз),

Аьбдуллагьдиз

Пешкеш дапlну

Чан  гьяса, кlур:

 

«Гьаму шулу

Ухьуз лишан,

Аьхиратдиъ

Гюрюш хьиган».

 

Аьбдуллагьди,

Кlур, васият

Гъапlну - думу

Гьяса чахъди

Фаркьат апlуб

Фила вушра

Учв гъакlиган.

 

ﷺ*

Улубкьу ваз

Мугьяррамдин.

Ва Медина

Шагьриина

Гьюжум апlуз

Уч шул тухум

Бану Асад.

Ихь Пайгъамбриз

(Салават ва

Салам дугъаз)

Хабар хуру 

Му ляхникан.

«Дармадагъин

Дапlну, гъачай»,-

Кlуру дугъу

Чан кьушмариз.

 

Ва кьушмари

Му табшуругъ

Тамам гъапlну.

Ва душмандин

Девлет хьади,

Чарвйир хъаъну

Гъюр мусурмнар.

 

ﷺ*

Сафарин ваз.

Ккун гъапlнийи

Пайгъамбрикан

(Салават ва

Салам дугъаз)

Чпихьна гьауб

Урхуз-бикlуз

Чпиз улупуз,

Кьур`ан –дафтар

Эзбер апlуз

Халис устад

Ва  мялимар.

Аьхю тухум

Ву Хузайма.

Аьсгьябарин 

Десте убчlву

Рякъюъ дишла.

 

Эргвал йивуз

Деу вахтна,

Алархьнийи

Бедуинар.

Ккун гъапlнийи

Йисирар хьуб.

 

Мялум дапlну,

Хъа деетуз

Гаф тувнийи.

 

Амма думу

Бедуинар

Гъахьундайи

Гафнан эйсйир –

Шагьидарди

Гъушу мурар.

 

2026-05-01 (Зуль Къаида 1447 г.) №5.


Сабур дапlну ккуни 4 дюшюш

Сабур апlуз аьгъювал инсандин хасиятнан лишнарикан варитlан уткан лишан ву. Читин гьялнаъ ахъу касдиз саб къайдайиз гъяйиз, юкlв гъюдли хьайиз саб кьадар вахт лазим ву. Му дюшюшдиъ сабур апlувал ихь имандихъди аьлакьалу ву.   Абу Гьурайрайихьан вуйи гьядисдиъ Пайгъамбари ﷺ, муъмин касдин...


Пайгъамбари ﷺ улупу рякъ

Бургьанкент гъулан имам Рамазан Шихбабаевдихъди вуйи интервью   Ихь жигьил имамарикан ва дурари гъабхурайи диндин ляхнарикан мялумат тувуб давам апlурахьа. Улихь нумрариъ ухьу гъапиганси, жигьилари чпин уьмрин рякъ диндихъди аьлакьалу апlувал заан ляхнарикан ву, ва гьарсар кас дурариз...


Гирами гъурбан машквар багахь шула

Мусурмнарин варитIан асас машквар улубкьура! Гьямд ибшри Аллагьу Тааьлайиз магьа аьгъзрариинди ихь гьюкуматдиан мусурмнари му гирами машквар Мекка ва Медина шагьрариъ адапIура.   Мусурман касдин кIваъ айи заан ниятарикан ва метлебарикан гьисаб шула. Улихь нумрайиъ гьяждихъди аьлакьалу...


Гъудган марцциди апIуз себеб шлу къайдйир

Мусурман касди апIру вари жюре ибадатариз чпин улупнайи къайдйир а, яни фарзар, суннатар ва жара дапIну ккуни ляхнар. Му ляхнар мусурман касди апIурайи ибадат заан дережайиинди кьабул апIбан бадали герек шлудар ву.   Хъа думу ибадат кьабул апIбан бадали, думу гьацира Аллагьу Тааьла бадали,...


Гьяждин вахт улубкьна

Гьяж апIувал ибадатарикан варитIан кьиматлуб ву, гьаз гъапиш думу жандкиинди ва дакьатариинди апIурайиб ву.   Пайгъамбари ﷺ дупна:   "مَنْ حَجَّ فَلَم يَرْفُثْ, وَلَمْ يَفْسُقْ رَجَعَ كَيَوْمِ وَلَدَتْهُ أُمُّهُ" Мяна: «Фуну касдира гьяж гъапIиш, эгер думу вахтна дишагьлийихъди сатIи...