Меккайиъ ва мединайиъ гъафи аята

Меккайиъ ва мединайиъ гъафи аята

Меккайиъ ва мединайиъ гъафи аята

Фуну аятар фу вахтна гьаъдар вуш, фици аьгъю апIуз шулу?

Гирами Кьур’андин вари 114 сура меккайиндариз ва мединайиндариз жара шула. Гьятта саспи сурйирин саб пай аятар Меккайиъ, хъа тмундарсана, кIуруш, Мединайиъ гьаъдарра кмиди а. Хъа гьаз дурар жара дапIна ва фици аьгъю апIуз шулу? Му суалназ гьаму макьалайиъ жаваб тувдихьа.

ВаритIан асас риваятдиинди, Пайгъамбар Мединайиз гъягъяйиз гьау аятар вари меккайиндар ву, хъа гьижра дапIну, Мединайиз гъушхъанмина гьау аятар, - мединайиндар. Му риваятдиинди, аятар ва сурйир гьау вахт гьисабназ гъадабгъура, хъа фуну йишваъ гьаънуш, дидиз лигурадар. Гьаци вуйиган, Мекка гъибису вахтна гьау аятарра мединайиндар шула.

Кьюбпи риваят.

Меккайиъ айи вахтна гьаъдар, гьадушвандар шула, хъа Мединайиъ айиган гьаъдар, думу йишвандар. Му риваятдиъ анжагъ, фуну йишв вуш, гьаддиз лигура, хъа вахтназ лигурадар. Гьаци вуйиган, сафариъ ади гьау аятар, сурйир я меккайиндар, ясана мединайиндар шуладар, дурариз «сафарий» кIуру, яни сафариъ айиган гьаъдар.

Шубубпи риваят.

Мекканлуйирихьна вуйи илтIикIувал ади гьау вагь’ю мекканлу аятар шула, хъа мединайин агьлуйирихьна илтIикIувал айидар - мединайиндар. Му риваятдиинди наан ва фу вахтна гьапIнуш лигурадар, фикир тувра анжагъ му илтIикIуб шлихьна вуш.

Сурйир ва аятар меккайиндар вуш, мединайиндар вуш, фицдар лишнариинди аьгъю апIуз шулу?

Меккайин сурйирин ва аятарин лишнар: думу аятариъ улихь аьсрарикан ктибтури шулу; - душваъ гьацира «альБакьарайиъ» ктарди имбу сурйириъ Адам пайгъамбаринна иблисдин тарих ктибтури шулу

Мединайиъ гьау сурйирна аятар аьгъю апIбан лишнар:

- дурариъ гьамциб илтIикIуб шулу;

- душваъ фарзарикан ктибтура ва гъапIу гунагьнан фициб аьзаб аш, гьаддикан кIури шулу.

- Гьацира Мединайин вари сурйириъ мунафикьарикан кIваин апIура, анжагъ «Аль-Аьнкабут» сурайиъ ктарди. Магьа гьаму саягъниинди инсандихьан, фундар Меккайиндар вуш, хъа фундарсана мединайиъ айиган гьаъдар вуш, аьгъю апIуз шулу. ДумутIанна гъайри, гьарсаб сурайин эввелиъ думу наан гьапIнайиб вуш, дибикIна. Хъа саспи китабариъ сурйириъ айи аятарин кьадарра дибикIнади шулу. Гъит Аллагьу Тааьлайи ухьуз чан Гирами Каламдикан шлубкьан гизаф аьгъю апIуз, мялуматвал гъадабгъуз кюмек туври

АЬГЬМАД МЯГЬЯМЕДОВ

2026-03-01 (Рамазан 1447 г.) №3.


Муфтийи тебрик апlура!

Ассаламу аьлайкум ва рагьматуллагьи ва баракатугьу! Гьюрматлу чвйир ва чйир! Учву вари кlваантlан улубкьурайи Ураза-байрам машкврахъди тебрик апlураза.   Думу гирами Рамазандин ваз ккудубкlру, ибадатдихъди, тавбуйихъди ва дюъйирихъди абцlнайи йигъ шулу. Му машквру ухьуз Ислам диндин лап...


Суал-жаваб

- Ич гъулан имамди улихь йисанра, гьаму йисанра Рамазандин ваз ккебгъруган ва ккудубкlруган, чаз ккуниси гьюкум адабгъура. Магьа гьаму йисанра ушвин ваз сад йигъ улихьна ккебгъну, ва гьаддиан ич жямяаьт гьамусяаьт кьюб тереф духьна. Гьаму дюшюшдиъ аьдати инсанари фу дапlну ккун? - Гьяйифки, саспи...


Ушв бисруган ният апIбан къайда

Ушв бисруган тамам ният апIуз ккуни касди гьамциб къайдайиинди апIуру: «Узу ният гъапIза закур гьаму йисандин Рамазандин вазлин фарз ушв бисуз, Аллагь бадали».   Ушв кьаза апIурайири гьамци ният апIиди: «Узу ният гъапIза закур Рамазандин вазлин кьаза вуйи фарз ушв бисуз, Аллагь...


Кьюб гъулан имам

Ахьитl ва Жвулли гъулан имамдихъди интервью   Ассаламу аьлайкум, аьзиз ватанагьлийир! Магьа нубатнаан ражари ихь имамарикан вуйи мялумат туврахьа. Гъийин ихь интервью туврайи имамдин чан хусусивалар а. Дурарикан саб - думу кьюб гъулан имам вуйивал.   Ав, му касди Аллагьу Тааьла бадали...


Закат уль-фитIр (ушварин сэъ)

Рамазандин вазли ушварин кьяляхъ тувру закат аьлимари инсандин жандилан вуйи закат ву, кIура. Ухьу зиихъ гъапиганси, «закат» кIуру гафнан мяна «марцц апIувал» ву.   Фици закатди ариш-веришдилан эйсийин даруб гъядябгъюри, думу марцц апIуруш, ари гьаци ушварин кьяляхъра закатди инсандин беден марцц...