Пайгъамбари ﷺ му гъудган зат ккадапIури гъахьундар

Пайгъамбари ﷺ му гъудган зат ккадапIури гъахьундар

Сунна вуйи ибадатнакан ухьуз Гъиямат йигъан аьхю мянфяаьт а: думу суннатар себеб вуди ухькан ктучIву жюрбежюр ляхнарин аьфв апIуру. Мидкан ухьухьна Пайгъамбарихьан ﷺ дуфна, Пайгъамбари ﷺ думу ибадат апIбан заанваликан дупна.

Гьядисдиъ дупна: «Дугъриданна, Гъиямат йигъан сабпиб вуди лукIрахьан гьерхрайиб дугъан гъудган ву. Эгер думу ляхин тамамди гъабхьиш, инсандин имбу ляхнарра тамамди хьиди ва думу кас чан мурад-метлебнахьна рукьур. Хъа эгер думу ляхин тамамди дарш, думуган дугъан имбу ляхнарра ужи дарди хьиди ва думу зарарнаъ ахъди. Эгер фарз гъудгнариъ нукьсанвалар гъахьнуш, Аллагьу Тааьлайи малаикариз пиди: «Йиз лукIран суннат ляхнарикан фукIа ади вуш лигай?» Ва гьадрар себеб вуди фарз гъудгнариъ ктучIву нукьсанар ккеркди. Гьамци хьибди имбу ляхнариъра» (ат-Тирмизи, Абу Давуд, Ибн Мажагь).

Вари юкьби мазгьабариъ гвачIиндин гъудгнин улихь вуйи кьюб ракааьтнан суннат гъудган, фарз гъудгнарилан алдабхъган, варитIан заанди дебккнайиб ву. Му гафариз далил вуди Пайгъамбарин ﷺ гьядис кIваин дапIна:

Аьйшайи Пайгъамбарин ﷺ гафар хура: «ГвачIниндин кьюб ракааь узуз гьаму дюн’ятIан ва душваъ айибтIан ккунди вузуз» (имам Муслим).

Пайгъамбари ﷺ, имбударизтIан, гьаму суннат-ратибат гъудгниз асас фикир туври гъахьну.

عن عائشةَ رضِي الله عنها، قالت: لم يكُنِ النبيُّ صلَّى اللهُ عليه وسلَّم على شيءٍ مِن النوافلِ أَشدَّ تعاهُدًا منْه على رَكعتَي الفجرِ

Аьйшайихьан гьацира дуфнаки: «Пайгъамбар ﷺ гвачIниндин гъудгнин улихь вуйи кьюб ракааьт гъудгниъси жара саб ляхниъра чалишмиш шули гъухьундар» (имам аль-Бухари ва Муслим).

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ : لَا تَدْعُوا رَكْعَتَيِ الْفَجْرَ وَ اِنْ طَرَدَتْكُمُ الْخَيْلُ. رواه أبي داود.

Абу Гьурайрайи Пайгъамбарин ﷺ гафар хура: «Гьятта учвухъ душмнар хъергнашра, гвачIниндин гъудгнин улихь вуйи кьюб ракааьт суннат гъудган дарапIди гьич мигъибтанай!» (Абу Давуд).

عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُصَلِّي وَ يَدَعُ وَ لَكِنِّي لَمْ اَرَهُ تَرَكَ رَكْعَتَيْنِ قَبْلَ صَلَاةِ الْفَجْرِ فِي سَفَرٍ وَ لَا فِي حَضَرٍ وَ لَا صِحَّةٍ وَلَا سَقَمٍ. رواه التبراني

Аьйшайи ктибтура: «Пайгъамбари ﷺ саспи вахтари апIуйи суннат гъудгнар, хъа саспи вахтари апIурдайи. Амма дугъу гвачIниндин гъудгнин улихь вуйи кьюб ракааьт суннат гъудган я сефериъ айиган, я хулаъ айиган, я иццруган, ясана сагъди вуйиган дарапIри гъибтну гъябкъюндарзуз» (имам ат-ТIабарани).

Пайгъамбари ﷺ думу кьюб ракааьтнаъ фицдар сурйир урхури гъахьнийкIан?

Гьядисариан мялум вуки, Пайгъамбари ﷺ му кьюбби ракааьтариъ «аль-Кафирун» ва «аль-Ихляс» сурйир урхури гъахьну. Гьацира жара риваятдиъ дупнаки, дугъу сабпи ракааьтнаъ «аль-Бакьара» сурайин 136-пи аят, хъа кьюбпи ракааьтнаъ «Алю-Имран» сурайин 64-пи аят урхури гъахьну».

Нурмугьяммад Изудинов

2026-07-01 (Мугьяррам 1448 г.) №7.


Аьжузвалихьан уьрхюз себеб шлу гирами аятар

Инсанди апIру заан ужувлан ва савабнан ляхнарикан саб гирами Калам урхуб ву. Мусурман касдиз думу урхбан саваб шула, гьеле думу дидин мянайин гъаври шуладаршра.   Амма, эгер урхурайириз дидин мянара аьгъяди, убхурайибдикан фикирра апIури гъабхьиш, дицир касдиз хъанара гизаф саваб ва Аллагьу...


Цlийи йисаъ учlвнахьа!

Ассаламу аьайкум, гьюрматлу ватанагьлийир! Магьа гьижрайиинди 1448-пи йис улубкьна. Мугьяррамдин ваз цlийи йисандин сабпи ваз ву. Му вазлин дахилнаъ гирами Аьшурайин йигъра а. Мусурман касдиз му ваз лап заануб ву.   Гьарсар касди чан ккудубшу йисандин натижйир адагъну ккунду, ва думу йисан...


Хизан, хизан…

Ихь аьхю абйириланмина ухьухьна хизан бадали дурубкьнайиб саб ву: эгер увуз хизан уьбхюз ккундуш, читинвалар алахьруган, ккюгъну ккунду ва дурар гьял апlуз чарйир агури ккунду. Гьяйифки, му гафарин вари гъаври адар. Жилири му гафар анжагъ хпиризтlан кайидар дар кlура, хъа хпирисана му гафар жилириз...


Чиб-чпихьна сабурлувалиинди янашмин йихьай

Адашиз сар хъпебехъру чIуру бай ади гъахьну. Дугъу кми-кмиди абйир-бабариз гиран ктапIуйи. Гьар ражари бали чаз гиран ктапIган, адаш жара хулазди учIвну, душван цIализ ккум йивури гъахьну, гьаци чав сабурнахъна гъюз кIури. СацIиб вахтналан думу цалик ккум йивуз йишв кимдайи.   Саб ражари бай...


Гирами Кьур’андиан вуйи насигьятар

Гирами Кьур’ан инсаниятдин аьхиризкьан варидариз насигьят вуди дебккнайиб ву. Аллагьу Тааьлайин душваъ дупнайи гафарихъди гъягъюри гъахьиш, инсандиз му жилиинра, аьхиратдиъра аьхю ужувлар шул. Магьа ичв фикриз гирами Кьур’андин «Гьюжурат» сурайиан вуйи насигьятар туврача....