Шябандин ваз улубкьна

Шябандин ваз улубкьна

Гьюрматлу ватанагьлийир, азиз гъардшар ва чйир! Ражаб ва Шябан ухьу Рамазандин вазлихьна гьязур апIурайи вазар ву. Ухьу вари думу вазлиз ккилигурахьа, жвувхьан шлуганси гьаму вазар ибадатнаъ адауз чалишмиш шулхьа.

Пайгъамбари ﷺ гъапну: «Жара вазарин улихь Шябан вазлин заанвал имбу пайгъамбрарин улихь йиз айи заанвалсиб ву. Хъа Рамазандин вазлин заанвал Чав яратмиш гъапIдарин улихь вуйи Аллагьдин ﷻ Чан заанвалсиб ву».

Шябандин вазлиъ апIру вари ужударстар ляхнар-гьяракатар завариина гьич саб жюрейин читинвал адарди удучIвуру ва дурарин хайирнан гъагъ 700 ражну артухъ шулу. Ари гьаддиз Шябандин вазлира ушвар дисуб ужу ву. Шилхьан вари вазли ушвар дисуз шулдарш, гъит гьадму вазлин эвелиъ шубуд йигъан, вазлин гьацIкьялаъ шубуд йигъан ва вазлин аьхириъ шубуд йигъан ушвар дисри. Иллагьки Шябандин вазлин 15-пи йигъан ушв бисбан дережа аьхюб ву. Пайгъамбари () гъапиганси, Шябандин вазлин ччвур «таша’аба» кIуру гафналан арайиз дуфнайиб ву. Дидин мяна «тарабгъувал» ву.

Му гьадму кIуру гаф вуки, му вазлиъ уж’вал тарабгъуру. Шябандин вазлиз варитIан аьхю гьюрмат айи йишварикан саб - Бараатдин йишв - дахил шула. Думу 15-дилан 16-диз вуйи йишваз тялукь шула. Аллагьдихьан (*) гучI’вал дапIну, лазим вуйиб кIулиз адабгъури ва гунгьарихьан ярхла шули, шли Шябандин ваз адлу гъапIиш, Аллагьу Тааьлайи дугъан гунгьарилан хил алдабгъур ва думу сад йисандин мудатнаъ бедбахтваларихьан ва уьзрарихьан уьрхюр.

Шябандин вазли шлукьан гизаф салаватар урхуру: «Аллагьумма салли аьла Мугьяммадин ва аьла али Мугьяммадин ва саллим».

Бараатдин йишв

Шябандин вазлин 15-дилан 16- диз, саспидарин фикриинди 14-дилан 15-диз, вуйи йишваз Бараатдин йишв кIуру. Бараат «аьлакьалу даруб», «бегьемди жара дубхьнайиб», кIуру мяна айи гаф ву. Гьадму йишван ужудар дару ляхнар-гьяракатар апIру инсанар Женнетдихьан ярхла апIуру, хъа ужудар ляхнар-гьяракатар гъахру ксар - Жегьеннемдихьан. Гьядисдиъ дупнайиганси, гьадму йишван, диндиз къаршуди вуйидарин, кьаст айидарин, арагъ-чяхир убхърударин, багахьлуйирихъди вуйи аьлакьйир дючIюргънайидарин, чпин абйирбабарихъ хъпебехърударин, кьяппавал апIрударин, такабур ксарин ва футнакрарин – гьамрарин ктарди, вари имбу инсанарин гунгьар аьфв апIуру.

Ари гьаддиз гьадму йишв Аллагьу Тааьла кIваин апIури, кьулгьйир-дюъйир урхури адапIуб ужу ву. Гьядисдиъ дупнайиганси, дюъйир кьабул апIру хьуб йишв а: Жвуми йишв, Мугьяррамдин 10-пи йишв, Шябандин 15-пи йишв, Ушварин машкквран ва Къурбан-машкквран улихьна вуйи йишвар. Бараатдин йишван шубуб ражну «Ясин» сура урхуру: сабпи ражну уьмур ярхи хьуб метлебнан ният ади, кьюбпи ражну - балйир-кьазйирихьан уьрхювал ккун апIури ва шубубпи ражну - ужувлар артухъ апIувал ккун апIури. Гьарсаб ражну, «Ясин» урхбалан кьяляхъ, исихъ улупнайи дюаьра урхуру:

Бараатдин йишван «Ясиндин» кьяляхъ урхру дюаь

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ. اَللَّهُمَّ يَا ذَا الْمَنِّ وَ لاَ يُمَنُّ عَلَيْهِ يَا ذَا الْجَلاَلِ وَ الإِكْرَامِ يَا ذَا الطَّوْلِ وَ الإِنْعَامِ لاَ إِلَهَ إِلاَّ أَنْتَ ظَهْرَ الاَّجِينَ وَ جَارَ الْمُسْتَجِرِينَ وَ أَمَانَ الْخَآئِفِينَ. اَللَّهُمَّ إِنْ كُنْتَ كَتَبْتَنِي (كَتَبْتَنَا) عِنْدَكَ فِي أُمِّ الْكِتَابِ شَقِيًّا (أَشْقِيَاءَ) أَوْ مَحْرُومًا (مَحْرُومِينَ) أَوْ مَطْرُودًا (مَطْرُودِينَ) أَوْ مُقْتَرًا عَلَيَّ (عَلَيْنَا) فِي الرِّزْقِ فَامْحُ. اَللَّهُمَّ بِفَضْلِكَ شَقَاوَتِي (شَقَاوَتَنَا) وَ حِرْمَانِي (حِرْمَانَنَا) وَ طَرْدِي (طَرْدَنَا) وَ اقْتَارَ رِزْقِي (رِزْقِنَا) وَ أَثْبِتْنِي (أَثْبِتْنَا) عِنْدَكَ فِي أُمِّ الْكِتَابِ سَعِيدًا (سُعَدَاءَ) مَرْزُوقًا (مَرْزُوقُيِنَ) مُوَفَّقًا (مُوَفَّقِينَ) ِللْخَيْرَاتِ فَإِنَّكَ قُلْتَ وَ قَوْلُكَ الْحَقُّ فِي كِتَابِكَ المُنَزَّلِ عَلَى لِسَانِ نَبِيِّكَ الْمُرْسَلِ يَمْحُو اللهُ مَا يَشَآءُ وَ يُثْبِتُ وَ عِنْدَهُ أُمُّ الْكِتَابِ. إِلَهِي (إِلَهَنَا) بِالتَّجَلِّي الأَعْظَمِ فِي لَيْلَةِ النِّصْفِ مِنْ شَعْبَانَ الْمُكَرَّمِ الَّتِي يُفْرَقُ فِيهَا كُلُّ أَمْرٍ حَكِيمٍ وَ يُبْرَمُ أَنْ تَكْشِفَ عَنِّي (عَنَّا) مِنَ الْبَلآءِ مَا أَعْلَمُ (نَعْلَمُ) وَ مَا لاَ أَعْلَمُ (نَعْلَمُ) وَ مَآ أنْتَ بِهِ أَعْلَمُ إِنَّكَ أَنْتَ الأَعَزُّ الأَكْرَمُ. وَ صَلَّى اللهُ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ وَ صَحْبِهِ وَ سَلَّمْ

Бисмиллагьи ррягьмани ррягьим. Аллагьумма, я залманни ва ла юмманну аьлайгьи, я заль жалали валь икрами, я затIтIавли валь инаьми, ла илагьа илла анта загьра ллажина ва жарал мустажирина ва аманал хаифина. Аллагьумма ин кунта катабтани (катабтана) индака фи уммил китаби шакьиййан (ашкьияа), ав магьруман (магьрумина), ав матIрудан (матIрудина), ав мукьтарран аьлаййа (аьлайна) фи рризкьи фамгьу Аллагьумма бифазлика шакьавати (шакъаватана) ва гьирмани (гьирманана), ва тIарди (тIардана), ва икьтара ризкьи (ризкьана), ваасбитни (ваасбитна) ындака фи уммил китаби саидан (суадаи) марзукьан (марзукьина) муваффакьан (муваффакьина) лилхайрати, фаиннака кьулта ва кьавлукал гьякъу фи китабикал мунзали аьла лисани набиййикал мурсали ямгьу ллагьу ма яшау, ва юсбиту, ва индагьу уммул китаби. Илагьи (илагьана) биттажаллиял аъзами фи лайлати ннисфи мин шаъбанал мукаррамиллати юфракьу фигьа куллу амрин гьяким, ва юбраму ан такшифа аьнни (аьнна) минал балаи ма аъламу (наъламу), ва ма ла аъламу (наъламу), ва ма анта бигьи аъламу, иннака антал ааьззул акрам. Ва салла ллагьу аьла саййиддина Мугьяммадин ва алигьи ва сагьбигьи ва саллам).

«МУСУРМНАРИН МАШККВРАР, ГИРАМИ ЙИГЪАР ВА ЙИШВАР» КIУРУ КИТАБДИАН

2026-07-01 (Мугьяррам 1448 г.) №7.


Аьжузвалихьан уьрхюз себеб шлу гирами аятар

Инсанди апIру заан ужувлан ва савабнан ляхнарикан саб гирами Калам урхуб ву. Мусурман касдиз думу урхбан саваб шула, гьеле думу дидин мянайин гъаври шуладаршра.   Амма, эгер урхурайириз дидин мянара аьгъяди, убхурайибдикан фикирра апIури гъабхьиш, дицир касдиз хъанара гизаф саваб ва Аллагьу...


Хизан, хизан…

Ихь аьхю абйириланмина ухьухьна хизан бадали дурубкьнайиб саб ву: эгер увуз хизан уьбхюз ккундуш, читинвалар алахьруган, ккюгъну ккунду ва дурар гьял апlуз чарйир агури ккунду. Гьяйифки, му гафарин вари гъаври адар. Жилири му гафар анжагъ хпиризтlан кайидар дар кlура, хъа хпирисана му гафар жилириз...


Чиб-чпихьна сабурлувалиинди янашмин йихьай

Адашиз сар хъпебехъру чIуру бай ади гъахьну. Дугъу кми-кмиди абйир-бабариз гиран ктапIуйи. Гьар ражари бали чаз гиран ктапIган, адаш жара хулазди учIвну, душван цIализ ккум йивури гъахьну, гьаци чав сабурнахъна гъюз кIури. СацIиб вахтналан думу цалик ккум йивуз йишв кимдайи.   Саб ражари бай...


Бицlидарин шадвалин йигъар

Ассаламу алейкум, аьзиз ватанагьлийир! Аьхиримжи йисари бицlидарин тятlиларин вахтна Дагъустандин тамам вари шагьрар-гъулариъ бицlидар диндихъди таниш апlру дарсар гъягъюри шулу.   Гьар йисан бицlидарин натижйириз лигруган, юкlв шад шулу. Улихь вахтари мицдар мумкинвалар адайи, думуган,...


Гьаму дюн’ятIан заан вуйи гъудган

Гьаму дюн’я ва вари му дюн’яйиъ айибтIан заанди ва багьалуди вуйи гъудган айин?   Имам Муслимдихьан вуйи Пайгъамбарин ﷺ гьядисдиъ гьамци дупна: ركعتا الفجر خير من الدنيا وما فيها   «ГвачIниндин гъудгнин улихь вуйи кьюб ракааьт суннат-гъудган заанди ву гьаму...