Суал-жаваб

Суал-жаваб

Ич гъулаъ сар кас гьаму йисан гьяждиз гъушну. Душваъ гизафдари папрус зигурайи кlури, учвра папрус зигуз хъюгъну, яни гьярам вуйиш, душваъ айидари зигурдайи, кlури. Гьамдин гьякьнаан фу пуз шулу?

Думу касдин фикир асиллагь дюзиб дар. Гьяждиъ айидар вари гунгьар ктрудар вуйинхъа?! Тмуну терефнаан, ухьуз гьяждиз гъушган рякъру гунгьар вари мушваъра дапlну ккундинхъа? Гьяждиз гъягъяйиз дициб гунагь апlури гъахьнушра, думу гирами жилариина гъушган, ухьу гунгьар дирчну ккунду. Ав, гьаму заманайиъ гьяждиз гъушган папрус зигрударра рякъюри шулу, хъа дурариз дилигну, жвуван гьюкум адабгъуз хай шулдар. Ухьуз гьяждиз гъушган рякъру папрус зигурайидар ухьуз нумуна дар, вари мусурмнариз ихь ккуни Пайгъамбар ﷺ нумуна духьну ккунду.

Гьаддиз ухьу, сабпи нубатнаан, фунуб вушра ляхин ихь шариаьтдин къанунарихъди дибккну ккун. Эгер къанундиз къаршуб вуш, думу шли апlури гъябкъишра, дидхьан ярхла духьну ккунду.

Гъит Аллагьу Тааьлайи ухьуз гьарсариз, иллагьки гьадму гирами жилариина гъушдариз, чlурубдихьан ярхла хьуз кюмек туври.

 

 

Гьаму йисан Уьмрайиз гъягъюз ният айиз. Хъа саспидари Уьмра гъапlиш, гьадму йисан дишлади гьяжра дапlну ккунду, кlури шулу. Гьаму гафарин мяна фициб ву?

Эгер инсандин Уьмрайиз дакьатар аш, дугъаз Уьмра фарз шула, ва думу тамам дапlну ккунду. Хъа Уьмра гъапlну кlури, гьадму йисан гьяжра дапlну ккунду кlуруб адар. Гьяж фарз шулу, эгер думу тамам апlуз мумкинвал аш.

Дици кIурайи инсанар гъалатl шула, думу фикир дюзиб дар, дици хай шулдар. Уьмрайиз дакьатар аш, Уьмра тамам апlуру, гьяждиз кьувват аш, гьяж тамам апlуру.

Гьаддиз, эгер гьаму йисан ичв Уьмра апlуз ният аш, думу ляхин тамам дапlну ккунду.

 

 

Инсанди чан уьмриъ муганаз гъудгнар апlури гъахьундар. Хъа гъудгнарихъ хъюгъну кьюб вазлилан думу кечмиш гъахьну. Гьамус саспидари, думу мусурман дар, кlура. Гьамдин ич жямяаьт гъаври адар. Эгер гъудгнар апlуз хъюгънуш, гьаз думу мусурман шуладар?

Гьяйифки, аьхиримжи вахтари бязидари мусурмнар садар тмундарихьан жара апlура. Уву кlурайи аьгьвалатнаъ дугъу чав йикIайиз гъудгнарра апlури гъахьнуш, мусурман дарди хьуз фици мумкин ву?! Дици кlуру ксар дюз дар. Думутlанна гъайри, эгер инсанди гъудгнар апlурдарш, амма думу гъудган фарз вуйивал тасдикь апlураш, дицир касдиз кяфир пуз шулдар. Думу аьхю гунагькар шула. Хъа гунагькар ву кlури дугъаз мусурман дар пуз шулдар. Эгер сар касди, гъудган фарз дар, кlури думу апlурадарш, думуган дугъан мусурманвалин лишнар гъузрадар. Гьаму месэлайин ухьу гъаври духьну ккунду. Хъа кьюб ваз улихьна думу касди, тавбу дапIну, гъудгнар апlуз хъюгънуш, думу чан гъахьи гунгьарихъан швумалвал зигури Аллагьу Тааьлайихьна илтlикlнайи кас шула, дугъаз гьичра мусурман дар пуз хай шулдар.

 

 

Вари шагьрар-гъулариъ айи мистариъ гьаму вахтна бицlидариз дарсар кивра. Йиз фикриан Дагъустандин Муфтиятдихъди гъярайи имамари му ляхин ужуб къайдайиинди гъабхура. Ич гъулан имамдиз улхьан йисанра ва гьаму йисанра бицlидариз дарсар тувуб тlалаб апlурача, амма фикир тутрувди гъибтра. Гьаму дюшюшдиъ фу дапlну ккунду?

Гьямд ибшри Аллагьу Тааьлайиз, магьа хьадан вахтна аьгъзрариинди бицlидари Ислам диндин мурхьларикан чпиз мялумат гъадабгъура. Думу ляхнин улихь гьучlвну кlулиз адабгъурайидариз аьхю чухсагъул дупну ккунду. Ав, вари йишвариъ думу дарсар гъягъюра. Эгер ичв гъулаъ дарсар туврадарш, гьаму газатдин почтайиз фунуб гъул вуш мялумат тувай, учу райондин имамарикан ккун дапlну, ичв гъулаъ дарсар шлуганси ккабалгуз гъитдихьа, ин ша Аллагь.

Гьамдихъди сабси абйир-бабарихьнара илтlикlну пуз ккундузузки, ичв веледар мистариз дарсариз гьауб герек ву, думу учвузра саваб шлу ляхин ву. Ичв веледари аьгъю гъапlу гьарсаб гьярфнахъ абйир-бабаризра саваб шулу. Гьаддиз гьамусдизкьан ичв веледар дарсариз гъягъюрадарш, гьаму имбу вахтнакьан дина гьауб лазим ву.

2026-03-01 (Рамазан 1447 г.) №3.


Суал-жаваб

- Ич гъулан имамди улихь йисанра, гьаму йисанра Рамазандин ваз ккебгъруган ва ккудубкlруган, чаз ккуниси гьюкум адабгъура. Магьа гьаму йисанра ушвин ваз сад йигъ улихьна ккебгъну, ва гьаддиан ич жямяаьт гьамусяаьт кьюб тереф духьна. Гьаму дюшюшдиъ аьдати инсанари фу дапlну ккун? - Гьяйифки, саспи...


Бисми дапIну, абин кIулихъ ясин урх

Гьюрматлу ватандашар, гьаму шиърар Табасаран райондин ТинитI гъулан вакил Зейнудин Фятягьовди гъидикIдар ву. Шиърарин цIарариъ улихьдин чIалнан девлет ва багьалувал, инсандин ислам диндихьна вуйи рафтар улупура.   Фятягьов Зейнудин Аьбдулфятягьович 1930-пи йисан 30-пи майди Табасаран...


Эй сабвал, сабвал! Набшдикlан уву?

Рамазандин ваз улубкьну! Гьар ражари Рамазандин ваз улубкьруган, арайиъ адру «аьлимарра» ачмиш шулу. Гьарсар блогериканра «аьлим» шула. Миди фу кIура?   Гьаму ляхни диндин аьгъювалар адрудариз чни заанди рякъюрайивал улупура. Рамазандин гирами ваз улубкьруган,...


Ушв бисруган ният апIбан къайда

Ушв бисруган тамам ният апIуз ккуни касди гьамциб къайдайиинди апIуру: «Узу ният гъапIза закур гьаму йисандин Рамазандин вазлин фарз ушв бисуз, Аллагь бадали».   Ушв кьаза апIурайири гьамци ният апIиди: «Узу ният гъапIза закур Рамазандин вазлин кьаза вуйи фарз ушв бисуз, Аллагь...


Иван Грозный ва гирами Кьур’ан

Иван Грозныйи гирами Кьур’андиинди ху апlуз гьаз гъитри гъахьну? Тарихчйирин Иван Грозныйдихьна (1530-1584) жюрбежюр аьлакьйир а. Саспидари дугъу чан бай гъакlну кlури, лап чlуру инсанарикан вуди гьисаб апlура, хъа тмундарисана думу гьюкумат яркьу ва гужал апlуз гъахьи лап заан инсанарикан...