СУАЛ-ЖАВАБ

СУАЛ-ЖАВАБ

СУАЛ-ЖАВАБ

Ригъ удубчIвайиз гвачIниндин гъудгникан саб ракааьт апIузтIан хъуркьрадарш, кьаза гъудган кIури ният дапIну ккундин?

Эгер инсанди гъудгнин фицибкIа пай чан гъудгнин вахтна апIуз хъуркьраш, думуган аьдати вуйиси ният апIуру.

Гьаддиз, эгер инсанди тамамди саб ракааьт ригъ удубчIвайиз гъапIнуш, вари гъудган чан вахтнаъ гъапIубси гьисаб шула ва дугъу кьазайиз кIури ният дапIну ккундар. («Тугьфат аль-Мугьтаж»)

Йисар тамам гъахьихъанмина швнуб гъудган кьаза каш аьгъдруган, фукьан гъудгнар кьаза дапIну ккунду?

Эгер йисар тамам гъахьихъанмина швнуб гъудган кьаза каш аьгъдарш, думуган уву, вари кьаза гъапIунза кIури, шак`вал адарди хьайизкьан, кьаза дапIну ккун.

Яни, чаз якьинди аьгъдарш, гьадмукьан кьаза дапIну ккундуки, гьеле чав сарун мурартIан артухъ шулдариз кIури якьинди аьгъю хьайизкьан.

Къайд:

Гьамциб гьюкум ву ккудучIву ушваринра. («Бугъ’ят аль-Мустаршидин»)

Хулаъ гъюрар (кроликар) уьрхюз ва дурарин йикк ипIуз хай шулин?

Гъюран йикк ипIбаз, я гьярам ву, ясана карагьат ву кIури, юкьби мазгьабарикан сабнубдиъкьан дупнадар. Гьядисдиъ дупнайиганси, саб ражари Пайгъамбариз пешкеш вуди гъюран жвукь ва лик хьади гъафну, ва дугъу, пешкеш кьабул дапIну, дидкан гьацI гъипIну.

Гьацира дурар уьрхбаъ хай даршлуб фукIара адар, гьаз гъапиш гъюрар (кроликар) хулан гьяйванатарикан гьисаб шула. «Аль-Мингьаж», шаргь Сагьигьу Муслим, «Мугъни аль-Мугьтаж», «Аль-мугьаззаб фи фикьгь аль-Имам аш-Шафии»)

Силбарин щетка ишлетмиш апIувал сивак ишлетмиш апIувалик мисал вуйин?

Сивак ишлетмиш апIувал лап ижми суннатарикан ву. Пайгъамбари ﷺ кми-кмиди сивак ишлетмиш апIури гъахьну, иллагьки гъудгнин жикIуз хъюгъруган ва гъудган апIуз хъюгъруган.

Фунуб вушра силбарин гъатхушин марцц апIру ижми материал ишлетмиш апIувал сивакдик ишлетмиш апIбак мисал ву. Гьацира сивакдин ерина жюрбежюр порошкйир ва пастйир ишлетмиш апIуру, мисалназ, ушвнин поташ, карбонат калия ваг ь.ж..

Гьаддиз, щеткайихъди силбар марцц апIувалра сивак ишлетмиш апIувалик мисал ву, амма дици хьпан бадали, ният герек ву, яни силбарин щетка сивакси ишлетмиш апIураза, кIури. Пайгъамбари ﷺ гъапну: «Гьарсаб ляхин ниятналан асиллу ву…».

Къайд:

Абу Гьурайрайи Пайгъамбарин ﷺ гафар хура: «Эгер сивак ишлетмиш апIуб йиз уммайиз читинди шулдайиш, гьарсаб гъудгнин улихь ишлетмиш апIинай, кIуйза» (аль-Бухари, Муслим).

Гирами Калам урхруган, гьядисар урхруган, Аллагь зикир апIруган, мистаз учIвруган сивак ишлетмиш апIуб ужу ву. («Мугъни аль-Мугьтаж», «Бушра аль-Карим»)

Садакьа, ясана закат кяфирариз тувуз хай шулин?

Мусурман дарудариз садакьа тувуз шулу. Хъа закатдин гьякьнаан улхуруш, думу анжагъ мусурман ксариз тувру, гьаз гъапиш мусурмнарихьан гъадабгъуб гьаддиъ игьтияж айи мусурмнарихьна кьяляхъ апIуз шулу. («Тугьфат уль-мюгьтаж»)

2026-05-01 (Зуль Къаида 1447 г.) №5.


Аьхиримжи нефес

Ихь Пайгъамбар (Салават ва Салам дугъаз) Йик1ру гьялнаъ Айи вахтна Гъюр Жабраил Малайик, к1ур: «Я, Мугьяммад, Сар Аллагьди Хъадап1унвуз Салам, гъапну: «Гьяфта миди Учв йик1айиз Шли аьф ап1уб Чан ккун гъап1иш, Ап1уруза Думу кьабул». Ихь Пайгъамбри (Салават...


Кечмиш шлуган, имандихъ мягьрум апIру ляхнар

Инсан гьаму дюн’яйиллан гъягъювал лап читин ляхнарикан ву. Хъа варитIанна читин ляхин вуйиб, эгер инсан ислам диндиъ адарди кечмиш гъахьиш, гьадму ву.   Хъа фу себеб дубхьну инсан му жилилан мусурман дарди гъягъюз мумкин вуш, магьа исихъ улупурухьа: 1) гьярам вуйи бид`аь ляхнарихъди...


Дишагьлийи шалвар алабхьбакан

Суал: Дишагьлийириз хулаъ айи вахтна жилиринубсиб шалвар алабхьуз ихтияр айин?   Жаваб: Дишагьлийи Шариаьтдиинди жара чаз мягьрам дару жилар хьайи йишвахь чан жандак ккебкну ккунду. Эгер ухьу дишагьлийири, шубари гьяятдиъ заълан туника, юбка алдарди шалвар алабхьбакан кIури гъахьиш, дици хай...


Гьяждин вахт улубкьна

Гьяж апIувал ибадатарикан варитIан кьиматлуб ву, гьаз гъапиш думу жандкиинди ва дакьатариинди апIурайиб ву.   Пайгъамбари ﷺ дупна:   "مَنْ حَجَّ فَلَم يَرْفُثْ, وَلَمْ يَفْسُقْ رَجَعَ كَيَوْمِ وَلَدَتْهُ أُمُّهُ" Мяна: «Фуну касдира гьяж гъапIиш, эгер думу вахтна дишагьлийихъди сатIи...


Дагъустанлуйирин сабвал

Ассаламу аьлейкум, йиз бицlи, амма аьхю рягьимлувал кlваъ айи халкь! Аьхиримжи гьяфтйириъ Дагъустандин жюрбежюр районариъ шту ккау гизаф йишвар гъахьну, гизаф кьадар зарар гъабхьну. Дурарикан лап аьхю зарар Хасавюртовский, Дахадаевский ва Дербентский районариз гъабхьну.   Табасаран...