Диндин тарихдиан

Диндин тарихдиан

Кьасумов Амир Мирзаевич,
Жулжагъ гъул.
Дагъустан Республикайин
культурайин лайикьлу
работник (2004 й).
РФ-йин журналистарин
Союздин член (2005 й).
РФ-йин уьмуми
образованияйин лайикьлу
работник (2006 й).
РФ-йин президентин
грантдин сагьиб (2009
й). РФ-йин мялимарин
устадвалин бина
конкурсдин дипломант (1
степен, 2017 йис.)

Бахира монахдихъди гюрюш

Алверчйирин
Караванар,
Кьурайшитар
Шагьриз гъяра.
Гъап1у йикьрар
Эргвал йивуз,
Йишв адап1уз.
Ярхла дарди
Рябкъюри а
Килисара.

Гюзчивалиъ
Айи монах,
Вари дугъаз
Рябкъюри а.
Лигбу аьршдиз
Духьна мюгьтал:
Мициб затра
Гъябкъюндайи –
Завук кайи
Шикил уткан:

Аьламатнан
Саб биц1и амс
Каравандихъ
Хъайи гьарган.

Бахирайи
Чахьна теклиф
Гъап1у вардиз.
Му ву аьгъюр
Диндин дик1бар:
«Улубкьна вахт
Балгуз ихь тахт
Гьаъра ухьуз
Аьхиримжи
Пайгъамбарра».

Хъасин гьерху:
-Фуж гъитунчва
Каравандихь?
-Сар жигьил бай,-
Жаваб туву
Варди сабси.
-Ккун ап1урза
Гъач пуб дугъаз.

Бай гъяркъиган,
Хъана суал:
-Бут бадали
Жаваб ап1ин
Саб суалназ.

-Жил`ин алдар
Хъял кап1райиб
Артухъ узук.
-Йипа, Аллагь
Бадали вуш…

Хайлин вахтна
Гъабхьи сюгьбат,
Хъасин гьерху:
-Фуж ву му яв,
Абут1алиб?
- Му ву йиз бай.
-Мугъахъ гага
Хъмиди ккундар,-
Гъапи хъана
Бахирайи,
Духьну мюгьтал.
-Дюз к1урава,
Бай ву чвуччвун.

Гъудужву му
Балихьна гъюз,
Хъана гъапи:
-Гьаму бай ву
Гьаъну айир
Пайгъамбарди.
Дибик1ну а
Диндин аьршдин
Китабарик.

Фици увуз
Мялум гъабхьну?
-Фикир тувза
Табиаьтдиз.
Учву гъиган,
Ук1ар-к1ажар,
Гьарар-кюлер,
Гьятта гъванар
Ис гъахьнийи,
Шидра гъабхьи
Имшагь, яваш –
Му Пайгъамбриз
Ву гьа икрам.
Улупнийи
Завук шикил
Балин к1ул`ин
Али амслин.
Уьрхюра му

Сар Аллагьди.
Лигай хъана
Балихьинди.
Улуп яв кьял,
Рябкъюр мугьур,
Пайгъамбарди
Тасдикь ап1бан
Лишан ву му».

Гъап1нийи мак,
Хъана гъапи:
-Абут1алиб,
Хаиш вуйиз
Увкан сабсан:
Гъит Мугьяммад
Сабан мушваъ,
Хат1а-бала
Дархьуз дугъаз.

Кьурайшитар,
Севдйир ап1уз
Душну, гъафи,
Мугьяммадра
Хъади гъушу
Мекка шагьриз.

Жигьил вахт

Чан таярси
Дар Мугьяммад:
Ужуб фикир,
Фагьум хъайир,
Дюз-дугъривал
Чаз хас вуйир.
Гьякьлу гафар,
Дикъат ляхнар
Тасдикь ап1уз
Аьгъя дугъаз.
Кюмек ап1уз
Ккунду вардиз.
Затра чяхир
Гъубхъур дайи.
Хюрч`ан гъабхи
Гьяйванатдин
Йикк гъип1ур дар.

Мугьяммадди
Мекка шагьрин
Кевшанар`ин
Марччарин лиж
Уьбхюрайи.
Аьрабари
К1уйи дугъаз
«Аль-Амином –
Ихтибарвал
Гьарган алир,
Вакилвализ
Лайикь вуйир.

Аьрабарин
Кевшанар`ин
Къанунсузвал
Дубхьна фукьан?
Жюрбежюр ву
Тухум-тереф.
Т1арашнаъ а
Караванар,
Аьрсузвалин
Кьадар адар,
Т1афларинра
Дубхьна девран.

Кьурайшитар
Духьнайи уч,
Ап1уз ляхнар
Дурарин пуч,
Ц1ибди вушра
Дап1ну дяви.
Адабгънийи
Къарар гьамциб:
«Фуж гъафишра
Мекка шагьриз
Саламатвал
Дугъан уьбхюз».
Айи мушваъ
Мугьяммадра –
Жигьил живан,
Къад йис ву яш.

Хизан ккебгъуб

Хувайлиддин
Риш Хадиджа
Вуйи ач1нир,
Адрур мажал.
Мугъаз варди
Ап1уй гьюрмат,
Хъа хасият
Вуйи рягьят,
Хъайир вуйи
Намус, гъир`ят.

Имшагь вуйи
Думу, гьелбет,
Хъашра гизаф
Мална девлет.
Хизан ккебгъуз
Чпиз хпирди хуз
Хайлиндариз
Ккун гъахьнийи,
Вардиз дугъу
«Ваъ» гъапнийи

Саб ражари
Нивк1 гъябкънийи:
Чан мухриин
Дюнья вари
Аку ап1ру
Ялав алди.

Хадиджайи
Теклиф дап1ну,
Каравандихъ
Хъа Мугьяммад,
Шама шагьриз
Гъягъюрайган,
Алий зав`ин
Саб биц1и амс
Уьрхюрайиб
Манишнахьан…

Ягъур дубхьну,
Кьяляхъ хтаркган,
Ккебгъну хизан
Мугьямадна
Хадиджайи.
Жилирин яш –
Къанна хьуд йис,
Хпирин- ягъч1вур.
Биц1идарра
Гъахьну йирхьур:
Кьасум, Зайнаб,
Рукьият ва
Уммукумсум,
Фат1имат ва
Бай Аьбдуллагь.

Кяаьба ц1ийи алап1уб

Кяаьбайин
Цалар дурхну,
Парс алдиси
Рякъюрайган,
Кьурайшитар,
Жара тухмар,
Дап1ну йикьрар,
Хъюгъю ляхнихъ.
Курк1ган гъандк1ик
Гук1ни гъабхьи
Вари Мекка –
Гъван дивнийи
Ибрагьимди,
Хъайи мугъахъ
Бай Исмяил.

Ляхнар жара
Гъап1ну мушвахь:
Жилари хур
Гъванар цализ,
Дишагьлийир
Гьяк хпахъ вуйи.

Ва К1ару гъван
Дивуз йишвахь
Вахт гъабхьиган,
Абхъу гьюжат,
Шли дивруш му.
Мугьяммаддиз
Гъап1у теклиф,
Дугъу гъапи:
-Дубхну парча,
Гъван гъивурхьа,
Варидари
За ап1урхьа.

Зайд ибн Мугьяммад?

Шама шагьриз
Гъягъюрайи
Зайд ибн Харис
Гъачагъари
Жин гъап1нийи
Ва лук1 вуди
Базариин
Масу туву.
Мугьяммадди
Азад гъап1у.
Хабар гъабхьи
Аба-бабаз,
Хулаз гъафи
Мугьяммаддин.
-Яв кьимат йип,
Бай ча кьяляхъ.
-Гьап1ру кьимат?
Адарзаки
Дисну думу.
Зайдди гъапи:
-Узу гьамшваъ
Гъузуз кказа.
Гага, халу
Вузуз думу.
Варди мугъаз
К1уйи ччвур «Зайд
Ибн Мугьяммад».
Сар Аллагьди
Гьап1у аят:
Гьар биц1ириз
Тувнай ччвурнахъ
Чан гагайин
Хъап1ну ккун ччвур.
Гъахьи хъана
Зайд ибн Харис.