Ассаламу аьлейкум, газат урхурайи бицIи юлдшар!

Ассаламу аьлейкум, газат урхурайи бицIи юлдшар!

БицIидариз килбтин кIулар игрушка дар

Учвуз, гьюрматлу бицIи дустар, варидариз аьгъячвузки, килбтихъди тамашйир апIуз хай шулдар. Дидкан аьхю зарар хьуз мумкин ву. Амма саспи бицIидари, гьяйифки, мидкан фикир апIурадар. Гъийин ихь сабпи ихтилат гьаддикан ктибтидихьа.

Мусайин 6 йис ву. Думу, чан хиларикк фу ккабхъиш, гьаддиин аьшкьламиш шлур вуйи. Саб ражари адашиз Мусайин хиларихъ килбит гъяди рябкъюру. Дугъхьан килбит гъадабгъну, адаши чан бализ дидихъди тамшйир апIуз хай даршлуваликан гъапну. «Дидкан аьхю зарар а, ухьу хал адарди гъузуз мумкин ву», - гъапну адаши. Ав, Мусайиз, чахьан чан тамшйир апIурайиб гъадабгъган, гиран гъабхьну. Гьаз адашиз думукьан гучIураш, думу гъаври адайи. Дугъу фикир апIураки, магьа узу сарун аьхю бай вуза ва, фици килбтин кIул кабхьрушктIубшвуруш, сарун аьгъязуз. Амма думу адашихъди гьюжатар дарапIбанди гъахьи. СацIиб вахтналан, чаз тIагъру гъабхьиган, Мусайи хуларигъ чаз тамшйир апIуз ужуб абгури гъахьи.

Магьа дугъаз адаши чахьан гьадабгъу килбтин кьути гъибихъу. Думу хилиъ гъибисган, адашин гафар кIваин гъахьи ва, думу чпин хьайи йишвахь гъитдиза, кIуру фикрарра арайиз гъафи. Амма, фукIара даршул дупну, саб килбит адабгъну цIа кипну. ЦIа кабхъну сацIиб вахтналан думу ктIубшвну. Муса шад гъахьи ва, магьа фукIара шулдар аьхи, гъапну. Хъасин сабсан кубхьну ва думура гьаци ктIубшвну. Магьа гьамци Муса тамшйир апIуз хъюгъну.

Магьа 2021-пи йисандин сабпи нумрайихъанмина ихь газатдин машариъ учвуз, бицIидариз, вуйи машра ачмиш дапIнахьа. Му машнаъ учву шад апIру, аьшкь шлу ихтилатар, тербияйиз ужудар гафар дикIури апIидихьа. ДумутIанна гъайри, учвхьанра ичв фикрар, гафар, шиърар, ясана мистарин, чюллерин, табиаьтдин учву гъизигу шиклар хътауз шулучвхьан. Учу дурар ихь газатдин машариъ тувдича.

Хъасин Мусайиз, чахьан фукьан хъаназ цIа кайи килбтин кIул дибисну гъитуз шулуш, лигуз ккун гъабхьну. Сабпи кьюб дугъу дишлади ктIушвну, хъа шубубпиб кьаназ гъибтуз ккун гъабхьну, гьеле цIа тIубарикра кмиди кубкIну. Иццру гъапIган, дугъу килбит хил’ан идипну. Лигуруш, думу цIара кимиди, адашин документариинди алабхъну ва дурар цIа кабхъну ургуз хъюгъру. ЦIи сабдихъди саб кIажар ургуз хъюгъру. Мусайиз цIа чаз ктIубшвуз ккун гъабхьну, амма дугъхьан гъабхьундар. Хъа цIа артухътIан артухъ шулайи. Магьа столилан цIа унчIварихь хьайи чарчнакинди гъубшу, ва вари хулаъ кум абхъу.

Мусайиз лап гучI гъабхьи, фицики кум ади ил хътабгъузкьан шули имдайи, хъа удучIвру раккнариин цIа алабхънайи. Адаш хулаъ айивал бахт дубхьну, магьа адаши думу дишлади адагъну цIа ктIубшвуз пожарникариз дих гъапIу. Пожарникарра гьялакди дуфну цIа ктIубшвну. Мусайиз адашихьан лапра нач гъабхьи. Адашин уларихьинди лигуз даршули, дугъу чаллан хил алдабгъуб ккун гъапIнийи ва, сарун гьичра килбтарик кучидарза, гъапнийи. Адаши, варитIан артухъ увхъан гучI гъабхьунзуз, имбуб фукIара даруб ву, гъапи. Чан бализ фукьан гучI дубхьнаш гъябкъю адаши дугъаз сарун фукIара гъапундар. «Лиг йиз бай, эгер абайи-бабу увуз саб ляхнихьан ярхла йихь кIураш, дидхьан ярхла духьну ккунду, дидкан зарар ади хьуз мумкин ву», - гъапну адаши.

АЛЬФИЯ ИДРИСОВА

2026-03-01 (Рамазан 1447 г.) №3.


Бисми дапIну, абин кIулихъ ясин урх

Гьюрматлу ватандашар, гьаму шиърар Табасаран райондин ТинитI гъулан вакил Зейнудин Фятягьовди гъидикIдар ву. Шиърарин цIарариъ улихьдин чIалнан девлет ва багьалувал, инсандин ислам диндихьна вуйи рафтар улупура.   Фятягьов Зейнудин Аьбдулфятягьович 1930-пи йисан 30-пи майди Табасаран...


Вакьф фу-вуш ва дидин шартIарикан жикъиди

Ассаламу аьлейкум, гьюрматлу ватанагьлийир! Узуз гьаму бицIи макьалайиъ вакьф фу-вуш ва, думу тамам хьпан бадали, фицдар шартIар аш, гьадрарикан ктибтуз ккундузуз. Ихь мусурман гъардшарин ва чйирин вакьфдихъди аьлакьалу гизаф суалар шулу. ИншаАллагь, гьаму макьалайиъ ухьу жикъиди дидкан хабар...


Пайгъамбари ﷺ швнуб сяаьтна нивкl апlури гъахьну?

Мусурман кас чав апlурайи вари ляхнариъ Пайгъамбарин ﷺ суннайихъди гъягъюз чалишмиш шулу, саб ибадатнаъси, дюн`яйин имбу ляхнариъра, мисалназ, уьл ипlруган, палат алабхьруган, сефериъ учlвруган, ляхниъ ва гь.ж.   Гьаму ляхнариъ Пайгъамбарин ﷺ суннайихъди гъягъюри, инсанди Аллагьу Тааьлайин...


Закат уль-фитIр (ушварин сэъ)

Рамазандин вазли ушварин кьяляхъ тувру закат аьлимари инсандин жандилан вуйи закат ву, кIура. Ухьу зиихъ гъапиганси, «закат» кIуру гафнан мяна «марцц апIувал» ву.   Фици закатди ариш-веришдилан эйсийин даруб гъядябгъюри, думу марцц апIуруш, ари гьаци ушварин кьяляхъра закатди инсандин беден марцц...


Ушв бисруган ният апIбан къайда

Ушв бисруган тамам ният апIуз ккуни касди гьамциб къайдайиинди апIуру: «Узу ният гъапIза закур гьаму йисандин Рамазандин вазлин фарз ушв бисуз, Аллагь бадали».   Ушв кьаза апIурайири гьамци ният апIиди: «Узу ният гъапIза закур Рамазандин вазлин кьаза вуйи фарз ушв бисуз, Аллагь...