Эдеблуваликан дупнайи гафар

Эдеблуваликан дупнайи гафар

Эдеблуваликан дупнайи гафар

Эдеблуваликан хайлинди, гъизилиз барабар вуйи, кьиматлу гафариинди дупна. Гьамус варидарик гьевес капIруганси, ва юкIвар уягъ апIруганси, дурарин кьадарнакан сакьюдар мисаларди хурхьа:

 

  1. Аллагьу Тааьлайихьан гьерхнийи: «Диндиъ варитIан лайикьлу иман кас фуж ву?» Дугъу жаваб тувру: «ВаритIан лайикьлур - ужуб эдеб айир». Хъа «Бахтсузвал фу ву?» гьерхиган, дугъу гьамциб жаваб тувру: «Бахилвал айир».

 

  1. Аллагьу Тааьлайи гъапну: «Эгер учвхьан ичв айибдилан Аллагьдин лукIариз садакьа тувуз шуладарш, учву вари инсанарихьна шадди ва хайирлуди илтIикIай».

 

  1. Саб ражари Пайгъамбрихьан ﷺ тIалаб апIуру: «Эй Аллагьди Гьаънайир, бутпересариз гъаршуди удучIвуз, Аллагьу Тааьлайиз ккараг!» Дугъу жаваб тувру: «Узу, жаза тувуз ваъ, хъа рягьимлувализ гьаънайир вузу».

 

  1. Фудайли гъапну: «Эгер инсанди гизаф кьадар уж`валар апIуруш, хъа мидихъди сабси, хулан пеълиз гиран ктапIураш, дицир кас намуслударик кахърадар».

 

  1. Дупна: «Эдеблувал – Аллагьу Тааьлайиз ккарагувал, марцци Аллагьди ﷻ пешкеш апIурайикьан хайирлуваларик гъилигиган, цIибди ву.

 

  1. Аль-Кармани шагьди гъапну: «Эдеблувалин хасиятнан лишанси, жарадариз чIуруб дарапIуб ва дурарин гъагъ гъададабгъуб, гьисаб апIура.

 

  1. Асгьяб Вягьбди гъапну: «Эгер инсан ягъчIвур йигъан саб эдеблувал гьисс апIури гъузиш, Аллагьди ﷻ Чан лукIраз дициб хасиятнан ери гьаргандинуб апIуру».

 

  1. Аллагьу Тааьлайин «Яв палатра марцц апIин» (сура «Аль-Мудассир», 4-пи аят), кIуру гафарин Гьясан аль-Басрийи гьамци гъаври тIаъну: «Я Пайгъамбар ﷺ, яв хасият къайдайиз аьбкъин».

 

  1. Абу Гьяфсдихьан эдеблуваликан гьерхиган, дугъу жаваб тувру: «Думу Аллагьу Тааьлайи Пайгъамбриз Чан гафариъ ктабгъуб ву (мяна): «Инсанарихьна инсан саягъ илтIикI, дурарихьди уж`валар апIуз гъит ва лалакIарихьан ярхлади гъуз» (сура «Аль-А`раф», 199-пи аят).

 

  1. Дупна: «Эдеблувал яв юкIв жара дубхьнайивал ву. Жараси кIури гъахьиш, инсанарин арайиъ ашра, яв юкIв анжагъ Аллагьу ТааьлайихъдитIан шуладар».

 

  1. Дупна: «Эдеблувал – инсанарихьан гьарсаб бегьемсузвал аьгь апIуб ва, саб тюнтвалра адарди, Аллагьу Тааьлайи гъибикIубдиин рази хьуб ву».

 

  1. Дупна: «Хасиятсузвалиан юкIв чIюбгъюру, гьаз гъапиш, фици бицIи йишваъра, сар кастIан уршударш, гьаци дидиъ чаз ккунибтIан убшурдар».

 

  1. Дупна: «Бегьемсуз хасиятнан гъиллигъ жарариъ чIурубтIан дярябкъюб ву».

 

Мугьяммад Султанов

 

 

2026-07-01 (Мугьяррам 1448 г.) №7.


Хизан, хизан…

Ихь аьхю абйириланмина ухьухьна хизан бадали дурубкьнайиб саб ву: эгер увуз хизан уьбхюз ккундуш, читинвалар алахьруган, ккюгъну ккунду ва дурар гьял апlуз чарйир агури ккунду. Гьяйифки, му гафарин вари гъаври адар. Жилири му гафар анжагъ хпиризтlан кайидар дар кlура, хъа хпирисана му гафар жилириз...


Гьаму дюн’ятIан заан вуйи гъудган

Гьаму дюн’я ва вари му дюн’яйиъ айибтIан заанди ва багьалуди вуйи гъудган айин?   Имам Муслимдихьан вуйи Пайгъамбарин ﷺ гьядисдиъ гьамци дупна: ركعتا الفجر خير من الدنيا وما فيها   «ГвачIниндин гъудгнин улихь вуйи кьюб ракааьт суннат-гъудган заанди ву гьаму...


Суал-жаваб

- Жилир убхърур вуйиз. Гьадму себеб вуди дугъхьан жара хьуз ккундузуз. Ипlруб-алабхьруб тувра, амма гьаци вушра, дугъу арагъ убхърувалиан сарун дугъахъди яшамиш хьуз ккундарзуз. Узуз тlалакьдин гафар тувну йиз хулаз гьаъ гъапиган, гъярхьивалар шулайич. Гьамдин гьякьнаан узу имамдихьна душну...


Гирами Кьур’андиан вуйи насигьятар

Гирами Кьур’ан инсаниятдин аьхиризкьан варидариз насигьят вуди дебккнайиб ву. Аллагьу Тааьлайин душваъ дупнайи гафарихъди гъягъюри гъахьиш, инсандиз му жилиинра, аьхиратдиъра аьхю ужувлар шул. Магьа ичв фикриз гирами Кьур’андин «Гьюжурат» сурайиан вуйи насигьятар туврача....


Табасаран жямяаьт гьяждиъ

Ассаламу аьлайкум, аьзиз халкь. Аьхиримжи йисари гирами жилариина гьяждиз гъягъру табасаран дестйирра духьна. Душваз анжагъ ихь табасаранлуйир дахил шула ва саб хизанси чпин фарз тамам дапну гъюри шулу.   Магьа гьаму йисанра, му дестейиъ 48 кас ади, табасаранлуйир гирами жилариина гъушну. Майдин...