Эдеблуваликан дупнайи гафар

Эдеблуваликан дупнайи гафар

Эдеблуваликан дупнайи гафар

Эдеблуваликан хайлинди, гъизилиз барабар вуйи, кьиматлу гафариинди дупна. Гьамус варидарик гьевес капIруганси, ва юкIвар уягъ апIруганси, дурарин кьадарнакан сакьюдар мисаларди хурхьа:

 

  1. Аллагьу Тааьлайихьан гьерхнийи: «Диндиъ варитIан лайикьлу иман кас фуж ву?» Дугъу жаваб тувру: «ВаритIан лайикьлур - ужуб эдеб айир». Хъа «Бахтсузвал фу ву?» гьерхиган, дугъу гьамциб жаваб тувру: «Бахилвал айир».

 

  1. Аллагьу Тааьлайи гъапну: «Эгер учвхьан ичв айибдилан Аллагьдин лукIариз садакьа тувуз шуладарш, учву вари инсанарихьна шадди ва хайирлуди илтIикIай».

 

  1. Саб ражари Пайгъамбрихьан ﷺ тIалаб апIуру: «Эй Аллагьди Гьаънайир, бутпересариз гъаршуди удучIвуз, Аллагьу Тааьлайиз ккараг!» Дугъу жаваб тувру: «Узу, жаза тувуз ваъ, хъа рягьимлувализ гьаънайир вузу».

 

  1. Фудайли гъапну: «Эгер инсанди гизаф кьадар уж`валар апIуруш, хъа мидихъди сабси, хулан пеълиз гиран ктапIураш, дицир кас намуслударик кахърадар».

 

  1. Дупна: «Эдеблувал – Аллагьу Тааьлайиз ккарагувал, марцци Аллагьди ﷻ пешкеш апIурайикьан хайирлуваларик гъилигиган, цIибди ву.

 

  1. Аль-Кармани шагьди гъапну: «Эдеблувалин хасиятнан лишанси, жарадариз чIуруб дарапIуб ва дурарин гъагъ гъададабгъуб, гьисаб апIура.

 

  1. Асгьяб Вягьбди гъапну: «Эгер инсан ягъчIвур йигъан саб эдеблувал гьисс апIури гъузиш, Аллагьди ﷻ Чан лукIраз дициб хасиятнан ери гьаргандинуб апIуру».

 

  1. Аллагьу Тааьлайин «Яв палатра марцц апIин» (сура «Аль-Мудассир», 4-пи аят), кIуру гафарин Гьясан аль-Басрийи гьамци гъаври тIаъну: «Я Пайгъамбар ﷺ, яв хасият къайдайиз аьбкъин».

 

  1. Абу Гьяфсдихьан эдеблуваликан гьерхиган, дугъу жаваб тувру: «Думу Аллагьу Тааьлайи Пайгъамбриз Чан гафариъ ктабгъуб ву (мяна): «Инсанарихьна инсан саягъ илтIикI, дурарихьди уж`валар апIуз гъит ва лалакIарихьан ярхлади гъуз» (сура «Аль-А`раф», 199-пи аят).

 

  1. Дупна: «Эдеблувал яв юкIв жара дубхьнайивал ву. Жараси кIури гъахьиш, инсанарин арайиъ ашра, яв юкIв анжагъ Аллагьу ТааьлайихъдитIан шуладар».

 

  1. Дупна: «Эдеблувал – инсанарихьан гьарсаб бегьемсузвал аьгь апIуб ва, саб тюнтвалра адарди, Аллагьу Тааьлайи гъибикIубдиин рази хьуб ву».

 

  1. Дупна: «Хасиятсузвалиан юкIв чIюбгъюру, гьаз гъапиш, фици бицIи йишваъра, сар кастIан уршударш, гьаци дидиъ чаз ккунибтIан убшурдар».

 

  1. Дупна: «Бегьемсуз хасиятнан гъиллигъ жарариъ чIурубтIан дярябкъюб ву».

 

Мугьяммад Султанов

 

 

2026-05-01 (Зуль Къаида 1447 г.) №5.


Гъудган марцциди апIуз себеб шлу къайдйир

Мусурман касди апIру вари жюре ибадатариз чпин улупнайи къайдйир а, яни фарзар, суннатар ва жара дапIну ккуни ляхнар. Му ляхнар мусурман касди апIурайи ибадат заан дережайиинди кьабул апIбан бадали герек шлудар ву.   Хъа думу ибадат кьабул апIбан бадали, думу гьацира Аллагьу Тааьла бадали,...


Суал-жаваб

- Йиз дустран хизан ккебгъну сад йистlан дар. Дугъан хпирин абйир-бабари, чпин шуран бабкан гъахьи йигъ мубарак апIури, дугъаз машин хъапlуз мумкинвал тувру правйир тувну. Абйир-бабар гъушган, хпири чан жилирикан машин гъадабгъуб тlалаб апlуз хъюгъну. Жилири, яв машиндиъ мюгьтаж’вал адарав...


Дишагьлийиин заанваликан 10 гьядис

Ислам диндиъ дишагьли заанди дерккна. Мусурман дишагьли, жвуван велед риш, уьмрин юлдаш хпир, дада, чи кIуру ччвурариинди дишагьли лазим вуйи кьадар заан дережайиинди дерккна.   Мисалназ, риш чан адаш женнетдиъ учIвбаз себеб шлу ляхнарикан ву; хпир себеб вуди, дугъан жилирин имандин гьацI...


Кечмиш шлуган, имандихъ мягьрум апIру ляхнар

Инсан гьаму дюн’яйиллан гъягъювал лап читин ляхнарикан ву. Хъа варитIанна читин ляхин вуйиб, эгер инсан ислам диндиъ адарди кечмиш гъахьиш, гьадму ву.   Хъа фу себеб дубхьну инсан му жилилан мусурман дарди гъягъюз мумкин вуш, магьа исихъ улупурухьа: 1) гьярам вуйи бид`аь ляхнарихъди...


Гьяждин вахт улубкьна

Гьяж апIувал ибадатарикан варитIан кьиматлуб ву, гьаз гъапиш думу жандкиинди ва дакьатариинди апIурайиб ву.   Пайгъамбари ﷺ дупна:   "مَنْ حَجَّ فَلَم يَرْفُثْ, وَلَمْ يَفْسُقْ رَجَعَ كَيَوْمِ وَلَدَتْهُ أُمُّهُ" Мяна: «Фуну касдира гьяж гъапIиш, эгер думу вахтна дишагьлийихъди сатIи...