Пайгъамбарин ﷺ сунна кIваин апIури…

Пайгъамбарин ﷺ сунна кIваин апIури…

 

Хиджама кIуру гаф кми-кмиди деребхьу кас ихь арайиъ имдаршул. Гизаф инсанари жюрбежюр духтрарихьна илтIикIури, хъа жандин гьялар читин шлу вахтна Пайгъамбарин ﷺ сунна вуйи хиджама апIбахъна гъюри шулу. Диндин медицина лап яркьуб ва девлетуб ву, душваъ улупнайи себебариинди жюрбежюр уьзрарихьан сагъ хьуз шула, Аллагьдин ﷺ амриинди.

 

Мугьяммад Аьбдурагьмановдихъди учу му темайин гьякьнаан сюгьбат гъубхунча, думу учв Мягьячгъала шагьриъ айи Абубакаровдин ччвурнахъ хъайи Медицинайин центриъ лихура. Дугъу ДГМА-йин стоматологияйин факультет ккудубкIну, гьамус хиджама апIру духтурди лихура.

 

– Мугьяммад, фицдар уьзрар ади инсанар учвухьна гъюри шулу?

– Хусуси вуди учухьна юкьвнан дюгьюбдихъди (позвоночникдихъди) читинвалар айидар гъюру – остеохондроз, радикулит, дурарин гьацира кIул иццрувал шулу, мигрен, лиъдин уьзрар, иммунитет исди шлу ва гь.ж. уьзрар. ДумутIанна гъайри, йисариинди веледар даршлувалихьан вуйи уьзриз лечение гъапIдар себеб адруган учухьна гъюри шулу. Хиджама апIбалан кьяляхъ жандин гьял дигиш шулу. Ич натижа гъябхъган, хизан ккебгъбан Центрианра кмиди гъюри шулу. Учу тамамди лечение апIури шулча, ва гьаддиан ужуб натижара шулу. Гьацира лап читин псориаз кIуру уьзур айидарра гъюру. Думу уьзрихьанра, эгер вари хъайи-хъайиси гъапIиш, сагъ хьуз мумкинвал а, иншаАллагь.

 

– Хъа диди фициб кюмек тувру?

– Му метод – Пайгъамбарин ﷺ ухьу кIваълан гьапIу сунна ву – хъа гьамус думу яваш-явашди хъанара арайиз удубчIвура. Диди гизаф уьзрариз себеб шула, гьятта лап читин уьзрарихьанра кмиди. Хиджама сагъ хьувал бадалиси профилактикайизра ишлетмиш апIуру. Диди гьацира инсандин жандиан ишлетмиш дарапIрайи ифи адапIуру. Дидин кьяляхъ инсандин айитI айи имбу ресурсар ачмиш хьуз хъюгъру. Хиджама апIбалан кьяляхъ, Аллагьу Тааьлайин амриинди, ихь фикриъ шул кIури умуд ктрубсиб натижа шлу вахтарра гъахьну.

 

– Хъа шлиз хиджама апIуз хай шулдар?

– Ифдин уьзур айидариз (анемия, сгущение, несвёртываемость), острая почечная и печёночная недостаточность, читин жюре сахарный диабет (при незаживающих ранах), В ва С гепатит айидарира лап ихтият дапIну ккунду, кIван операция гъапIдариз, велед киршну цIиб вахттIан гъубшундарш, гьадраризра хай шулдар, хъасин 12 йис хьайиз бицIидариз ва 80 йислан зиина вуйидариз. Магьа гьамцдар жюрбежюр ляхнар а.

 

– Ичв Центриъ сарун фицдар методар ишлетмиш апIура?

– Учу Пайгъамбарин ﷺ суннайиинди рецептар дикIурача, халкьдин рецептарра ишлетмиш апIури шулуча – мурар вари гьаму хиджамайихъди апIру лечениейиз кюмек туврайидар ву. Гьацира учуз фитотерапияйин, гирудотерапияйин ва гь.ж. специалистар ачуз.

Фитотерапия – укIарихъди вуйи лечение ву. Гирудотерапия – зилйир (пиявки) иливну апIру лечение ву.

Фунуб вушра лечение апIруган, ич специалистди пациентдиз, фу процедурйир апIуруш, дидкан зарар аш, адарш ва фици дидин кьяляхъ жвуван жан дюбхну ккундуш, ктибтуру.

 

– Мугьяммад, жара гьюкуматарин медицинайиз фикир туври шулунчва?

– Узу медакадемияйиъ урхурайи вахтна учу цIибди Китайдин медицинайихъди таниш гъахьнийча. Гьадмуганра узу дид`ин лап аьшкьлу гъахьнийзу ва гьамусра думу медицинайиз хусуси фикир туври, жвуван практикайиъ ишлетмиш апIури шулза. ДумутIанна гъайри, восточная медицина, рефлексотерапия иглотерапия, ахтармиш апIури, дидихъди ляхин гъабхури шулза.

 

– Сагъ’вал бадали учвухьна гъюрудариз фицдар насигьятар тувурчва?

 – Учу апIурайи леченияйихьди сабси гьарури чан жандизра хъайивал дапIну ккунду. Сагъи уьмурин рякъ хъапIуз чалишмиш йихьай, йишвну вахтниинди даахну ккунду. Му ляхни ихь жандиз аьхю эсер тувра. Гъи саспи жигьилар сяаьт 2-3-диз даърахди гъузра ва гьаддиан жюрбежюр нервйирихъди аьлакьалу уьзрар арайиз гъюра. ИпIрубра жвуван саб къайда дубхьну ккунду, гизаф хай шулдар, жандиз сацIибкьан либхуз гъибтну ккун. Ухьуз аьгъюганси, йикк ихь Дагъустандин варитIан хусуси хурагнак ишлетмиш апIура, яни йикк ктарди арабириккьан хураг шулдар. Хъа узу кIуразаки, йикк ипIувал цIиб дапIну ккунду. Ва Пайгъамбарин ﷺ суннайиинди, эгер йикк цIиб гъипIиш, гизаф уьзрарихьан азад шулу.

 

 

Сюгьбат гъубхур Наида Гуруева ву

 

2026-03-01 (Рамазан 1447 г.) №3.


Закат уль-фитIр (ушварин сэъ)

Рамазандин вазли ушварин кьяляхъ тувру закат аьлимари инсандин жандилан вуйи закат ву, кIура. Ухьу зиихъ гъапиганси, «закат» кIуру гафнан мяна «марцц апIувал» ву.   Фици закатди ариш-веришдилан эйсийин даруб гъядябгъюри, думу марцц апIуруш, ари гьаци ушварин кьяляхъра закатди инсандин беден марцц...


Ушв бисруган ният апIбан къайда

Ушв бисруган тамам ният апIуз ккуни касди гьамциб къайдайиинди апIуру: «Узу ният гъапIза закур гьаму йисандин Рамазандин вазлин фарз ушв бисуз, Аллагь бадали».   Ушв кьаза апIурайири гьамци ният апIиди: «Узу ният гъапIза закур Рамазандин вазлин кьаза вуйи фарз ушв бисуз, Аллагь...


Гъудгнин жикlувал батlил дубхьнайи касди апlуз хай даршлу ляхнар

Эгер сар касдин ухьу зиихъ ктуху ляхнарикан сабкьан арайиз гъафиш, дугъан гъудгнин жикlувал батlил шулу. Гъудгнин дижикlну адру касдиз исихъ улупнайи ляхнар апlуб гунагь шула:   Гъудган апlуб. Кьур’ан урхбан сужда (Суждату Ттилават) ва шукур апlбан сужда апIуб. Кябайилан илдицуб...


Суал-жаваб

- Ич гъулан имамди улихь йисанра, гьаму йисанра Рамазандин ваз ккебгъруган ва ккудубкlруган, чаз ккуниси гьюкум адабгъура. Магьа гьаму йисанра ушвин ваз сад йигъ улихьна ккебгъну, ва гьаддиан ич жямяаьт гьамусяаьт кьюб тереф духьна. Гьаму дюшюшдиъ аьдати инсанари фу дапlну ккун? - Гьяйифки, саспи...


Бисми дапIну, абин кIулихъ ясин урх

Гьюрматлу ватандашар, гьаму шиърар Табасаран райондин ТинитI гъулан вакил Зейнудин Фятягьовди гъидикIдар ву. Шиърарин цIарариъ улихьдин чIалнан девлет ва багьалувал, инсандин ислам диндихьна вуйи рафтар улупура.   Фятягьов Зейнудин Аьбдулфятягьович 1930-пи йисан 30-пи майди Табасаран...