Табасаранлуйир гьяждиъ

Табасаранлуйир гьяждиъ

Табасаранлуйир гьяждиъ

Ислам диндин мурхьларикан саб, Мекка шагьриз душну, гьяж тамам апlуб ву. Пулиин дакьатарииндина сагъвалиинди шлин мумкинвалар аш, думу касди гьяж тамам дапlну ккунду.

 

Аьхиримжи вахтна табасаранлуйирин арайиъ гьяждиз гъягърударин кьадар артухъ дубхьна, гьямд ибшри Сар Аллагьдиз.

Гьаму йисан Табасаран райондиан 100-тlан артухъ кас гьяждиз гъушну. Думутlанна гъайри, Хив райондиан, Дербент, Огни, Каспийск ва Мягьячгъала шагьрарианра саб кьадар гъушну.

Улихь вахтари гьяждиз гъягъюз лап читинди гъабхьну. Гьамус аьгьвалатра дигиш дубхьну, яваш-явашди инсанари гъазанмиш апlури, му ляхниз дикъат фикир тувуз хъюгъна. Имамар-аьлимарира гьяж фарз вуйиваликан яркьуди ктибтура.

Гьаму йисанра Сулейман Керимовдин дакьатариинди гизафдар гьяждиз гъушну. Дагъустандин гьарсаб райондиан, шагьриан инсанар гъушну. Гьяждиз гъягъюз ният айидарин арайиъ тупут ипну,  чпиз удубчIвдари аьхю аьшкьниинди му фарз тамам гъапIну. Думутlанна гъайри, СВО-йиъ кечмиш гъахьидарин багахьлуйиризра гьяждиз гъягъюз мумкинвал тувну. Му касдиз аьхю чухсагъул! Велед кечмиш духьнайи абизна бабаз, гирами Кябайихъна душну, Пайгъамбарин ﷺ равзайихъна душну, жвуван кечмиш духьнайи веледдихъан, хизан-кюлфетдихъан дюаь апlубтlан ужуб фу а?!

Жвуван дакьатарихъди гьяждиз гъушдарин кьадарра цlиб дайи. Магьа сакьюдар йисар ву ихь табасаранлуйир сатlиди десте-дестеди гъягъюри. Гьаму йисанра Табасаран райондин имам Ансар Рамазановдихъди анжагъ табасаранлуйиртlан адру десте хъади гъабхьну.

Ихь халкьдин гьамци саб десте хьувалиъ аьхю мянфяаьт а, дурар саб хизанси шула, ва, фициб читинвал алабхъишра, думу рягьятди гьял апlуз шулу.

Магьа дурарикан саспидарин гафар.

Жулжагъ гъулан имам Руслан-гьяжи Асланов: «Гьямд ибшри Аллагьу Тааьлайиз, саб хизанси, чиб-чпиз кюмек апlури, саб читинвалра адарди, му гьяж тамам гъапlунча. Гизаф разидира вуча. Мединайиъра, Меккайиъра вари рягьятвалар ади гъахьну. Жвуван руководитель улихь, учу дугъахъди - гьамци Ислам диндин 5-пи шартl тамам гъапlунча».

Дишагьлийирин терефнаан: «Учуз, яшлуйириз, ич руководитель байси гъахьну, жигьилариз - гъардашси. Гьарурихьна дуфну, фу читинвал ачвуз кlури гьерхри, гьарурин арайиз гъафи суал дишлади тамам апlури гъахьну. Гъит Аллагьу Тааьла му касдиз хъанара гизаф ражари гьамци инсанар гирами жилариина хъади гъягъюз мумкинвал туври! Амин!».

Эгер гьар йисан инсанари гьамциб заан кьимат тувраш, дугъриданна, му ляхин заан дережайиинди гъябгъюра. Гьаддиз му ляхникан ухьу разиди вухьа.

Гьюрматлу ватанагьлийир! Гьяждин суалариз асас фикир тувну ккунду. Аьхиримжи вахтари Аллагьу Тааьлайи ухьуз гъазанмиш апlузра гизаф рякъяр ачмиш дапlна. Инсанари кьюб-шубуб машин гъадагъуру, квартирйир гъадагъуру, амма гьяждин суалариз фикир туврадар. Гъиямат йигъан Аллагьу Тааьлайи му ляхнихъан гьерхру, думуган жаваб тувуз гъагъиди хьибди.

Жвуван жандиъ кьувват имиди, пул гъазанмиш апlуз шули имиди, ухьу му ляхнариз фикир тувну ккунду.

Лап яшар гъахьиган, гьяждиз душну му арканар тамам апlуз читинди шулу. Жигьил вахтна гъапlу ибадатнахъ фукlара хъубкьурдар.

Гъит Аллагьу Тааьлайи варидарин гьяж, гъапlу ибадат кьабул апlри! Гъит гьяждиз гъягъюз мумкинвал дархьиди, амма гъягъюз ккунидаризра варидариз гьяж кьисмат ибшри! Амин!

 

 

Муслим Аьбдулаев

 

 

2026-05-01 (Зуль Къаида 1447 г.) №5.


Дишагьлийи шалвар алабхьбакан

Суал: Дишагьлийириз хулаъ айи вахтна жилиринубсиб шалвар алабхьуз ихтияр айин?   Жаваб: Дишагьлийи Шариаьтдиинди жара чаз мягьрам дару жилар хьайи йишвахь чан жандак ккебкну ккунду. Эгер ухьу дишагьлийири, шубари гьяятдиъ заълан туника, юбка алдарди шалвар алабхьбакан кIури гъахьиш, дици хай...


Дагъустанлуйирин сабвал

Ассаламу аьлейкум, йиз бицlи, амма аьхю рягьимлувал кlваъ айи халкь! Аьхиримжи гьяфтйириъ Дагъустандин жюрбежюр районариъ шту ккау гизаф йишвар гъахьну, гизаф кьадар зарар гъабхьну. Дурарикан лап аьхю зарар Хасавюртовский, Дахадаевский ва Дербентский районариз гъабхьну.   Табасаран...


Гирами гъурбан машквар багахь шула

Мусурмнарин варитIан асас машквар улубкьура! Гьямд ибшри Аллагьу Тааьлайиз магьа аьгъзрариинди ихь гьюкуматдиан мусурмнари му гирами машквар Мекка ва Медина шагьрариъ адапIура.   Мусурман касдин кIваъ айи заан ниятарикан ва метлебарикан гьисаб шула. Улихь нумрайиъ гьяждихъди аьлакьалу...


Дишагьлийиин заанваликан 10 гьядис

Ислам диндиъ дишагьли заанди дерккна. Мусурман дишагьли, жвуван велед риш, уьмрин юлдаш хпир, дада, чи кIуру ччвурариинди дишагьли лазим вуйи кьадар заан дережайиинди дерккна.   Мисалназ, риш чан адаш женнетдиъ учIвбаз себеб шлу ляхнарикан ву; хпир себеб вуди, дугъан жилирин имандин гьацI...


Аьхиримжи нефес

Ихь Пайгъамбар (Салават ва Салам дугъаз) Йик1ру гьялнаъ Айи вахтна Гъюр Жабраил Малайик, к1ур: «Я, Мугьяммад, Сар Аллагьди Хъадап1унвуз Салам, гъапну: «Гьяфта миди Учв йик1айиз Шли аьф ап1уб Чан ккун гъап1иш, Ап1уруза Думу кьабул». Ихь Пайгъамбри (Салават...